arnon.onlineเข้าสู่ระบบถาม AI

พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย มัคคสังยุต · ปฏิปัตติวรรค

สามัญญสูตร ที่ ๑

เล่ม ๑๙

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๙๙–๑๐๑ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๕/๑๐ ในปฏิปัตติวรรคมี ๔ ฉบับ

พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย มหาวารวรรค มัคคสังยุต ปฏิปัตติวรรค สามัญญสูตร ที่ ๑ (ฉบับหลวง เล่ม ๑๙ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๑๙ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๓๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๑๙)

ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๑๙ หน้า ๓๒–๓๓

หน้า ๓๒

พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้สุคตศาสดาครั้นตรัสไวยากรณภาษิตนี้จบแล้ว จึงได้ตรัสพระคาถาประพันธ์อื่นต่อไปอีกว่า

“ในหมู่มนุษย์ ชนที่ไปถึงฝั่งนิพพานได้มีน้อย ส่วน {๙๘} หมู่สัตว์นอกนี้เลาะไปตามริมฝั่งเท่านั้น

ก็เหล่าชนที่ประพฤติตามธรรมในธรรมที่พระสุคตเจ้าตรัสไว้แล้วโดยชอบ จักข้ามบ่วงมฤตยูที่ข้ามได้ยากไปถึงฝั่งได้

บัณฑิตพึงละอกุศลธรรม ออกจากอาลัย อาศัยธรรมอันไม่มีอาลัย แล้วเจริญกุศลธรรม

บัณฑิตพึงปรารถนาความยินดียิ่งในวิเวกซึ่งเป็นที่ที่ยินดีได้ยาก ละกามทั้งหลายเสียแล้ว เป็นผู้ไม่มีกิเลสเป็นเหตุให้กังวล พึงชำระตนให้ผ่องแผ้วจากเครื่องเศร้าหมองจิตเหล่าชนที่อบรมจิตด้วยดีโดยชอบในองค์ธรรมสามัคคีเครื่องตรัสรู้ และเหล่าชนที่ไม่ยึดมั่นถือมั่น ยินดีแล้วในการสละคืนความยึดมั่นถือมั่น สิ้นอาสวะแล้ว มีความรุ่งเรือง เป็นผู้ปรินิพพานแล้วในโลก”

๕. ปฐมสามัญญสูตร

ว่าด้วยสามัญญะและสามัญญผล

{๙๙} [๓๕] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี ...

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราจักแสดงสามัญญะและสามัญญผลแก่เธอทั้งหลาย เธอทั้งหลายจงฟังเรื่องนั้น

หน้า ๓๓

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย {๑๐๐} ก็สามัญญะเป็นไฉน คือ อริยมรรคมีองค์ ๘ นี้แล คือ สัมมาทิฏฐิ ... สัมมาสมาธิ นี้เรียกว่าสามัญญะดูก่อนภิกษุทั้งหลาย {๑๐๑} ก็สามัญญผลเป็นไฉน คือ โสดาปัตติผล สกทาคามิผล อนาคามิผล อรหัตตผล นี้เรียกว่าสามัญญผล”

๖. ทุติยสามัญญสูตร

ว่าด้วยสามัญญะและประโยชน์แหงสามัญญะ

{๑๐๒} [๓๖] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี ...

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราจักแสดงสามัญญะและประโยชน์แห่งสามัญญะ แก่เธอทั้งหลาย เธอทั้งหลายจงฟังเรื่องนั้นดูก่อนภิกษุทั้งหลาย {๑๐๓} ก็สามัญญะเป็นไฉน คือ อริยมรรคมีองค์ ๘ นี้แล คือ สัมมาทิฏฐิ ... สัมมาสมาธิ นี้เรียกว่าสามัญญะดูก่อนภิกษุทั้งหลาย {๑๐๔} ก็ประโยชน์แห่งสามัญญะเป็นไฉน คือ ควาสิ้นราคะ ความสิ้นโทสะ ความสิ้นโมหะ นี้เรียกว่าประโยชน์แห่งสามัญญะ”

๗. ปฐมพรหมัญญสูตร

ว่าด้วยพรหมัญญะและพรหมัญญผล

{๑๐๕} [๓๗] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี ...

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราจักแสดงพรหมัญญะ และพรหมัญญผลแก่เธอทัง<*>หลาย เธอทั้งหลายจงฟังเรื่องนั้น

เชิงอรรถ (ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙))
  1. ๑สามัญญะ คุณธรรมเครื่องเป็นสมณะ ประโยชน์แห่งสามัญญะ ได้แก่ พระนิพพาน เพราะเป็นภาวะที่บุคคลสามารถเข้าถึงได้ด้วยสามัญญะ (สํ.ม.อ. ๑๙๖)
  2. ทั้ง - ผู้รวบรวม