arnon.onlineเข้าสู่ระบบถาม AI

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย · จัตตาฬีสนิบาต

๒. สรภังคชาดก

เล่ม ๒๗

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๒๔๔๖–๒๔๗๗ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๒/๕ ในจัตตาฬีสนิบาตมี ๔ ฉบับ

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก จัตตาฬีสนิบาต สรภังคชาดก (ฉบับหลวง เล่ม ๒๗ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๗ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๖๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๗)

ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๒๗ หน้า ๖๔๔–๖๕๓

หน้า ๖๔๔

๒. สรภังคชาดก (๕๒๒)

ว่าด้วยสรภังคดาบสตอบปัญหา

(อนุสิสสดาบสผู้เป็นศิษย์ถูกสรภังคดาบสโพธิสัตว์ใช้ให้ไปดูว่ามีใครมา ส่งเสียงอื้ออึงอยู่ที่ริมฝั่งแม่นํ้า ได้พบพระราชา ๓ พระองค์ จึงถามว่า)

{๒๔๔๖} [๓๐๒๓] ท่านทั้งหลายเป็นผู้ประดับแล้ว สวมใส่ต่างหู นุ่งห่มผ้างดงาม เหน็บพระขรรค์มีด้ามประดับด้วยแก้วไพฑูรย์และแก้วมุกดา ยืน องอาจอยู่บนรถ เป็นใครกันหนอ ผู้คนในมนุษยโลกรู้จักท่าน ทั้งหลายว่าอย่างไร(หนึ่งในพระราชา ๓ พระองค์นั้นตรัสว่า)

{๒๔๔๗} [๓๐๒๔] ข้าพเจ้าเป็นกษัตริย์ชื่อว่าอัฏฐกะ ส่วนท่านผู้นี้คือพระเจ้าภีมรถะ และท่านผู้นี้คือพระเจ้ากาลิงคราชผู้มีพระเดชระบือไปพวก ข้าพเจ้ามาในที่นี้เพื่อเยี่ยมท่านฤๅษีทั้งหลายผู้สำรวมแล้วด้วยดี และเพื่อจะขอถามปัญหา(อนุสิสสดาบสทำปฏิสันถารกับพระราชาทั้งสามแล้วแหงนมองข้างบน ได้เห็นท้าวสักกเทวราชแวดล้อมด้วยหมู่เทพ จึงถามว่า)

{๒๔๔๘} [๓๐๒๕] ท่านเหาะลอยอยู่ในอากาศ ดังดวงจันทร์ลอยเด่นอยู่ท่ามกลาง ท้องฟ้าในวัน ๑๕ ค่ำ ดูก่อนเทพเจ้า อาตมภาพขอถามท่านผู้มีอานุภาพมาก ผู้คนในมนุษยโลกรู้จักท่านว่าอย่างไร(ท้าวสักกะตรัสว่า)

{๒๔๔๙} [๓๐๒๖] ในเทวโลกเขาเรียกข้าพเจ้าว่าท้าวสุชัมบดีในมนุษยโลกเขา เรียกข้าพเจ้าว่าท้าวมฆวาน ข้าพเจ้านั้นคือท้าวเทวราช วันนี้ มาถึงที่นี้เพื่อขอเยี่ยมท่านฤๅษีทั้งหลายผู้สำรวมแล้วด้วยดี

หน้า ๖๔๕

{๒๔๕๐} [๓๐๒๗] ฤๅษีทั้งหลายที่พวกข้าพเจ้าได้ยินชื่อเสียงไปไกลว่าเป็นผู้มีฤทธิ์มาก ประกอบด้วยอิทธิคุณมาประชุมพร้อมกันแล้ว ข้าพเจ้ามีจิตเลื่อมใส ขอไหว้พระคุณเจ้าทั้งหลายผู้ประเสริฐกว่ามนุษย์ในชีวโลกนี้(อนุสิสสดาบสเห็นท้าวสักกะประทับอยู่ใต้ลม จึงทูลว่า)

{๒๔๕๑} [๓๐๒๘] กลิ่นของฤๅษีผู้บำเพ็ญพรตมานานย่อมออกจากกายฟุ้งไปตามลม ดูก่อนท้าวสหัสนัยน์ ขอมหาบพิตรถอยไปจากที่นี้ กลิ่นของพวกฤๅษีเหม็น มหาบพิตร

(ท้าวสักกะตรัสว่า)

{๒๔๕๒} [๓๐๒๙] ถึงกลิ่นของพวกฤๅษีผู้บำเพ็ญพรตมานานจะออกจากกายฟุ้งไปตามลม ท่านเจ้าข้า พวกข้าพเจ้าต่างก็ยังมุ่งหวังกลิ่นนี้เหมือน หญิงสาวมุ่งหวังพวงมาลัยซึ่งมีดอกไม้งามวิจิตรไว้บนศีรษะเทวดา ทั้งหลายมิได้มีความสำคัญในกลิ่นนี้ว่าเป็นของปฏิกูลเลย(อนุสิสสดาบสลุกจากอาสนะกล่าวขอโอกาสหมู่ฤๅษีว่า)

{๒๔๕๓} [๓๐๓๐] ท้าวมัฆวานสุชัมบดีเทวราชองค์ปุรินททะ ผู้เป็นใหญ่แห่งเทวดา ผู้เรืองพระยศ เป็นจอมแห่งทวยเทพ ทรงย่ำยีหมู่อสูร ทรงรอคอยโอกาสเพื่อตรัสถามปัญหาแล้ว

[๓๐๓๑] บรรดาฤๅษีผู้เป็นบัณฑิตเหล่านี้ ณ ที่นี้ ใครเล่าหนอถูกถาม แล้วจักพยากรณ์ปัญหาอันลึกซึ้งของพระราชา ๓ พระองค์ ผู้เป็นใหญ่ในหมู่มนุษย์และของท้าววาสวะผู้เป็นจอมแห่ง ทวยเทพได้

หน้า ๖๔๖

(หมู่ฤๅษีได้ฟังดังนั้น จึงกล่าวแนะนำว่า)

{๒๔๕๔} [๓๐๓๒] ท่านสรภังคฤๅษีผู้เรืองตบะนี้เว้นจากเมถุนธรรมตั้งแต่เกิดมา เป็นบุตรของปุโรหิตได้รับฝึกฝนมาเป็นอย่างดีท่านจัก พยากรณ์ปัญหาของพระราชาเหล่านั้นได้(อนุสิสสดาบสกล่าวว่า)

{๒๔๕๕} [๓๐๓๓] ข้าแต่ท่านโกณฑัญญะ ขอท่านได้โปรดพยากรณ์ปัญหา ฤๅษีทั้งหลายผู้เป็นสาธุพากันขอร้องท่านภาระนี้ย่อมมาถึงท่าน ผู้เจริญด้วยปัญญา นี่เป็นธรรมดาในหมู่มนุษย์(สรภังคดาบสโพธิสัตว์เมื่อจะให้โอกาส จึงกล่าวว่า)

{๒๔๕๖} [๓๐๓๔] ‘มหาบพิตรผู้เจริญทั้งหลาย อาตมภาพให้โอกาสแล้วเชิญ ตรัสถามปัญหาอย่างใดอย่างหนึ่งตามพระทัยปรารถนาเถิด ก็ อาตมภาพรู้โลกนี้และโลกหน้าเองแล้ว จักพยากรณ์ปัญหานั้น ๆ แก่มหาบพิตรทั้งหลาย’(พระบรมศาสดาตรัสเล่าต่อไปว่า)

{๒๔๕๗} [๓๐๓๕] ลำดับนั้น ท้าวมฆวานสักกเทวราชปุรินททะ ผู้ทรงเห็นประโยชน์ ได้ตรัสถามปัญหาข้อแรกดังที่พระทัยปรารถนาว่า

{๒๔๕๘} [๓๐๓๖] ‘บุคคลฆ่าอะไรเล่า จึงจะไม่เศร้าโศกในกาลไหน ๆ ฤๅษีทั้งหลาย ย่อมสรรเสริญการละอะไรบุคคลพึงอดทนคำหยาบที่ใคร ในโลกนี้พูดแล้วได้ ข้าแต่ท่านโกณฑัญญะขอท่านได้โปรด บอกความข้อนี้แก่โยมเถิด’

เชิงอรรถ (ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙))
  1. ๑ข้าแต่ท่านโกณฑัญญะ เป็นคำเรียกสรภังคดาบสโพธิสัตว์โดยออกชื่อโคตร (ขุ.ชา.อ. ๗/๒๙๙)
หน้า ๖๔๗

(สรภังคดาบสโพธิสัตว์ตอบว่า)

{๒๔๕๘} [๓๐๓๗] บุคคลฆ่าความโกรธได้แล้วจึงจะไม่เศร้าโศกในกาลไหน ๆ ฤๅษี ทั้งหลายย่อมสรรเสริญการละความลบหลู่ บุคคลควรอดทน คำหยาบที่คนทุกคนพูด สัตบุรุษทั้งหลายกล่าวความอดทนนี้ ว่าสูงสุด(ท้าวสักกะตรัสถามว่า)

{๒๔๕๙} [๓๐๓๘] บุคคลพอจะอดทนถ้อยคำของคนสองพวก คือ คนที่เสมอกัน ๑ คนที่ประเสริฐกว่าตน ๑ ได้ แต่จะอดทนถ้อยคำของคนที่เลว กว่าตนได้อย่างไรหนอ ข้าแต่ท่านโกณฑัญญะ ขอท่านได้โปรด บอกความข้อนี้แก่โยมเถิด(สรภังคดาบสโพธิสัตว์ตอบว่า)

{๒๔๖๐} [๓๐๓๙] คนเราพึงอดทนถ้อยคำของคนผู้ประเสริฐกว่าได้เพราะความกลัว พึงอดทนถ้อยคำของคนที่เสมอกันได้เพราะการแข่งขันเป็นเหตุ ส่วนผู้ใดในโลกนี้พึงอดทนถ้อยคำของคนที่เลวกว่าได้ สัตบุรุษ ทั้งหลายกล่าวความอดทนของผู้นั้นว่าสูงสูด(สรภังคดาบสโพธิสัตว์แสดงธรรมต่อไปว่า)

{๒๔๖๑} [๓๐๔๐] ไฉนจึงจะรู้จักคนที่ประเสริฐกว่า คนที่เสมอกัน หรือคนที่เลวกว่า ซึ่งมีสภาพอันอิริยาบถทั้ง ๔ ปกปิดไว้ได้เล่า เพราะว่า สัตบุรุษทั้งหลายย่อมเที่ยวไปโดยสภาพที่ผิดรูปก็ได้ เพราะเหตุนั้นแล จึงควรอดทนถ้อยคำของคนทั้งปวง{๒๔๖๒} [๓๐๔๑] สัตบุรุษผู้มีความอดทนพึงได้รับผลคือไม่มีการกระทบกระทั่ง เพราะการสงบระงับเวรใด แม้เสนาหมู่ใหญ่พร้อมด้วย

หน้า ๖๔๘

พระราชาถึงรบอยู่ก็ไม่พึงได้รับผลนั้น เวรทั้งหลายย่อมระงับ ได้ด้วยกำลังแห่งขันติ

(ท้าวสักกะตรัสถามปัญหาแก้ความสงสัยของพระราชาเหล่านั้นว่า)

{๒๔๖๓} [๓๐๔๒] ข้าพเจ้าขออนุโมทนาคำสุภาษิตของท่านแต่จะขอถามปัญหาอื่น ๆ กะท่าน ขอเชิญท่านกล่าวปัญหานั้น โดยมีพระราชา ๔ พระองค์ คือ พระเจ้าทัณฑกี ๑ พระเจ้านาลิกีระ ๑ พระเจ้าอัชชุนะ ๑ พระเจ้ากลาพุ ๑ ขอท่านได้โปรดบอกคติของพระราชาเหล่านั้นผู้มีบาปกรรมอันหนัก พระราชาทั้ง ๔ พระองค์ นั้นเบียดเบียนฤๅษีทั้งหลายไปบังเกิด ณ ที่ไหน(สรภังคดาบสโพธิสัตว์ตอบปัญหาของท้าวสักกะว่า)

{๒๔๖๔} [๓๐๔๓] พระเจ้าทัณฑกีได้ลงโทษท่านกิสวัจฉดาบสแล้วเป็นผู้มีมูลรากขาดแล้ว พร้อมทั้งบริษัท พร้อมทั้งชาวแว่นแคว้นหมกไหม้อยู่ในกุกกูลนรก ถ่านเพลิงปราศจากเปลวตกลงมาที่พระกายของพระราชานั้น

[๓๐๔๔] พระเจ้านาลิกีระได้เบียดเบียนบรรพชิตทั้งหลายผู้สำรวมแล้ว ผู้ กล่าวธรรม สงบระงับ ไม่ประทุษร้ายใคร ๆ สุนัขทั้งหลาย ในปรโลกรุมกัดกินพระเจ้านาลิกีระนั้นผู้ดิ้นรนอยู่

[๓๐๔๕] พระเจ้าอัชชุนะเล่ามีพระเศียรทิ่มลงพระบาทชี้ฟ้าตกลง ในสัตติสูลนรกเพราะเบียดเบียนอังคีรสฤๅษีผู้โคดมผู้มีขันติ เรืองตบะ ประพฤติพรหมจรรย์มานาน

[๓๐๔๖] พระเจ้ากลาพุได้ทรงเชือดฤๅษีชื่อขันติวาทีผู้สงบระงับไม่ ประทุษร้ายออกเป็นชิ้น ๆ ได้เข้าถึงอเวจีนรกซึ่งแผดเผาใหญ่หลวง ร้อนแรง น่ากลัวยิ่งนัก หมกไหม้อยู่

หน้า ๖๔๙

[๓๐๔๗] บัณฑิตได้ฟังนรกเหล่านี้และนรกเหล่าอื่นอันเลวร้ายกว่านี้ ในที่นี้แล้ว ควรประพฤติธรรมในสมณพราหมณ์ทั้งหลาย ผู้ ทําอย่างนี้ได้ย่อมเข้าถึงแดนสวรรค์

(ท้าวสักกะตรัสถามปัญหาอีก ๔ ข้อว่า)

{๒๔๖๕} [๓๐๔๘] ข้าพเจ้าขออนุโมทนาคำสุภาษิตของท่าน ขอถามปัญหาข้ออื่นกะท่าน ขอเชิญท่านกล่าวปัญหานั้น บัณฑิตเรียกคนเช่นไรว่ามีศีล เรียกคนเช่นไรว่ามีปัญญา เรียกคนเช่นไรว่าสัตบุรุษคนดี สิริย่อมไม่ละคนเช่นไรหนอ(สรภังคดาบสโพธิสัตว์ตอบว่า)

{๒๔๖๖} [๓๐๔๙] ในโลกนี้ ผู้ใดเป็นผู้สำรวมทางกาย วาจา และใจ ไม่ทำบาป กรรมอะไร ๆ ไม่พูดโกหกเพราะเหตุแห่งตน บัณฑิตเรียก คนเช่นนั้นว่าผู้มีศีล

[๓๐๕๐] ผู้ใดคิดแก้ปัญหาอันลึกซึ้งด้วยใจ ไม่ทำกรรมอันหยาบช้าหา ประโยชน์มิได้ ไม่ละทิ้งทางแห่งประโยชน์อันมาถึงตามกาล บัณฑิตเรียกคนเช่นนั้นว่าผู้มีปัญญา

[๓๐๕๑] ผู้ใดมีปัญญา เป็นคนกตัญญูกตเวทีเป็นกัลยาณมิตรผู้มี ความภักดีมั่นคง ช่วยทำกิจของมิตรผู้ตกยากโดยเต็มใจ บัณฑิต เรียกคนเช่นนั้นว่าสัตบุรุษคนดี

[๓๐๕๒] ผู้ใดประกอบด้วยคุณธรรมทั้งปวงเหล่านี้ คือ มีศรัทธา อ่อนโยน ชอบแจก รู้ความประสงค์ของผู้ขอสิริย่อมไม่ละคนเช่นนั้น ผู้สงเคราะห์ มีวาจาอ่อนหวาน สละสลวย

หน้า ๖๕๐

(ท้าวสักกะตรัสถามปัญหาต่อไปว่า)

{๒๔๖๗} [๓๐๕๓] ข้าพเจ้าขออนุโมทนาคำสุภาษิตของท่าน ขอถามปัญหาข้ออื่นกะท่าน ขอเชิญท่านกล่าวปัญหานั้น นักปราชญ์ย่อมกล่าวศีล สิริ ธรรมของสัตบุรุษ และปัญญาว่าข้อไหนประเสริฐกว่ากัน

(สรภังคดาบสโพธิสัตว์ตอบว่า)

{๒๔๖๘} [๓๐๕๔] ท่านผู้ฉลาดทั้งหลายย่อมกล่าวว่าปัญญานั่นแหละประเสริฐที่สุด ดุจดวงจันทร์ประเสริฐกว่าดวงดาวทั้งหลาย ศีล สิริ และธรรมของสัตบุรุษย่อมเป็นไปตามบุคคลผู้มีปัญญา

(ท้าวสักกะตรัสถามปัญหาต่อไปว่า)

{๒๔๖๙} [๓๐๕๕] ข้าพเจ้าขออนุโมทนาคำสุภาษิตของท่าน ขอถามปัญหาข้ออื่น กะท่าน ขอเชิญท่านกล่าวปัญหานั้น บุคคลในโลกนี้ทำอย่างไร ทำด้วยอุบายอย่างไร ประพฤติอะไร ซ่องเสพอะไรจึงจะได้ปัญญา ขอท่านได้โปรดบอกปฏิปทาแห่งปัญญา ณ บัดนี้ว่า นรชนทำอย่างไรจึงจะเป็นผู้มีปัญญา(สรภังคดาบสโพธิสัตว์ตอบว่า)

{๒๔๗๐} [๓๐๕๖] บุคคลพึงคบหาท่านผู้เจริญด้วยปัญญา ผู้ละเอียดอ่อน เป็นพหูสูต พึงเป็นทั้งนักเรียนและผู้ไต่ถาม พึงตั้งใจฟังคำสุภาษิต โดยเคารพ นรชนทำอย่างนี้จึงจะเป็นผู้มีปัญญา

[๓๐๕๗] ผู้มีปัญญานั้นย่อมพิจารณาเห็นกามคุณทั้งหลายโดยความเป็น ของไม่เที่ยง เป็นทุกข์ และเป็นดุจโรค ผู้เห็นแจ้งอย่างนี้ย่อมละ ความพอใจในกามทั้งหลายอันเป็นทุกข์ มีภัยใหญ่หลวงเสียได้

หน้า ๖๕๑

[๓๐๕๘] ผู้นั้นปราศจากราคะแล้วพึงกำจัดโทสะเสีย พึงเจริญเมตตาจิต ไม่มีประมาณ วางอาชญาในสัตว์ทุกจำพวกแล้ว จะไม่ถูกตำหนิ เข้าถึงแดนพรหม

(สรภังคดาบสโพธิสัตว์ทราบว่าพระราชาเหล่านั้นละกามได้แล้ว จึง ทูลว่า)

{๒๔๗๑} [๓๐๕๙] การมาของมหาบพิตรผู้มีพระนามว่าอัฏฐกะ ภีมรถะ และกาลิงคราชผู้มีพระเดชานุภาพระบือไปเป็นการมาที่มีฤทธิ์ใหญ่โต ทุก ๆ พระองค์ทรงละกามราคะได้แล้ว(พระราชาเหล่านั้นทรงชมสรภังคดาบสโพธิสัตว์ว่า)

{๒๔๗๒} [๓๐๖๐] ข้าแต่ท่านผู้รู้จิตผู้อื่น ข้อนั้นเป็นอย่างนั้น ข้าพเจ้าทั้งหมดละ กามราคะได้แล้วขอท่านจงให้โอกาสเพื่ออนุเคราะห์ตามที่ ข้าพเจ้าทั้งหลายจะรู้ถึงคติของท่านได้(สรภังคดาบสโพธิสัตว์ทูลว่า)

{๒๔๗๓} [๓๐๖๑] อาตมภาพให้โอกาสเพื่ออนุเคราะห์ เพราะมหาบพิตรทั้งหลาย ละกามราคะได้อย่างนั้นแล้วจงยังกายให้ซาบซ่านด้วยปีติอัน ไพบูลย์ตามที่มหาบพิตรทั้งหลายจะทรงทราบถึงคติของอาตมภาพเถิด(พระราชาเหล่านั้นทรงยอมรับ ตรัสว่า)

{๒๔๗๔} [๓๐๖๒] ข้าแต่ท่านผู้มีปัญญาดังแผ่นดิน พวกข้าพเจ้าจักทําตามคำสอน ที่ท่านกล่าวทุกอย่าง พวกข้าพเจ้าจะยังกายให้ซาบซ่านด้วยปีติ อันไพบูลย์ ตามที่พวกข้าพเจ้าจะรู้ถึงคติของท่าน

หน้า ๖๕๒

(สรภังคดาบสโพธิสัตว์ให้พระราชาเหล่านั้นบวชแล้วส่งไปว่า)

{๒๔๗๕} [๓๐๖๓] ดูก่อนท่านผู้เจริญทั้งหลาย ฤๅษีทั้งหลายผู้มีคุณความดีทำการบูชานี้แก่กีสวัจฉดาบสแล้ว จงพากันไปยังที่อยู่ของตน ๆ เถิด ท่านทั้งหลายจงเป็นผู้ยินดีในฌาน มีจิตตั้งมั่นทุกเมื่อเถิด ความยินดีนี้เป็นสิ่งประเสริฐสุดของบรรพชิต(พระบรมศาสดาตรัสประมวลเรื่องว่า)

{๒๔๗๖} [๓๐๖๔] ชนเหล่านั้นได้ฟังคาถาอันประกอบด้วยประโยชน์อย่างยิ่งที่ฤๅษี ผู้เป็นบัณฑิตกล่าวดีแล้ว เกิดความรู้ พากันอนุโมทนาอยู่ เทวดา ทั้งหลายผู้เรืองยศต่างก็กลับไปสู่เทพบุรี

[๓๐๖๕] คาถาเหล่านี้มีอรรถและพยัญชนะดี อันฤๅษีผู้เป็นบัณฑิตกล่าว ดีแล้ว ผู้ที่ฟังคาถาเหล่านี้ให้มีประโยชน์พึงได้คุณวิเศษทั้งเบื้อง ต้นและเบื้องปลายครั้นแล้วพึงบรรลุถึงสถานที่อันมัจจุราช มองไม่เห็นได้ {๒๔๗๗} [๓๐๖๖] สาลิสรดาบสในกาลนั้นเป็นพระสารีบุตร เมณฑิสสรดาบสในกาลนั้นเป็นพระกัสสปะ ปัพพตดาบสในกาลนั้นเป็นพระอนุรุทธะ เทวิลดาบสในกาลนั้นเป็นพระมหากัจจายนะ

[๓๐๖๗] อนุสิสสดาบสในกาลนั้นเป็นพระอานนท์ กีสวัจฉดาบสใน กาลนั้นเป็นพระมหาโมคคัลลานะ นารทดาบสในกาลนั้น เป็นพระอุทายี เถระบริษัทในกาลนั้นเป็นพุทธบริษัทในบัดนี้ สรภังคดาบสโพธิสัตว์ในกาลนั้นคือตถาคตท่านทั้งหลาย จงทรงจำชาดกไว้อย่างนี้แล

เชิงอรรถ (ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙))
  1. ๑สถานที่อันมัจจุราชมองไม่เห็น หมายถึงพระนิพพาน (ขุ.ชา.อ. ๗/๓๑๓)
หน้า ๖๕๓

๓. อลัมพุสาชาดก (๕๒๓)

ว่าด้วยฤๅษีตบะแตกเพราะสตรี

(พระบรมศาสดาตรัสเล่าเรื่องในอดีตว่า)

{๒๔๗๘} [๓๐๖๘] ครั้งนั้น พระอินทร์ผู้เป็นใหญ่ ผู้ทรงปราบวัตรอสูรได้ ทรงเป็นพระบิดาแห่งเทพบุตรผู้ชนะ ประทับอยู่ ณ สุธัมมาเทวสภา รับสั่งให้เรียกนางอลัมพุสาเทพกัญญามาแล้วตรัสว่า(ท้าวสักกะตรัสบัญชานางอลัมพุสาเทพกัญญาว่า)

{๒๔๗๙} [๓๐๖๙] ดูก่อนแม่อลัมพุสาผู้ระคนไปด้วยกิเลสผู้สามารถจะเล้าโลมฤๅษีได้ เทวดาชั้นดาวดึงส์พร้อมทั้งพระอินทร์ขอร้องเจ้า ขอให้เจ้าไปหาอิสิสิงคดาบสเถิด{๒๔๘๐} [๓๐๗๐] ก่อนที่ดาบสผู้มีวัตรประพฤติพรหมจรรย์ ยินดียิ่งในพระนิพพาน เป็นผู้รู้องค์นี้ จะไม่ลํ้าหน้าพวกเราไป เจ้าจงขัดขวางทางไปเทวโลกของดาบสนั้นเสีย(นางอลัมพุสาเทพกัญญาได้ฟังแล้ว จึงกราบทูลถามว่า)

{๒๔๘๑} [๓๐๗๑] ข้าแต่เทวราช พระองค์ทรงทำอะไร ไฉนจึงทรงรับสั่งเจาะจง หม่อมฉันเท่านั้นว่า ‘แน่ะเจ้าผู้สามารถจะเล้าโลมฤๅษีได้ เจ้าจงไปเถิด’ ดังนี้เล่า นางเทพอัปสรแม้เหล่าอื่นก็มีอยู่[๓๐๗๒] นางเทพอัปสรผู้ทัดเทียมหม่อมฉันและผู้ประเสริฐกว่าหม่อมฉัน ก็มีอยู่ในนันทวันอันหาความโศกมิได้วาระการไปจงตกแก่ นางเทพอัปสรเหล่านั้นบ้างแม้นางเทพอัปสรเหล่านั้นจงไป เล้าโลมเถิด