arnon.onlineเข้าสู่ระบบถาม AI

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย จตุกกนิบาต · กาลิงควรรค

๑๐. สัยหชาดก

เล่ม ๒๗

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๕๓๘–๕๔๑ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๑๐/๑๐ ในกาลิงควรรคมี ๔ ฉบับ

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก จตุกกนิบาต กาลิงควรรค สัยหชาดก (ฉบับหลวง เล่ม ๒๗ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๗ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕๘ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๗)

ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๒๗ หน้า ๑๗๘–๑๗๙

หน้า ๑๗๘

{๕๓๗} [๕๓๗] ดูก่อนพราหมณ์ น่าตำหนิพฤติกรรมที่ทำให้ได้ยศและทำให้ได้ ทรัพย์ด้วยการทำตนให้ตกต่ำหรือด้วยการประพฤติอธรรม

๑๐. สัยหชาดก (๓๑๐)

ว่าด้วยการแสวงหาที่ประเสริฐ

(ฤๅษีโพธิสัตว์กล่าวกะสัยหอำมาตย์ว่า)

{๕๓๘} [๕๓๘] บัณฑิตไม่พึงปรารถนาพื้นแผ่นดินซึ่งมีสัณฐานดุจกุณฑล ท่ามกลางสาคร มีมหาสมุทรล้อมอยูโดยรอบ พร้อมด้วยคำ นินทา ดูก่อน สัยหอำมาตย์ ท่านจงรู้อย่างนี้เถิด{๕๓๙} [๕๓๙] ดูก่อนพราหมณ์ น่าตำหนิพฤติกรรมที่ทำให้ได้ยศและทำให้ได้ ทรัพย์ด้วยการทำตนให้ตกต่ำหรือด้วยการประพฤติอธรรม{๕๔๐} [๕๔๐] ถึงแม้เราจะบวชเป็นบรรพชิตถือภาชนะเที่ยวภิกขาจารอยู่ การ เลี้ยงชีวิตนั้นแลประเสริฐกว่า การแสวงหาโดยไม่เป็นธรรมจะ ประเสริฐอะไร{๕๔๑} [๕๔๑] ถึงแม้เราจะบวชเป็นบรรพชิตถือภาชนะเที่ยวภิกขาจาร ไม่ เบียดเบียนผู้อื่นในโลกอยู่ ก็ยังประเสริฐกว่าราชสมบัติเสียอีก

จบ กาลิงควรรคที่ ๑

รวมชาดกที่มีในวรรคนี้ คือ

๑. จุลลกาลิงคชาดก ๒. มหาอัสสาโรหชาดก

๓. เอกราชชาดก ๔. ทัททรชาดก

๕. สีลวีมังสชาดก ๖. สุชาตาชาดก

๗. ปลาสชาดก ๘. ชวสกุณชาดก

๙. ฉวชาดก ๑๐. สัยหชาดก

หน้า ๑๗๙

๒. ปุจิมันทวรรค

๑. ปุจิมันทชาดก (๓๑๑)

ว่าด้วยเทวดาประจำต้นสะเดาระแวงภัย

(พระโพธิสัตว์ผู้เป็นรุกขเทวดาประจำต้นสะเดากล่าวกะโจรว่า)

{๕๔๒} [๕๔๒] แน่ะโจร ลุกขึ้นเถิด จะมัวนอนอยู่ทําไม จะมีประโยชน์อะไร ด้วยการนอนทางราชการอย่ามาจับท่านผู้ทำโจรกรรมอัน หยาบช้าในหมู่บ้านเลย(เมื่อโจรนั้นหนีไปแล้ว รุกขเทวดาประจำต้นอัสสัตถะ (ต้นโพ) กล่าว กะรุกขเทวดาประจำต้นสะเดาว่า)

{๕๔๓} [๕๔๓] พวกเจ้าหน้าที่จ้องจับโจรผู้ทำโจรกรรมอันหยาบช้าอยู่ในหมู่บ้าน กันมิใช่หรือในเรื่องนั้นมันธุระอะไรของปุจิมันทเทวดาผู้เกิด อยู่ในป่าเล่า(รุกขเทวดาประจำต้นสะเดากล่าวว่า)

{๕๔๔} [๕๔๔] ดูก่อนอัสสัตถเทวดา ท่านไม่รู้เหตุที่อยู่ร่วมกันไม่ได้ระหว่างเรา กับโจรพวกเจ้าหน้าที่จับโจรผู้ทำโจรกรรมอันหยาบช้าใน หมู่บ้านได้แล้วจะเสียบโจรไว้บนหลาวไม้สะเดาใจของเรา ระแวงในเรื่องนั้น(รุกขเทวดาประจำต้นอัสสัตถะจึงกล่าวว่า)

{๕๔๕} [๕๔๕] พึงระแวงสิ่งที่ควรระแวง พึงป้องกันภัยที่ยังไม่มาถึงตัว ผู้เป็น บัณฑิตย่อมพิจารณาดูโลกทั้งสองเพราะกลัวภัยที่ยังไม่มาถึงตัว