arnon.onlineเข้าสู่ระบบถาม AI

พระวินัยปิฎก มหาวิภังค์ เตรสกัณฑ์ · สิกขาบทที่ ๑ เรื่องพระเสยยสกะ

สิกขาบทวิภังค์

เล่ม ๑

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๓๐๓ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๒/๘ ในสิกขาบทที่ ๑ เรื่องพระเสยยสกะมี ๔ ฉบับ

พระวินัยปิฎก มหาวิภังค์ เตรสกัณฑ์ สิกขาบทที่ ๑ เรื่องพระเสยยสกะ สิกขาบทวิภังค์ (ฉบับหลวง เล่ม ๑ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๑ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๓ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๑)

ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๑ หน้า ๕๖๖–๕๖๗

หน้า ๕๖๖

พระอนุบัญญัติ

[๒๓๖] ปล่อยสุกกะเป็นไปด้วยความจงใจ เป็นสังฆาทิเสส เว้นไว้แต่ฝัน”

สิกขาบทวิภังค์

{๓๐๓} [๒๓๗] คำว่า เป็นไปด้วยความจงใจ ความว่า รู้อยู่ รู้ดีอยู่ ตั้งใจ ฝ่าฝืนละเมิด

คำว่า สุกกะ ได้แก่ น้ำสุกกะ (น้ำอสุจิ) ๑๐ ชนิด คือ สุกกะสีเขียว ๑ สุกกะสีเหลือง ๑ สุกกะสีแดง ๑ สุกกะสีขาว ๑ สุกกะสีเหมือนเปรียง ๑ สุกกะสีเหมือนน้ำท่า ๑ สุกกะสีเหมือนน้ำมัน ๑ สุกกะสีเหมือนนมสด ๑ สุกกะสีเหมือนนมส้ม ๑ สุกกะสีเหมือนเนยใส ๑ที่ชื่อว่า ปล่อย คือ การกระทำอสุจิให้เคลื่อนจากฐานตรัสเรียกว่า การปล่อย

คำว่า เว้นไว้แต่ฝัน คือ ยกเว้นความฝัน

คำว่า สังฆาทิเสส ความว่า สงฆ์เท่านั้นให้ปริวาส ชักเข้าหาอาบัติเดิม ให้มานัต เรียกเข้าหมู่เพื่ออาบัตินั้น ไม่ใช่คณะมากรูป ไม่ใช่บุคคลรูปเดียว เพราะเหตุนั้นจึงตรัสเรียกว่า สังฆาทิเสส คำว่า สังฆาทิเสส เป็นการขนานนาม คือ เป็นชื่อของหมวดอาบัตินั้นแล แม้เพราะเหตุนั้น จึงตรัสเรียกว่า สังฆาทิเสส

เชิงอรรถ (ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙))
  1. ๑ปริวาส แปลว่า การอยู่ชดใช้ เรียกทั่วไปว่า การอยู่กรรม เป็นชื่อระเบียบปฏิบัติสำหรับการออกจากอาบัติสังฆาทิเสส (วุฏฐานวิธี) ซึ่งภิกษุผู้ต้องอาบัติสังฆาทิเสสแล้วปกปิดไว้จะต้องประพฤติเป็นการลงโทษตนเองชดใช้ให้ครบเท่าจำนวนวันที่ปิดอาบัติ ก่อนที่จะประพฤติมานัต อันเป็นขั้นตอนปกติของการออกจากอาบัติต่อไป ระหว่างอยู่ปริวาส ต้องประพฤติวัตรต่าง ๆ เช่น งดใช้สิทธิบางอย่าง ลดฐานะของตน และประจานตัว เป็นต้น (ดูเรื่อง ปริวาส ในปาริวาสิกขันธกะและสมุจจยขันธกะ วิ.จุล. (แปล) ๖)
หน้า ๕๖๗

บทภาชนีย์

อุบาย ๔

{๓๐๔} ปล่อยสุกกะในรูปภายใน ๑ ปล่อยสุกกะในรูปภายนอก ๑ ปล่อยสุกกะในรูปทั้งที่เป็นภายในทั้งที่เป็นภายนอก ๑ ปล่อยเมื่อแอ่นสะเอวในอากาศ ๑

กาล ๕

ปล่อยเมื่อเวลาเกิดความกำหนัด ๑ ปล่อยเมื่อเวลาปวดอุจจาระ ๑ ปล่อยเมื่อเวลาปวดปัสสาวะ ๑ ปล่อยเมื่อเวลาต้องลม ๑ ปล่อยเมื่อเวลาถูกบุ้งขน ๑

วัตถุประสงค์ ๑๐

ปล่อยเพื่อหายโรค ๑ ปล่อยเพื่อความสุข ๑ ปล่อยเพื่อเป็นยา ๑ ปล่อยเพื่อให้ทาน ๑ ปล่อยเพื่อเป็นบุญ ๑ ปล่อยเพื่อบูชายัญ ๑ ปล่อยเพื่อไปสวรรค์ ๑ ปล่อยเพื่อเป็นพืชพันธุ์ ๑ ปล่อยเพื่อทดลอง ๑ ปล่อยเพื่อความสนุก ๑

เจตนา ๑๐

ปล่อยสุกกะสีเขียว ๑ ปล่อยสุกกะสีเหลือง ๑ ปล่อยสุกกะสีแดง ๑ ปล่อยสุกกะสีขาว ๑ ปล่อยสุกกะสีเหมือนเปรียง ๑ ปล่อยสุกกะสีเหมือนนํ้าท่า ๑ ปล่อยสุกกะสีเหมือนนํ้ามัน ๑ ปล่อยสุกกะสีเหมือนนมสด ๑ ปล่อยสุกกะสีเหมือนนมส้ม ๑ ปล่อยสุกกะสีเหมือนเนยใส ๑{๓๐๕} [๒๓๘] คำว่า รูปภายใน ได้แก่ รูปที่มีวิญญาณครอง เป็นภายใน

คำว่า รูปภายนอก ได้แก่ รูปที่มีวิญญาณครอง หรือรูปที่ไม่มีวิญญาณครอง เป็นภายนอก

คำว่า รูปทั้งที่เป็นภายในทั้งที่เป็นภายนอก ได้แก่ รูปทั้งสองนั้น