arnon.onlineเข้าสู่ระบบถาม AI

พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย ราหุลสังยุตต์ · ทุติยวรรค

๑. จักขุสูตร

เล่ม ๑๖

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๖๒๐–๖๒๒ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๑/๑๒ ในทุติยวรรคมี ๔ ฉบับ

พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย นิทานวรรค ราหุลสังยุตต์ ทุติยวรรค จักขุสูตร (ฉบับหลวง เล่ม ๑๖ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๑๖ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๒๖ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๑๖)

ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๑๖ หน้า ๓๓๔–๓๓๕

หน้า ๓๓๔

๒. ทุติยวรรค

๑. จักขุสูตร

ว่าด้วยจักขุเป็นต้นไม่เที่ยง

{๖๒๐} [๑๙๘] ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้วอย่างนี้

สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถี ครั้งนั้นแล ท่านพระราหุล

ได้เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระเจ้าถึงที่ประทับ ครั้นแล้วได้ถวายบังคมพระผู้มีพระ

ภาคเจ้าแล้วนั่ง ณ ที่สมควรข้างหนึ่ง นั่งเรียบร้อยแแล้ว พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสถามดังนี้ว่า

{๖๒๑}“ดูก่อนราหุล เธอจะสำคัญความข้อนั้นเป็นไฉน จักษุ

เที่ยงหรือไม่เที่ยง”

ท่านพระราหุลกราบทูลว่า “ไม่เที่ยง พระพุทธเจ้าข้า”

“ก็สิ่งใดไม่เที่ยง สิ่งนั้นเป็นทุกข์หรือเป็นสุขเล่า”

“เป็นทุกข์ พระพุทธเจ้าข้า”

“ก็สิ่งใดไม่เที่ยง เป็นทุกข์ มีความแปรปรวนไปเป็นธรรมดา ควร

หรือหนอที่จะตามเห็นสิ่งนั้นว่า ‘นั่นของเรา เราเป็นนั่น นั่นเป็นอัตตาของเรา,ดังนี้”

“ไม่ควรเห็นอย่างนั้น พระพุทธเจ้าข้า”

“ดูก่อนราหุล โสตะ ... ฆานะ ... ชิวหา ... กาย ... ใจเที่ยงหรือไม่เที่ยง”“ไม่เที่ยง พระพุทธเจ้าข้า”

“ก็สิ่งใดไม่เที่ยง สิ่งนั้นเป็นทุกข์หรือเป็นสุขเล่า”

“เป็นทุกข์ พระพุทธเจ้าข้า

หน้า ๓๓๕

“ก็สิ่งใดไม่เที่ยง เป็นทุกข์ มีความแปรปรวนไปเป็นธรรมดา ควร

หรือหนอที่จะตามเห็นสิ่งนั้นว่า ‘นั้นของเรา เราเป็นนั้น นั้นเป็นอัตตาของเรา’ดังนี้”

“ไม่ควรเห็นอย่างนั้น พระพุทธเจ้าข้า,’,

{๖๒๒}“ดูก่อนราหุล อริยสาวกผู้ได้สดับแล้วเห็นอยู่อย่างนี้ ย่อมเบื่อหน่ายทั้งในจักษุ ย่อมเบื่อหน่ายทั้งในโสตะ ย่อมเบื่อหน่ายทั้งในฆานะ ย่อมเบื่อ

หน่ายทั้งในชิวหา ย่อมเบื่อหน่ายทั้งในกาย ย่อมเบื่อหน่ายทั้งในใจ เมื่อ

เบื่อหน่าย ย่อมคลายกำหนัด เพราะคลายกำหนัด จิตย่อมหลุดพ้น เมื่อจิตหลุดพ้นแล้ว ย่อมมีญาณหยั่งรู้ว่าจิตหลุดพ้นแล้ว ย่อมทราบชัดว่า ‘ชาติสิ้นแล้ว พรหมจรรย์อยู่จบแล้ว กิจที่ควรทำได้ทำเสร็จแล้ว กิจอื่นเพื่อความเป็นอย่างนี้มิได้มีอีก” (๑)

(พึงทำสูตรทั้ง ๑๐โดยเปยยาลเช่นนี้)

๒. รูปสูตร

ว่าด้วยเป็นต้นไม่เที่ยง

{๖๒๓}[๑๙๙] สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ที่พระนครสาวัตถี ...

พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถามดังนี้ว่า “ดูก่อนราหุล เธอจะสำคัญความข้อนั้นเป็นไฉน รูป ... เสียง ... กลิ่น ... รส ... โผฏฐัพพะ ... ธรรมารมณ์เที่ยงหรือไม่เที่ยง”

ท่านพระราหุลกราบทูลว่า “ไม่เที่ยง พระพุทธเจ้าข้า”... (๒)