พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย ขันธสังยุต จุลปัณณาสก์ · กุกกุฬวรรค
๑๓. กุลปุตตสูตร ที่ ๓
เล่ม ๑๗ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๓๔๔ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๑๑/๑๒ ในกุกกุฬวรรคมี ๔ ฉบับ
พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย ขันธวารวรรค ขันธสังยุต จุลปัณณาสก์ กุกกุฬวรรค กุลปุตตสูตร ที่ ๓ (ฉบับหลวง เล่ม ๑๗ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๑๗ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๒๗ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๑๗)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๑๗ หน้า ๒๓๗–๒๓๘
พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ข้อที่เป็นผู้มากด้วยความเบื่อหน่ายในรูป ...ในเวทนา ...ในสัญญา ...ในสังขาร ...ในวิญญาณอยู่ นี้เป็นธรรมสมควรแก่กุลบุตรผู้บวชด้วยศรัทธา เมื่อเป็นผู้มากด้วยความเบื่อหน่ายในรูป ...ในเวทนา ...ในสัญญา ...ในสังขาร ...ในวิญญาณอยู่ ย่อมกำหนดรู้ซึ่งรูป ...เวทนา ....สัญญา ...สังขาร ...วิญญาณได้ เมื่อกำหนดรู้ซึ่งรูป ...เวทนา ...สัญญา ...สังขาร ...วิญญาณได้ ย่อมหลุดพ้นจากรูป ...เวทนา ...สัญญา ...สังขาร ...วิญญาณ จากชาติ ชรา มรณะ โสกะ ปริเทวะ ทุกขะ โทมนัส และอุปายาสได้ เรากล่าวว่าย่อมหลุดพ้นจากทุกข์”
๑๒. อนิจจานุปัสสีสูตร
ว่าด้วยผู้พิจารณาเห็นความไม่เที่ยง
{๓๔๓} [๑๔๗] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี
พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ข้อที่เป็นผู้พิจารณาเห็นความไม่เที่ยงในรูป ...ในเวทนา ...ในสัญญา ...ในสังขาร ...ในวิญญาณอยู่ นี้ย่อมเป็นธรรมสมควรแก่กุลบุตรผู้บวชด้วยศรัทธา เมื่อพิจารณาเห็นความไม่เที่ยงในรูป ...ในเวทนา ...ในสัญญา ...ในสังขาร ...ในวิญญาณอยู่ ย่อมกำหนดรู้ซึ่งรูป ...เวทนา ...สัญญา ...สังขาร ...วิญญาณได้ เมื่อกำหนดรู้ซึ่งรูป...เวทนา ...สัญญา ...สังขาร ...วิญญาณได้ ย่อมหลุดพ้นไปจากรูป ...เวทนา ...สัญญา ...สังขาร ...วิญญาณ จากชาติ ชรา มรณะ โสกะ ปริเทวะ ทุกขะ โทมนัส และอุปายาสได้ เรากล่าวว่าย่อมหลุดพ้นจากทุกข์”
๑๓. ทุกขานุปัสสีสูตร
ว่าด้วยผู้พิจารณาเห็นทุกข์
{๓๔๔} [๑๔๘] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี
พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ข้อที่เป็นผู้พิจารณาเห็นความเป็นทุกข์ในรูป ...ในเวทนา ...ในสัญญา ...ในสังขาร...ในวิญญาณ นี้ย่อมเป็นธรรมสมควรแก่กุลบุตรผู้บวชด้วยศรัทธา ... เรากล่าวว่าย่อมหลุดพ้นจากทุกข์”
๑๔. อนัตตานุปัสสีสูตร
ว่าด้วยผู้พิจารณาเห็นอนัตตา
{๓๔๕} [๑๔๙] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี
พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ข้อที่เป็นผู้พิจารณาเห็นความเป็นอนัตตาในรูป ...ในเวทนา ...ในสัญญา ...ในสังขาร ...ในวิญญาณอยู่ นี้ย่อมเป็นธรรมสมควรแก่กุลบุตรผู้บวชด้วยศรัทธา เมื่อพิจารณาเห็นความเป็นอนัตตาในรูป ...ในเวทนา ...ในสัญญา ...ในสังขาร ...ในวิญญาณอยู่ ย่อมกำหนดรู้ซึ่งรูป ...เวทนา ...สัญญา ...สังขาร ...วิญญาณได้ เมื่อกำหนดรู้ซึ่งรูป ...เวทนา ...สัญญา ...สังขาร ...วิญญาณได้ ย่อมหลุดพ้นจากรูป ...เวทนา ...สัญญา ...สังขาร ...วิญญาณ จากชาติ ชรา มรณะ โสกะ ปริเทวะ ทุกขะ โทมนัส และอุปายาสได้ เรากล่าวว่าย่อมหลุดพ้นจากทุกข์”
จบ กุกกุฬวรรคที่ ๔
รวมพระสูตรที่มีในวรรคนี้ คือ
๑. กุกกุฬสูตร ๒. อนิจจสูตร ๓. ทุติยอนิจจสูตร
๔. ตติยอนิจจสูตร ๕. ทุกขสูตร ๖. ทุติยทุกขสูตร
๗. ตติยทุกขสูตร ๘. อนัตตสูตร ๙. ทุติยอนัตตสูตร
๑๐. ตติยอนัตตสูตร ๑๑. นิพพิทาพหุลสูตร ๑๒. อนิจจานุปัสสีสูตร
๑๓. ทุกขานุปัสสีสูตร ๑๔. อนัตตานุปัสสีสูตร
จบ ๑๓. กุลปุตตสูตร ที่ ๓