พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ฉักกนิบาต · อาวาริยวรรค
๒. เสตเกตุชาดก
เล่ม ๒๗ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๘๓๗–๘๔๒ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๒/๑๐ ในอาวาริยวรรคมี ๔ ฉบับ
๓๗๗. เสตเกตุชาตก (๒)
๒. เสตเกตุชาดก (๓๗๗)
ว่าด้วยเสตเกตุดาบส
(พระโพธิสัตว์เป็นอาจารย์ทิศาปาโมกข์สอนมาณพเสตเกตุผู้เป็นหัวหน้าศิษย์ว่า)
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก ฉักกนิบาต อาวาริยวรรค เสตเกตุชาดก (ฉบับหลวง เล่ม ๒๗ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๗ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕๙ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๗)
บาลี (มหาจุฬาฯ) เล่ม ๒๗ หน้า ๑๔๔–๑๔๕ · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๒๗ หน้า ๒๒๘–๒๓๐
มา ตาต กุชฺฌิ น หิ สาธุ โกโธ
พหุมฺปิ เต อทิฏฺฐมสฺสุตญฺจ
มาตา ปิตา ทิสตา (๑) เสตเกตุ
อาจริยมาหุ ทิสตํ ปสตฺถา.
- ๑ก. ทิสา ตาต, อิ. ทิสา ตา
พ่อเอ๋ย เจ้าอย่าโกรธ เพราะความโกรธไม่ดีเลย
ทิศที่เจ้ายังไม่ได้เห็น ยังไม่ได้ยินมีอีกมาก
พ่อเสตเกตุ มารดาบิดาเป็นทิศเบื้องหน้า
พระอริยะทั้งหลายกล่าวสรรเสริญอาจารย์ว่าเป็นทิศเบื้องขวา
อคาริโน อนฺนปานวตฺถทา
อวฺหายิกา ตมฺปิ ทิสํ วทนฺติ
เอสา ทิสา ปรมา เสตเกตุ
ยํ ปตฺวา ทุกฺขี สุขิโน ภวนฺติ.
คฤหัสถ์ถวายข้าว น้ำ และผ้า กล่าวนิมนต์ผู้ใด
แม้ผู้นั้นพระอริยะทั้งหลายย่อมเรียกว่า เป็นทิศเบื้องบน
เสตเกตุ ทิศนี้เป็นทิศที่ยอดเยี่ยม
เพราะสัตว์ทั้งหลายผู้มีทุกข์ถึงแล้วย่อมเป็นสุข
(พระราชาทรงเห็นดาบสทั้งหลายบำเพ็ญตบะผิด จึงตรัสสนทนากับปุโรหิตว่า)
ขราชินา ชฏิลา ปงฺกทนฺตา
ทุมฺมกฺขรูปา (๑) เยเม ชปนฺติ มนฺเต
กจฺจิ นุ เต มานุสเก ปโยเค
อิทํ วิทู ปริมุตฺตา อปายา.
- ๑สี.ก. ทุมุกฺขรูปา, อิ.ม. ทุมฺมุกฺขรูปา
ชฎิลเหล่าใดนุ่งห่มหนังสัตว์ที่ขรุขระ
มีขี้ฟันเขรอะ ร่างกายสกปรก สาธยายมนต์อยู่
ชฎิลเหล่านั้นประกอบหน้าที่การงานของมนุษย์
จะรู้แจ้งโลกนี้แล้วพ้นจากอบายได้หรือ
(ปุโรหิตกราบทูลว่า)
ปาปานิ กมฺมานิ กตฺวาน ราช
พหุสฺสุโต เจ น จเรยฺย ธมฺมํ
สหสฺสเวโทปิ น ตํ ปฏิจฺจ
ทุกฺขา ปมุญฺเจ จรณํ อปตฺวา.
สหสฺสเวโทปิ น ตํ ปฏิจฺจ
ทุกฺขา ปมุญฺเจ จรณํ อปตฺวา
มญฺญามิ เวทา อผลา ภวนฺติ
สสํยมํ จรณเมว สจฺจํ.
น เหว เวทา อผลา ภวนฺติ
สสํยมํ จรณญฺเญว สจฺจํ
กิตฺติญฺหิ ปปฺโปติ อธิจฺจ เวเท
สนฺตึ ปุเณติ จรเณน ทนฺโตติ.
เสตเกตุชาตกํ ทุติยํ.
จบ ๒. เสตเกตุชาดก