พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย · คันธัพพกายสังยุต
๓. มูลคันธทาตาสูตร
เล่ม ๑๗ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๕๓๙ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๓/๖ ในคันธัพพกายสังยุตมี ๔ ฉบับ
พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย ขันธวารวรรค คันธัพพกายสังยุต มูลคันธทาตาสูตร (ฉบับหลวง เล่ม ๑๗ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๑๗ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๒๗ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๑๗)
ฉบับมหามกุฏฯ พิมพ์อรรถกถาไว้ในเล่มเดียวกับพระไตรปิฎก ข้อความในหน้านี้จึงมีอรรถกถาปนอยู่
ไทย (มหามกุฏฯ) เล่ม ๒๗ หน้า ๕๗๕–๕๗๖
ดูก่อนภิกษุ ข้อนี้แลเป็นเหตุเป็นปัจจัย ให้บุคคลบางคนในโลกนี้เมื่อตายไป ย่อมเข้าถึงความเป็นสหายของพวกเทวดาซึ่งนับเนื่องในหมู่คนธรรพ์.
จบ สุจริตสูตรที่ ๒
๓. มูลคันธทาตาสูตร
[๕๓๙] กรุงสาวัตถี. ครั้งนั้น ภิกษุรูปหนึ่งเข้าไปเฝ้าพระผู้มี-พระภาคเจ้าถึงที่ประทับ ฯลฯ ครั้นแล้วได้ทูลถามพระผู้มีพระภาคเจ้าว่าข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ อะไรหนอเป็นเหตุเป็นปัจจัย ให้บุคคลบางคนในโลกนี้ เมื่อตายไปย่อมเข้าถึงความเป็นสหายของพวกเทวดาซึ่งสิงอยู่ที่ต้นไม้มีกลิ่นที่ราก พระเจ้าข้า ?
พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า ดูก่อนภิกษุ บุคคลบางคนในโลกนี้ประพฤติสุจริตด้วยกาย ด้วยวาจา ด้วยใจ เขาได้สดับมาว่า พวกเทวดาซึ่งสิงอยู่ที่ต้นไม้ มีกลิ่นที่ราก มีอายุยืน มีวรรณะงาม มีความสุขมากเขาจึงมีความปรารถนาอย่างนี้ว่า โอหนอ เมื่อตายไป ขอเราพึงเข้าถึงความเป็นสหายของพวกเทวดาซึ่งสิงอยู่ที่ต้นไม้มีกลิ่นที่ราก เขาเป็นผู้ให้ทานต้นไม้มีกลิ่นที่ราก เมื่อตายไปเขาย่อมเข้าถึงความเป็นสหายของพวกเทวดาซึ่งสิงอยู่ที่ต้นไม้มีกลิ่นที่ราก ดูก่อนภิกษุ ข้อนี้แลเป็นเหตุเป็นปัจจัย ให้บุคคลบางคนในโลกนี้เมื่อตายไป ย่อมเข้าถึงความเป็นสหายของพวกเทวดาซึ่งสิงอยู่ที่ต้นไม้มีกลิ่นที่ราก.
จบ มูลคันธทาตาสูตรที่ ๓
อรรถกถามูลคันธทาตาสูตรที่ ๓
บทว่า ดส ทาตา โหติ มูลคนฺธานํ ความว่า เขาเป็นผู้ให้ทานกลิ่นรากไม้ มีกลิ่นกระลำพัก เป็นต้น. พึงทราบความหมายในทุกบทอย่างนี้.
ก็เทวดาทั้งหลาย (เมื่อครั้งเป็นมนุษย์) ให้ทานที่มีผลเช่นเดียวกันกับสิ่งที่ให้แล้ว ตั้งความปรารถนา (ที่จะได้มารับผลทานนี้) ไว้ ด้วยประการดังพรรณนามาฉะนี้. เพื่อจะแสดงแม้ทานที่ให้ผลไม่เหมือนกับสิ่งที่ให้นั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าจึงตรัสวัตถุทาน ๑๐ อย่างไว้ มีอาทิว่าโส อนฺนํ เทติ (เขาให้ข้าว). บทที่เหลือในทุกสูตร ก็มีความหมายง่ายทั้งนั้นแล.
จบ อรรถกถามูลคันธทาตาสูตรที่ ๓
จบ อรรถกถาคันธัพพกายสังยุต
๔-๑๒ สารคันธาทิทาตาสูตร๑
(รวม ๙ สูตร)๒
[๕๔๐] กรุงสาวัตถี. ภิกษุนั้นนั่ง ณ ที่ควรส่วนข้างหนึ่งแล้วได้ทูลถามพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ อะไรหนอเป็นเหตุเป็นปัจจัย ให้บุคคลบางคนในโลกนี้ เมื่อตายไป ย่อมเข้าถึง๑. ตั้งแต่สูตรที่ ๔ เป็นต้นไป ไม่มีอรรถกถาแก้ไว้
๒. เทวดาทั้งหมดมี ๙ จำพวก ๆ ละ ๑ สูตร จึงเป็น ๙ สูตร
จบ ๓. มูลคันธทาตาสูตร