arnon.onlineเข้าสู่ระบบถาม AI

พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย · มัคคสังยุต

โยนิโสมนสิการสัมปทาสูตรที่ ๑

เล่ม ๑๙

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๓๖–๑๓๗ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๑๒/๗๔ ในมัคคสังยุตมี ๔ ฉบับ

พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย มหาวารวรรค มัคคสังยุต โยนิโสมนสิการสัมปทาสูตรที่ ๑ (ฉบับหลวง เล่ม ๑๙ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๑๙ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๓๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๑๙)

ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๑๙ หน้า ๔๓–๔๔

หน้า ๔๓

๖. อัปปมาทสัมปทาสูตร

ว่าด้วยความไม่ประมาทเป็นนิมิตแห่งอริยมรรค

[๕๔] ... อย่างนั้นเหมือนกัน สิ่งที่มาเบื้องต้น สิ่งที่เป็นนิมิตมาก่อน เพื่อความเกิดขึ้นแห่งอริยมรรคมีองค์ ๘ ของภิกษุ ก็คือ {๑๓๕} อัปปมาทสัมปทา ...

๗. โยนิโสมนสิการสัมปทาสูตร

ว่าด้วยโยนิโสมนสิการเป็นนิมิตแห่งอริยมรรค

{๑๓๖} [๕๕] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี ...

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เมื่อดวงอาทิตย์จะขึ้น สิ่งที่มาเบื้องต้น สิ่งที่เป็นนิมิตมาก่อน ก็คือแสงอรุณรุ่ง อย่างนั้นเหมือนกัน สิ่งที่มาเบื้องต้น สิ่งที่เป็นนิมิตมาก่อนเพื่อความเกิดขึ้นแห่งอริยมรรคมีองค์ ๘ ของภิกษุ ก็คือโยนิโสมนสิการสัมปทา ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อันภิกษุผู้ถึงพร้อมด้วยโยนิโสมนสิการ พึงหวังคุณข้อนี้ได้ว่า ‘จักเจริญอริยมรรคมีองค์ ๘ จักทำอริยมรรคมีองค์ ๘ ให้มากได้’ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย {๑๓๗} ก็ภิกษุผู้ถึงพร้อมด้วยโยนิโสมนสิการย่อมเจริญอริยมรรคมีองค์ ๘ ย่อมทำอริยมรรคมีองค์ ๘ ให้มากได้อย่างไรเล่า ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุในธรรมวินัยนี้ย่อมเจริญสัมมาทิฏฐิอันอาศัยวิเวก อาศัยวิราคะ อาศัยนิโรธ น้อมไปเพื่อความสละคืน ... ย่อมเจริญสัมมาสมาธิ อันอาศัยวิเวก

เชิงอรรถ (ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙))
  1. ๑อัปปมาทสัมปทา ความถึงพร้อมแห่งความไม่ประมาท หมายถึงความเพียบพร้อมด้วยความเป็นอยู่อย่างไม่ขาดสติซึ่งเป็นเครื่องเร่งเร้าและควบคุมให้กระทำความดี โยนิโสมนสิการสัมปทา ความถึงพร้อมแห่งการทำไว้ในใจโดยแยบคาย หมายถึงความเพียบพร้อมด้วยการใช้ความคิดอันตรงอุบายหรือถูกวิธี (นัย สํ.ม.อ. ๑๙๗)
หน้า ๔๔

อาศัยวิราคะ อาศัยนิโรธ น้อมไปเพื่อความสละคืน ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ถึงพร้อมด้วยโยนิโสมนสิการย่อมเจริญอริยมรรคมีองค์ ๘ ย่อมทำอริยมรรคมีองค์ ๘ ให้มากได้อย่างนี้แล”

๑. กัลยาณมิตตสูตร

ว่าด้วยมิตรดีเป็นนิมิตแห่งอริยมรรค

{๑๓๘} [๕๖] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี ...

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เมื่อดวงอาทิตย์จะขึ้น สิ่งที่มาเบื้องต้น สิ่งที่เป็นนิมิตมาก่อน ก็คือแสงอรุณรุ่ง อย่างนั้นเหมือนกัน สิ่งที่มาเบื้องต้น สิ่งที่เป็นนิมิตมาก่อน เพื่อความเกิดขึ้นแห่งอริยมรรคมีองค์ ๘ ของภิกษุ ก็คือความเป็นผู้มีกัลยาณมิตร ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อันภิกษุผู้มีกัลยาณมิตรพึงหวังคุณข้อนี้ได้ว่า ‘จักเจริญอริยมรรคมีองค์ ๘ จักทำอริยมรรคมีองค์ ๘ ให้มากได้’ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย {๑๓๙} ก็ภิกษุผู้มีกัลยาณมิตรย่อมเจริญอริยมรรคมีองค์ ๘ ย่อมทำอริยมรรคมีองค์ ๘ ให้มากได้อย่างไรเล่า ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุในธรรมวินัยนี้ย่อมเจริญสัมมาทิฎฐิอันมีการกำจัดราคะเป็นที่สุด มีการกำจัดโทสะเป็นที่สุด มีการกำจัดโมหะเป็นที่สุด ... ย่อมเจริญสัมมาสมาธิอันมีการกำจัดราคะเป็นที่สุด มีการกำจัดโทสะเป็นที่สุด มีการกำจัดโมหะเป็นที่สุด ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้มีกัลยาณมิตรย่อมเจริญอริยมรรคมีองค์ ๘ ย่อมทำอริยมรรคมีองค์ ๘ ให้มากได้อย่างนี้แล”

๒. สีลสัมปทาสูตร

ว่าด้วยสีลสัมปทาเป็นนิมิตแห่งอริยมรรค

{๑๔๐} [๕๗] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี ...