arnon.onlineเข้าสู่ระบบถาม AI

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เปตวัตถุ · อุพพรีวรรค

๓. มัตตาเปติวัตถุ

เล่ม ๒๖

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๐๐ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๓/๑๓ ในอุพพรีวรรคมี ๔ ฉบับ

๓. มตฺตาเปติวตฺถุ

๓. มัตตาเปติวัตถุ

เรื่องนางมัตตาเปรต

(นางติสสาถามนางเปรตตนหนึ่งว่า)

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เปตวัตถุ อุพพรีวรรค มัตตาเปติวัตถุ (ฉบับหลวง เล่ม ๒๖ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๖ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๔๙ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๖)

บาลี (มหาจุฬาฯ) เล่ม ๒๖ หน้า ๑๖๗–๑๗๐ · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๒๖ หน้า ๑๘๙–๑๙๔

บาลี (มหาจุฬาฯ)

นคฺคา ทุพฺพณฺณรูปาสิ กีสา ธมนิสนฺถตา

อุปฺผาสุฬิเก กีสิเก กา นุ ตฺวํ อิธ ติฏฺฐสีติ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

แน่ะนางเปรตผู้มีร่างกายซูบผอม มีแต่ซี่โครงผุดขึ้น

เธอเปลือยกาย มีผิวพรรณและรูปร่างน่าเกลียด น่ากลัว

ซูบผอม มีร่างกายสะพรั่งไปด้วยเส้นเอ็น

เธอเป็นใครกันเล่ามายืนอยู่ ณ ที่นี้

(นางเปรตนั้นตอบว่า)

บาลี (มหาจุฬาฯ)

สาหํ มตฺตา ตุวํ ติสฺสา สปตฺตี เต ปุเร อหุํ

ปาปกมฺมํ กริตฺวาน เปตโลกํ อิโต คตาติ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

เมื่อก่อน ฉันชื่อมัตตา เธอชื่อติสสา

ฉันเป็นหญิงร่วมสามีของเธอ

เพราะทำกรรมชั่วไว้ จึงต้องจากมนุษยโลกนี้ไปยังเปตโลก

(นางติสสาถามว่า)

บาลี (มหาจุฬาฯ)

กินฺนุ กาเยน วาจาย มนสา ทุกฺกฏํ กตํ

กิสฺส กมฺมวิปาเกน เปตโลกํ อิโต คตาติ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

เมื่อก่อนเธอได้ทำกรรมชั่วทางกาย วาจา ใจอะไรไว้หรือ

เพราะผลกรรมอะไรเธอจึงต้องจากมนุษยโลกนี้ไปยังเปตโลก

(นางเปรตนั้นตอบว่า)

บาลี (มหาจุฬาฯ)

จณฺฑี จ ผรุสา จาสึ อิสฺสุกี มจฺฉรี สฐา (๑)

ตาหํ ทุรุตฺตํ วตฺวาน เปตโลกํ อิโต คตาติ.

เชิงอรรถ (บาลี (มหาจุฬาฯ))
  1. ๑สี. สฐี
ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ฉันเป็นหญิงดุร้าย หยาบคาย ริษยา ตระหนี่ และมักโอ้อวด

ได้กล่าววาจาชั่วต่อเธอ จึงจากมนุษยโลกนี้ไปยังเปตโลก

(นางติสสาถามว่า)

บาลี (มหาจุฬาฯ)

สจฺจํ (๑) อหํปิ ชานามิ ยถา ตฺวํ จณฺฑิกา อหุ

อญฺญญฺจ โข ตํ ปุจฺฉามิ เกนาสิ ปํสุกุฏฺฐิตา. (๒)

เชิงอรรถ (บาลี (มหาจุฬาฯ))
  1. ๑สี. สพฺพํ
  2. ๒ฉ.ม. ปํสุกนฺถิตาติ
ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

เรื่องนั้นเป็นความจริง ถึงฉันก็รู้ว่า เธอเป็นหญิงดุร้ายอย่างไร

แต่อยากจะถามเธอถึงเรื่องอื่น

เพราะกรรมอะไร เธอจึงมีร่างกายเปื้อนฝุ่น

(นางเปรตนั้นตอบว่า)

บาลี (มหาจุฬาฯ)

สีสํนฺหาตา ตุวํ อาสิ สุจิวตฺถา อลงฺกตา

อหญฺจ โข อธิมตฺตํ สมลงฺกตตรา ตยา.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

เธอกับฉันพากันอาบน้ำชำระร่างกายแล้ว

เธอได้นุ่งห่มผ้าสะอาด ประดับตกแต่งร่างกายแล้ว

ส่วนฉันประดับตกแต่งเรียบร้อยยิ่งกว่าเธอมากนัก

บาลี (มหาจุฬาฯ)

ตสฺสา เม เปกฺขมานาย สามิเกน สมนฺตยิ

ตโต เม อิสฺสา วิปุลา โกโธ เม สมชายถ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

เมื่อฉันนั้นกำลังจ้องมองดูเธอคุยอยู่กับสามี

ทีนั้นฉันจึงเกิดความริษยาและความโกรธเป็นอันมาก

บาลี (มหาจุฬาฯ)

ตโต ปํสุํ คเหตฺวาน ปํสุนา ตํ วิกีริหํ (๑)

ตสฺส กมฺมวิปาเกน เตนมฺหิ ปํสุกุฏฺฐิตาติ.

เชิงอรรถ (บาลี (มหาจุฬาฯ))
  1. ๑ฉ. หิ โอกิรึ
ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ทันใดนั้น ฉันได้กวาดตะล่อมฝุ่นแล้วเอาฝุ่นโปรยรดเธอ

เพราะผลกรรมนั้นฉันจึงมีร่างกายเปื้อนฝุ่น

(นางติสสาถามว่า)

บาลี (มหาจุฬาฯ)

สจฺจํ อหํปิ ชานามิ ปํสุนา มํ ตฺวํ โอกิร

อญฺญญฺจ โข ตํ ปุจฺฉามิ เกน ขชฺชสิ กจฺฉุยาติ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

เรื่องนี้เป็นความจริง ถึงฉันก็รู้ว่า เธอเอาฝุ่นโปรยใส่ฉัน

แต่ฉันอยากจะถามเธอถึงเรื่องอื่น เพราะกรรมอะไรเธอจึงเป็นหิด

(นางเปรตนั้นตอบว่า)

บาลี (มหาจุฬาฯ)

เภสชฺชหารี อุภโย วนนฺตํ อคมิมฺหเส

ตฺวํ จ เภสชฺชมาหริ อหญฺจ กปิกจฺฉุโน.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

เราทั้งสองเป็นคนหายา ได้พากันไปป่า

เธอหายามาได้ ส่วนฉันนำหมามุ่ยมา

บาลี (มหาจุฬาฯ)

ตสฺสา ตฺยาชานมานาย เสยฺยํ ตฺยาหํ สโมกิรึ

ตสฺส กมฺมวิปาเกน เตน ขชฺชามิ กจฺฉุยาติ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

เมื่อเธอเผลอ ฉันได้โปรยหมามุ่ยลงบนที่นอนของเธอจนทั่ว

เพราะผลกรรมนั้นฉันจึงเป็นหิด

(นางติสสาถามว่า)

บาลี (มหาจุฬาฯ)

สจฺจํ อหํปิ ชานามิ เสยฺยํ เม ตฺวํ สโมกิริ

อญฺญญฺจ โข ตํ ปุจฺฉามิ เกนาสิ นคฺคิยา ตุวนฺติ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

เรื่องนี้เป็นความจริง ถึงฉันก็รู้ว่า

เธอโปรยหมามุ่ยลงบนที่นอนของฉันจนทั่ว

แต่ฉันอยากจะถามเธอถึงเรื่องอื่น

เพราะกรรมอะไรเธอจึงเป็นหญิงเปลือยกาย

(นางเปรตนั้นตอบว่า)

บาลี (มหาจุฬาฯ)

สหายานํ สมโย อาสิ ญาตีนํ สมิตี อหุ

ตฺวญฺจ อามนฺติตา อาสิ สสามินี โน จ โข อหํ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

(วันหนึ่ง) ได้มีการประชุมมิตรสหายและญาติทั้งหลาย

เธอได้รับเชิญ แต่ฉันซึ่งร่วมสามีกับเธอไม่มีใครเชิญเลย

บาลี (มหาจุฬาฯ)

ตสฺสา ตฺยาชานมานาย ทุสฺสํ ตฺยาหํ อปานุทึ

ตสฺส กมฺมวิปาเกน เตนมฺหิ นคฺคิยา อหนฺติ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

เมื่อเธอเผลอ ฉันได้ลักขโมยผ้าเธอไป

เพราะผลกรรมนั้น ฉันจึงเป็นหญิงเปลือยกาย

(นางติสสาถามว่า)

บาลี (มหาจุฬาฯ)

สจฺจํ อหํปิ ชานามิ ทุสฺสํ เม ตฺวํ อปานุทิ

อญฺญญฺจ โข ตํ ปุจฺฉามิ เกนาสิ คูถคนฺธินีติ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

เรื่องนี้เป็นความจริง ถึงฉันก็รู้ว่า

เธอลักขโมยผ้าฉันไป แต่ฉันอยากจะถามเธอถึงเรื่องอื่น

เพราะกรรมอะไรเธอจึงมีกลิ่นกายเหม็นดังกลิ่นคูถ

(นางเปรตนั้นตอบว่า)

บาลี (มหาจุฬาฯ)

ตว คนฺธญฺจ มาลญฺจ ปจฺจคฺฆญฺจ วิเลปนํ

คูถกูเป อธาเรสึ (๑) ตํ ปาปํ ปกตํ มยา

ตสฺส กมฺมวิปาเกน เตนมฺหิ คูถคนฺธินีติ.

เชิงอรรถ (บาลี (มหาจุฬาฯ))
  1. ๑สี.อิ. อตาเรสึ
ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ฉันได้ทิ้งห่อของหอม ดอกไม้

และเครื่องลูบไล้ซึ่งมีราคาแพงของเธอลงส้วม

ฉันทำบาปชั่วช้านั้นไว้แล้ว

เพราะผลกรรมนั้น ฉันจึงมีกายเหม็นดังกลิ่นคูถ

(นางติสสาถามว่า)

บาลี (มหาจุฬาฯ)

สจฺจํ อหํปิ ชานามิ ตํ ปาปํ ปกตํ ตยา

อญฺญญฺจ โข ตํ ปุจฺฉามิ เกนาสิ ทุคฺคตา ตุวนฺติ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

เรื่องนี้เป็นความจริง ถึงฉันก็รู้ว่า เธอทำบาปนั้นไว้แล้ว

แต่ฉันอยากจะถามเธอถึงเรื่องอื่น

เพราะกรรมอะไรเธอจึงเป็นคนยากจน

(นางเปรตนั้นตอบว่า)

บาลี (มหาจุฬาฯ)

อุภินฺนํ สมกํ อาสิ ยํ เคเห วิชฺชเต ธนํ

สนฺเตสุ เทยฺยธมฺเมสุ ทีปํ นากาสิมตฺตโน

ตสฺส กมฺมวิปาเกน เตนมฺหิ ทุคฺคตา อหนฺติ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ที่เรือนของเราทั้งสองได้มีทรัพย์อยู่เท่ากัน

เมื่อไทยธรรมมีอยู่ ฉันไม่ได้ทำที่พึ่งสำหรับตน

เพราะผลกรรมนั้นฉันจึงเป็นคนยากจน

บาลี (มหาจุฬาฯ)

ตเทว มํ ตฺวํ อวจ ปาปกมฺมํ นิเสวสิ

น หิ ปาเปหิ กมฺเมหิ สุลภา โหติ สุคฺคตีติ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ครั้งนั้น เธอได้กล่าวตักเตือนฉัน ห้ามไม่ให้ทำกรรมชั่วว่า

เธอจะไม่มีทางได้สุคติ เพราะกรรมชั่ว

(นางติสสากล่าวว่า)

บาลี (มหาจุฬาฯ)

วามโต มํ ตฺวํ ปจฺเจสิ อโถปิ มํ อุสูยสิ

ปสฺส ปาปานํ กมฺมานํ วิปาโก โหติ ยาทิโส.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

เธอไม่เชื่อเรา ที่แท้กลับริษยาเรา เชิญเธอดูผลกรรมชั่ว

บาลี (มหาจุฬาฯ)

เต ฆรทาสิโย อาสุํ (๑) ตาเนวาภรณานิเม

เต อญฺเญ ปริจาเรนฺติ น โภคา โหนฺติ สสฺสตา.

เชิงอรรถ (บาลี (มหาจุฬาฯ))
  1. ๑ฉ.ม. เต ฆรา ตา จ ทาสิโย
ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

เมื่อก่อน ที่เรือนของเธอได้มีนางทาสีและเครื่องประดับเหล่านี้

แต่เดี๋ยวนี้ นางทาสีเหล่านั้นพากันรับใช้คนอื่น

โภคะทั้งหลายเป็นของไม่แน่นอน

บาลี (มหาจุฬาฯ)

อิทานิ ภูตสฺส ปิตา อาปณา เคหเมหิติ

อปฺเปว เต ทเท กิญฺจิ มา สุ ตาว อิโต อคาต (๑)

เชิงอรรถ (บาลี (มหาจุฬาฯ))
  1. ๑ก. คตา
ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

บัดนี้ กุฎุมพีผู้เป็นบิดาของบุตรเรา

จักกลับจากตลาดมายังบ้านนี้

เธออย่าเพิ่งรีบไปจากที่นี่เสียก่อนละ

บางทีเขากลับมาจะพึงให้อะไรแก่เธอบ้าง

(นางเปรตนั้นตอบว่า)

บาลี (มหาจุฬาฯ)

นคฺคา ทุพฺพณฺณรูปามฺหิ กีสา ธมนิสนฺถตา

โกปีนํ เอตํ อิตฺถีนํ มา มํ ภูตปิตาทฺทสาติ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ฉันเปลือยกาย มีรูปร่างน่าเกลียดน่ากลัว

ซูบผอม มีร่างกายสะพรั่งไปด้วยเส้นเอ็น

การเปลือยกายและการมีรูปร่างน่าเกลียดน่ากลัวนี้

เป็นสิ่งที่น่าละอายสำหรับหญิงทั้งหลาย

กุฎุมพีผู้เป็นบิดาของบุตรอย่าได้เห็นฉันเลย

(นางติสสากล่าวว่า)

บาลี (มหาจุฬาฯ)

หนฺท กึ วา ตฺยาหํ (๑) ทมฺมิ กึ วา เต กโรมหํ (๒)

เยน ตฺวํ สุขิตา อสฺส สพฺพกามสมิทฺธินีติ.

เชิงอรรถ (บาลี (มหาจุฬาฯ))
  1. ๑ฉ. กึ วา ตฺยาหํ
  2. ๒ฉ.ม. กึ วา เตธ กโรมหํ
ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ว่ามาเถอะ ฉันจะให้หรือทำอะไรแก่เธอ

ที่เป็นเหตุให้เธอมีความสุข

สำเร็จความปรารถนาทุกอย่าง

ฉันจะให้หรือกระทำแก่เธอ

(นางเปรตนั้นตอบว่า)

บาลี (มหาจุฬาฯ)

จตฺตาโร ภิกฺขู สํฆโต จตฺตาโร ปน ปุคฺคลา

อฏฺฐ ภิกฺขู โภชยิตฺวา มม ทกฺขิณมาทิสิ

ตทาหํ สุขิตา เหสฺสํ สพฺพกามสมิทฺธินีติ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ขอเธอจงนิมนต์ภิกษุ ๔ รูปจากสงฆ์

นิมนต์เจาะจงอีก ๔ รูป รวมเป็น ๘ รูป

ให้ฉันภัตตาหารแล้วอุทิศส่วนบุญให้ฉัน

เมื่อนั้น ฉันจักได้รับความสุข

สำเร็จความปรารถนาทุกอย่าง

บาลี (มหาจุฬาฯ)

สาธูติ สา ปฏิสฺสุตฺวา โภชยิตฺวา อฏฺฐ ภิกฺขโว

วตฺเถหิจฺฉาทยิตฺวาน ตสฺสา ทกฺขิณมาทิสิ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

นางติสสานั้นรับว่า ได้จ้ะ

แล้วนิมนต์ภิกษุ ๘ รูปให้ฉันภัตตาหาร

ให้ครองไตรจีวร แล้วอุทิศส่วนบุญให้นางเปรตนั้น

บาลี (มหาจุฬาฯ)

สมนนฺตรานุทฺทิฏฺเฐ วิปาโก อุทปชฺชถ

โภชนจฺฉาทนปานียํ ทกฺขิณาย อิทํ ผลํ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ในลำดับที่นางติสสาอุทิศส่วนบุญให้นั้นเอง

วิบากคืออาหาร เครื่องนุ่งห่ม และน้ำดื่ม

ก็เกิดขึ้นแก่นางเปรตนั้น นี้เป็นผลแห่งทักษิณา

บาลี (มหาจุฬาฯ)

ตโต สุทฺธา สุจิวสนา กาสิกุตฺตมธารินี

วิจิตฺตวตฺถาภรณา สปตฺตึ อุปสงฺกมิ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ทันใดนั้น นางเปรตมีร่างกายหมดจด นุ่งผ้าสะอาด

สวมใส่ผ้าเนื้อดีกว่าผ้าแคว้นกาสี

มีพัสตราภรณ์และเครื่องประดับวิจิตรงดงาม

เข้าไปหานางติสสาซึ่งเป็นหญิงร่วมสามี

(นางติสสาจึงถามว่า)

บาลี (มหาจุฬาฯ)

อภิกฺกนฺเตน วณฺเณน ยา ตฺวํ ติฏฺฐสิ เทวเต

โอภาเสนฺตี ทิสา สพฺพา โอสธี วิย ตารกา.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

เทพธิดา เธอมีผิวพรรณงามยิ่งนัก

เปล่งรัศมีสว่างไสวไปทั่วทุกทิศ

สถิตอยู่ดุจดาวประกายพรึก

บาลี (มหาจุฬาฯ)

เกน เตตาทิโส วณฺโณ เกน เต อิธ มิชฺฌติ

อุปฺปชฺชนฺติ จ เต โภคา เย เกจิ มนโส ปิยา.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

เพราะบุญอะไรเธอจึงมีผิวพรรณงามเช่นนี้

ผลอันพึงปรารถนาจึงสำเร็จแก่เธอในวิมานนี้

และโภคะทั้งมวลล้วนน่าพอใจจึงเกิดขึ้นแก่เธอ

บาลี (มหาจุฬาฯ)

ปุจฺฉามิ ตํ เทวิ มหานุภาเว

มนุสฺสภูตา กิมกาสิ ปุญฺญํ

เกนาสิ เอวญฺชลิตานุภาวา

วณฺโณ จ เต สพฺพทิสา ปภาสตีติ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

เทพธิดาผู้มีอานุภาพมาก ฉันขอถามว่า

สมัยเมื่อเธอเกิดเป็นมนุษย์ได้ทำบุญอะไรไว้

เพราะบุญอะไรเธอจึงมีอานุภาพรุ่งเรือง

และมีรัศมีกายสว่างไสวไปทั่วทุกทิศอย่างนี้

(นางมัตตาเทพธิดาตอบว่า)

บาลี (มหาจุฬาฯ)

อหํ มตฺตา ตุวํ ติสฺสา สปตฺตี เต ปุเร อหุํ

ปาปกมฺมํ กริตฺวาน เปตโลกํ อิโต คตา.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

เมื่อก่อน ฉันชื่อมัตตา เธอชื่อติสสา

ฉันเป็นหญิงร่วมสามีของเธอ

เพราะทำกรรมชั่วไว้จึงต้องจากโลกนี้ไปยังเปตโลก

บาลี (มหาจุฬาฯ)

ตว ทินฺเนน ทาเนน โมทามิ อกุโตภยา

จิรํ ชีวาหิ ภคินิ สห สพฺเพหิ ญาติภิ

อโสกํ วิรชํ เขมํ (๑) อาวาสํ วสวตฺตินํ.

เชิงอรรถ (บาลี (มหาจุฬาฯ))
  1. ๑ฉ.ม. ฐานํ
ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ฉันบันเทิงอยู่เพราะทานที่เธออุทิศให้แล้ว จึงไม่มีภัยแต่ที่ไหน

คุณน้อง ขอเธอพร้อมด้วยหมู่ญาติทุกคนจงมีอายุยืนนานเถิด

จงเข้าถึงสถานที่ที่ไม่มีความเศร้าโศก ปราศจากธุลี

มีความสำราญซึ่งเป็นที่อยู่ของท้าววสวัตดี

บาลี (มหาจุฬาฯ)

อิธ ธมฺมํ จริตฺวาน ทานํ ทตฺวาน โสภเณ

วิเนยฺย มจฺเฉรมลํ สมูลํ

อนินฺทิตา สคฺคมุเปหิ ฐานนฺติ.

มตฺตาเปติวตฺถุ ตติยํ .

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

เธอผู้มีรูปงาม เธอประพฤติธรรม ให้ทานในโลกนี้

กำจัดมลทินคือความตระหนี่พร้อมทั้งเหตุได้แล้ว

ไม่มีใครตำหนิติเตียนได้ จงเข้าถึงโลกสวรรค์

มัตตาเปติวัตถุที่ ๓ จบ