arnon.onlineเข้าสู่ระบบถาม AI

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย จตุกกนิบาต · โกกิลวรรค

๑. โกกาลิกชาดก

เล่ม ๒๗

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๖๒๒–๖๒๕ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๑/๑๐ ในโกกิลวรรคมี ๔ ฉบับ

๔. โกกิลวคฺค

๓๓๑. โกกิลชาตก (๑)

๔. โกกิลวรรค

หมวดว่าด้วยลูกนกดุเหว่า

๑. โกกิลชาดก (๓๓๑)

ว่าด้วยลูกนกดุเหว่า

(อำมาตย์แก้วโพธิสัตว์ ได้กราบทูลพระราชาว่า)

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก จตุกกนิบาต โกกิลวรรค โกกาลิกชาดก (ฉบับหลวง เล่ม ๒๗ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๗ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕๘ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๗)

บาลี (มหาจุฬาฯ) เล่ม ๒๗ หน้า ๑๑๒–๑๑๒ · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๒๗ หน้า ๑๘๑–๑๘๒

บาลี (มหาจุฬาฯ)

โย เว กาเล อสมฺปตฺเต อติเวลํ ปภาสติ

เอวํ โส นิหโต เสติ โกกิลายิว อตฺรโช.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ผู้ใดพูดเมื่อยังไม่ถึงเวลาพูด ก็พูดเกินเวลา

ผู้นั้นจะถูกกำจัดนอนตายอยู่ เหมือนลูกนกดุเหว่า

บาลี (มหาจุฬาฯ)

น หิ สตฺถํ สุนิสิตํ วิสํ หลาหลามิว (๑)

เอวํ นิกฏฺเฐ (๒) ปาเตติ วาจา ทุพฺภาสิตา ยถา.

เชิงอรรถ (บาลี (มหาจุฬาฯ))
  1. ๑ก. หลาหลํอิว
  2. ๒ก.ม. นิกฑฺฒ
ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ธรรมดาศัสตราที่ลับจนคมดีแล้ว

เหมือนยาพิษที่มีพิษร้ายแรงจะให้ตกไปในทันทีหาได้ไม่

เหมือนวาจาที่เป็นทุพภาษิต

บาลี (มหาจุฬาฯ)

ตสฺมา กาเล อกาเล จ (๑) วาจํ รกฺเขยฺย ปณฺฑิโต

นาติเวลํ ปภาเสยฺย อปิ อตฺตสมมฺหิ วา.

เชิงอรรถ (บาลี (มหาจุฬาฯ))
  1. ๑ฉ.ม. วา
ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

เพราะฉะนั้น บัณฑิตควรรักษาวาจาไว้

ทั้งในเวลาที่ควรพูดและไม่ควรพูด

ไม่ควรพูดให้เกินเวลาแม้ในบุคคลผู้เสมอกับตน

บาลี (มหาจุฬาฯ)

โย จ กาเล มิตํ ภาเส มติปุพฺโพ วิจกฺขโณ

สพฺเพ อมิตฺเต อาเทติ สุปณฺโณ อุรคามิวาติ. (๑)

โกกิลชาตกํ (๒) ปฐมํ.

เชิงอรรถ (บาลี (มหาจุฬาฯ))
  1. ๑ก. อุรคมฺมิวาติ
  2. ๒ก.ม.สี.อิ. โกกาลิกชาตกํ
ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ส่วนผู้ใดมีความคิดเป็นเบื้องหน้า มีปัญญาเครื่องพิจารณา

เห็นประจักษ์ พูดพอเหมาะกับกาลเวลา

ผู้นั้นย่อมจับศัตรูทั้งหมดไว้ได้ดุจนกครุฑจับนาคได้

โกกิลชาดกที่ ๑ จบ