พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย มัคคสังยุต · มิจฉัตตวรรค
อกุศลธรรมสูตร
เล่ม ๑๙ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๖๒–๖๔ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๒/๑๐ ในมิจฉัตตวรรคมี ๔ ฉบับ
พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย มหาวารวรรค มัคคสังยุต มิจฉัตตวรรค อกุศลธรรมสูตร (ฉบับหลวง เล่ม ๑๙ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๑๙ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๓๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๑๙)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๑๙ หน้า ๒๓–๒๔
๓. มิจฉัตตวรรค
๑. มิจฉัตตสูตร
ว่าด้วยความผิดความถูก
{๕๙} [๒๑] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี ...
“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราจักแสดงมิจฉัตตะและสัมมัตตะ แก่เธอทั้งหลาย เธอทั้งหลายจงฟังเรื่องนั้นดูก่อนภิกษุทั้งหลาย {๖๐} ก็มิจฉัตตะเป็นไฉน คือ มิจฉาทิฏฐิ ... มิจฉาสมาธิ นี้เรียกว่ามิจฉัตตะดูก่อนภิกษุทั้งหลาย {๖๑} ก็สัมมัตตะเป็นไฉน คือ สัมมาทิฏฐิ ... สัมมาสมาธิ นี้เรียกว่าสัมมัตตะ”
๒. อกุสลธัมมสูตร
ว่าด้วยอกุศลธรรมและกุศลธรรม
{๖๒} [๒๒] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี ...
“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราจักแสดงอกุศลธรรมและกุศลธรรมแก่เธอทั้งหลาย เธอทั้งหลายจงฟังเรื่องนั้นดูก่อนภิกษุทั้งหลาย {๖๓} ก็อกุศลธรรมเป็นไฉน คือ มิจฉาทิฏฐิ ... มิจฉาสมาธิ นี้เรียกว่าอกุศลธรรมดูก่อนภิกษุทั้งหลาย {๖๔} ก็กุศลธรรมเป็นไฉน คือ สัมมาทิฏฐิ ... สัมมาสมาธิ นี้เรียกว่ากุศลธรรม”
- ๑มิจฉัตตะ สภาวะที่ผิด สัมมัตตะ สภาวะที่ชอบหรือถูกต้อง (ที.ปา.อ. ๒๔๒, สํ.ม.อ. ๑๙๕)
๓. ปฐมปฏิปทาสูตร
ว่าด้วยข้อปฏิบัติผิด ข้อปฏิบัติชอบ
{๖๕} [๒๓] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี ...
“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราจักแสดงข้อปฏิบัติผิดและข้อปฏิบัติชอบแก่เธอทั้งหลาย เธอทั้งหลายจงฟังเรื่องนั้น
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย {๖๖} ก็ข้อปฏิบัติผิดเป็นไฉน คือ มิจฉาทิฏฐิ ... มิจฉาสมาธิ นี้เรียกว่าข้อปฏิบัติผิด
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย {๖๗} ก็ข้อปฏิบัติชอบเป็นไฉน คือ สัมมาทิฏฐิ... สัมมาสมาธิ นี้เรียกว่าข้อปฏิบัติชอบ”
๔. ทุติยปฏิปทาสูตร
ว่าด้วยญายธรรม
{๖๘} [๒๔] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี ...
“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราไม่สรรเสริญข้อปฏิบัติผิดของคฤหัสถ์หรือบรรพชิต คฤหัสถ์หรือบรรพชิตปฏิบัติผิดแล้วย่อมไม่ยังญายธรรม อันเป็นกุศลให้สำเร็จได้เพราะความปฏิบัติผิดเป็นต้นเหตุ ก็ข้อปฏิบัติผิดเป็นไฉน คือ มิจฉาทิฏฐิ ... มิจฉาสมาธิ นี้เรียกว่าข้อปฏิบัติผิด ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราไม่สรรเสริญข้อปฏิบัติผิดของคฤหัสถ์หรือบรรพชิต คฤหัสถ์หรือบรรพชิต
- ๑ญายธรรม หมายถึงธรรมอันสมเหตุสมผล หรือข้อปฏิบัติอันถูกต้อง ได้แก่ อริยมรรคมีองค์ ๘ (ที.ม.อ. ๓๖๕, ม.มู.อ.๑/๒๕๑, ม.อุ.อ. ๑๔๔) ได้แก่ ปฏิจสมุปบาทและอริยมรรคมีองค์ ๘ (สํ.นิ.อ. ๘๓) ในที่นี้ ได้แก่ อริยมรรคมีองค์ ๘ (สํ.ม.อ. ๑๙๕)
จบ อกุศลธรรมสูตร