arnon.onlineเข้าสู่ระบบถาม AI

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย วิมานวัตถุ · จิตตลดาวรรค

๗. อุโบสถวิมาน

เล่ม ๒๖

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๒๔ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๗/๑๑ ในจิตตลดาวรรคมี ๔ ฉบับ

_______

๗. อุโปสถาวิมาน

๗. อุโปสถาวิมาน

ว่าด้วยวิมานที่เกิดขึ้นแก่นางอุโบสถาอุบาสิกา

(พระมหาโมคคัลลานเถระถามถึงบุพกรรมของเทพธิดานั้นว่า)

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย วิมานวัตถุ จิตตลดาวรรค อุโบสถวิมาน (ฉบับหลวง เล่ม ๒๖ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๖ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๔๘ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๖)

บาลี (มหาจุฬาฯ) เล่ม ๒๖ หน้า ๓๓–๓๕ · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๒๖ หน้า ๓๙–๔๑

บาลี (มหาจุฬาฯ)

อภิกฺกนฺเตน วณฺเณน ยา ตฺวํ ติฏฺฐสิ เทวเต.

โอภาเสนฺตี ทิสา สพฺพา โอสธี วิย ตารกา.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

เทพธิดา เธอมีผิวพรรณงามยิ่งนัก

เปล่งรัศมีสว่างไสวไปทั่วทุกทิศอยู่ ดุจดาวประกายพรึก

บาลี (มหาจุฬาฯ)

เกน เตตาทิโส วณฺโณ ฯเปฯ

วณฺโณ จ เต สพฺพทิสา ปภาสตีติ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

[๒๓๐-๒๓๑] เพราะบุญอะไรผิวพรรณเธอจึงงามเช่นนี้ ฯลฯ

และมีรัศมีกายสว่างไสวไปทั่วทุกทิศอย่างนี้

บาลี (มหาจุฬาฯ)

สา เทวตา อตฺตมนา โมคฺคลฺลาเนน ปุจฺฉิตา

ฯเปฯ ยสฺส กมฺมสฺสิทํ ผลํ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

เทพธิดานั้นดีใจที่พระมหาโมคคัลลานเถระถาม

จึงตอบปัญหาผลกรรมไปตามที่พระเถระถามว่า

บาลี (มหาจุฬาฯ)

อุโปสถาติ มํ อญฺญึสุ สาเกตายํ อุปาสิกา

สทฺธา สีเลน สมฺปนฺนา สํวิภาครตา สทา.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ชาวเมืองสาเกตรู้จักดิฉันในนามว่า อุโปสถา

ดิฉันเป็นอุบาสิกาอยู่ในเมืองสาเกต

เป็นผู้มีศรัทธา สมบูรณ์ด้วยศีล และยินดีแจกจ่ายทานทุกเมื่อ

บาลี (มหาจุฬาฯ)

อจฺฉาทนญฺจ ภตฺตญฺจ เสนาสนํ ปทีปิยํ

อทาสึ อุชุภูเตสุ วิปฺปสนฺเนน เจตสา.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ดิฉันมีใจเลื่อมใสในพระอริยเจ้าผู้ปฏิบัติตรง

จึงได้ถวายเครื่องนุ่งห่ม อาหาร เสนาสนะและเครื่องตามประทีป

บาลี (มหาจุฬาฯ)

จาตุทฺทสึ ปญฺจทสึ ยา จ ปกฺขสฺส อฏฺฐมี

ปาฏิหาริยปกฺขญฺจ อฏฺฐงฺคสุสมาคตํ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ดิฉันเข้าจำอุโบสถศีล ซึ่งประกอบด้วยองค์ ๘

ทุกวัน ๑๔ ค่ำ ๑๕ ค่ำและ ๘ ค่ำแห่งปักษ์

และตลอดปาฏิหาริยปักษ์

บาลี (มหาจุฬาฯ)

โปสถํ อุปวสึ ทา สีเลสุ สํวุตา

สญฺญมา สํวิภาคา จ วิมานํ อาวสามหํ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ดิฉันสำรวมระวังในศีลตลอดเวลา

และแจกจ่ายทานด้วยความเคารพจึงได้ครอบครองวิมานนี้

บาลี (มหาจุฬาฯ)

ปาณาติปาตา วิรตา มุสาวาทา จ สญฺญตา

เถยฺยา จ อติจารา จ มชฺชปานา จ อารกา.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ดิฉันงดเว้นจากการฆ่าสัตว์ เว้นไกลจากการลักขโมย

การประพฤตินอกใจสามี สำรวมระวังจากการพูดเท็จ

และการดื่มน้ำเมา

บาลี (มหาจุฬาฯ)

ญฺจสิกฺขาปเท รตา อริยสจฺจาน โกวิทา

อุปาสิกา จกฺขุมโต โคตมสฺส ยสสฺสิโน.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ดิฉันยินดีในศีล ๕ ฉลาดในอริยสัจ

เป็นอุบาสิกาของพระผู้มีพระภาคทรงพระนามว่า โคดม

ผู้มีพระจักษุ มีพระยศ

บาลี (มหาจุฬาฯ)

เตน เมตาทิโส วณฺโณ ฯปฯ

วณฺโณ จ เม สพฺพทิสา ปภาสตีติ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

[๒๓๙-๒๔๐] เพราะบุญนั้นผิวพรรณดิฉันจึงงามเช่นนี้ ฯลฯ

และมีรัศมีกายสว่างไสวไปทั่วทุกทิศอย่างนี้

(เมื่อจะแสดงโทษของตน เทพธิดานั้นจึงได้กล่าว ๒ คาถาอีกว่า)

บาลี (มหาจุฬาฯ)

อภิกฺขณํ นนฺทนํ สุตฺวา ฉนฺโท เม อุปปชฺชถ (๑)

ตตฺถ จิตฺตํ ปณิธาย อุปปนฺนามฺหิ นนฺทนํ.

เชิงอรรถ (บาลี (มหาจุฬาฯ))
  1. ๑เยภุยฺเยน อุปปชฺชตีติ ทิสฺสติ.
ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

เพราะดิฉันได้ฟังเรื่องทิพยสมบัติในสวนนันทวันเนือง ๆ

จึงเกิดความพอใจขึ้น

เพราะเหตุที่ดิฉันตั้งจิตปรารถนาในภพดาวดึงส์นั้น

จึงได้เกิดในสวนนันทวัน

บาลี (มหาจุฬาฯ)

นากาสึ สตฺถุ วจนํ พุทฺธสฺสาทิจฺจพนฺธุโน

หีเน จิตฺตํ ปณิธาย สามฺหิ ปจฺฉานุตาปินีติ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ดิฉันไม่ได้ปฏิบัติตามพระดำรัส

ของพระบรมศาสดาสัมมาสัมพุทธเจ้า

เป็นเผ่าพันธุ์พระอาทิตย์ (แต่)

ตั้งจิตไว้ในภพที่เลว ภายหลังจึงเดือดร้อน

(เพื่อจะปลอบใจเทพธิดานั้น พระมหาโมคคัลลานเถระจึงได้กล่าวคาถานี้ว่า)

บาลี (มหาจุฬาฯ)

กีว จิรํ วิมานสฺมึ อิธ วสฺสสุโปสเถ (๑)

เทวเต ปุจฺฉิตาจิกฺข ยทิ ชานาสิ อายุโนติ.

เชิงอรรถ (บาลี (มหาจุฬาฯ))
  1. ๑ฉ.ม. วจฺฉสุโปสเถ
ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

อุโปสถาเทพธิดา เธอจะอยู่ในวิมานนี้นานเท่าไร

อาตมาถามแล้ว ถ้าเธอทราบอายุขัย จงบอกอาตมาด้วยเถิด

(เทพธิดานั้นตอบว่า)

บาลี (มหาจุฬาฯ)

สฏฺฐิวสฺสสหสฺสานิ อิธ ฐตฺวา มหามุนี (๑)

อิโต จุตา คมิสฺสามิ มนุสฺสานํ สหพฺยตนฺติ.

เชิงอรรถ (บาลี (มหาจุฬาฯ))
  1. ๑ฉ.ม. สฏฺฐิวสฺสสหสฺสานิ ติสฺโส จ วสฺสโกฏิโย
ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ข้าแต่ท่านจอมปราชญ์ ดิฉันจักดำรงอยู่

ในวิมานนี้นานประมาณหกหมื่นปีทิพย์

จุติจากเทวโลกนี้แล้ว จักไปเกิดร่วมกับมวลมนุษย์

(พระมหาโมคคัลลานเถระปลุกเร้าเทพธิดานั้นให้อาจหาญด้วยคาถานี้ว่า)

บาลี (มหาจุฬาฯ)

มา ตฺวํ อุโปสเถ ภายิ สมฺพุทฺเธนาสิ พฺยากตา

โสตาปนฺนา วิเสสยิ ปหีนา ตว ทุคฺคตีติ.

อุโปสถาวิมานํ สตฺตมํ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

อุโปสถาเทพธิดา เธออย่าสะทกสะท้าน

เพราะว่าเธอเป็นผู้ที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงพยากรณ์ไว้แล้วว่า

จักบรรลุคุณวิเศษเป็นพระโสดาบัน ทุคติเป็นอันเธอละได้แล้ว

อุโปสถาวิมานที่ ๗ จบ