พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย · เถรีคาถา
ภัททกาปิลานีเถรีคาถา
เล่ม ๒๖ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๔๓๘ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๔/๑๕ ในเถรีคาถามี ๔ ฉบับ
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรีคาถา ภัททกาปิลานีเถรีคาถา (ฉบับหลวง เล่ม ๒๖ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๖ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕๔ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๖)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๒๖ หน้า ๖๒๘–๖๒๙
๔. จตุกกนิบาต
๑. ภัททกาปิลานีเถรีคาถา
สุภาษิตแสดงเหตุออกบวช
ภัททกาปิลานีเถรีครั้นบรรลุอรหัตแล้วเป็นผู้ชำนาญในปุพเพนิวาส จะได้รับตำแหน่งเอตทัคคะว่าเป็นยอดในด้านการระลึกชาติได้ วัน เปล่งอุทานที่มุ่งชมเชยคุณของพระมหากัสสปเถระโดยเน้นแสดง ทำกิจที่ควรทำแล้วเป็นต้น ได้ภาษิตคาถา ๔ คาถาเหล่านี้ว่า){๔๓๘} พระมหากัสสปะเป็นโอรสของพระพุทธเจ้า เป็นทายาทของพระพุทธเจ้า เป็นผู้มีจิตตั้งมั่นดีแล้ว รู้ขันธสันดานในอดีตได้ ทั้งเห็นสวรรค์และอบายได้
อนึ่ง ท่านบรรลุอรหัตอันเป็นความสิ้นไปแห่งชาติ เป็นพระมุนีผู้เสร็จกิจแล้วเพราะรู้ยิ่ง เป็นพราหมณ์ผู้ได้วิชชา ๓ ด้วยวิชชา ๓ เหล่านี้
พระภัททกาปิลานิก็เป็นผู้ได้วิชชา ๓ เหมือนพระมหากัสสปะ เป็นผู้ละมัจจุราช ชนะมารพร้อมทั้งพาหนะได้แล้ว ดำรงร่างกายเป็นชาติสุดท้าย
เราทั้งสองบวชเพราะเห็นโทษในโลก เราทั้งสองนี้เป็นผู้มีอาสวะสิ้นแล้ว ฝึกฝนแล้ว เป็นผู้มีความเย็นใจ ดับสนิทแล้ว
จบ จตุกกนิบาต
๕. ปัญจกนิบาต
๑. อัญญตราเถรีคาถา
สุภาษิตชี้ผลการฟังธรรม
(ภิกษุณีเถรีรูปหนึ่งครั้นบรรลุอรหัตแล้วพิจารณาดูข้อปฏิบัติของตน ได้ภาษิตอุทานคาถา ๕ คาถาเหล่านี้ว่า)
{๔๓๙}[๖๗] ตั้งแต่เราบวชมาตลอดเวลา ๒๕ ปี ยังไม่ประสบความสงบจิตแม้ชั่วเวลาลัดนิ้วมือหนึ่งเลย
[๖๘] เราไม่ได้ความสงบจิต มีจิตชุ่มแล้วด้วยกามราคะ ประคองแขนทั้งสองคร่ำครวญเดินเข้าไปสู่วิหาร
[๖๙] เราได้เข้าไปหาภิกษุณีผู้ควรเชื่อถือได้ภิกษุณีนั้นได้แสดงธรรม คือ ขันธ์ อายตนะ และธาตุแก่เรา
[๗๐] เราฟังธรรมของภิกษุณีนั้นแล้วเข้าไปนั่ง ณ ที่สมควรข้างหนึ่ง รู้ขันธสันดานในอดีตได้ ทิพพจักษุเราก็ได้ ชำระหมดจดแล้ว
[๗๑] เจโตปริยญาณและโสตธาตุเราได้ชำระหมดจดแล้ว แม้ ฤทธิ์เราก็ทำให้แจ้งแล้ว เราได้บรรลุธรรมเป็นที่สิ้นอาสวะแล้ว ทำให้แจ้งอภิญญา ๖ แล้วทำตามคำ สั่งสอนของพระพุทธเจ้าเสร็จแล้ว
- ๑ภิกษุณีผู้ควรเชื่อถือได้ ในที่นี้หมายถึงพระธัมมทินนาเถรี (ขุ.เถรี.อ. ๙๘)
จบ ภัททกาปิลานีเถรีคาถา