arnon.onlineเข้าสู่ระบบถาม AI

พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย สัจจสังยุต · สีสปาปรรณวรรค

สัตติสตสูตร

เล่ม ๑๙

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๗๑๘ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๕/๑๐ ในสีสปาปรรณวรรคมี ๔ ฉบับ

พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย มหาวารวรรค สัจจสังยุต สีสปาปรรณวรรค สัตติสตสูตร (ฉบับหลวง เล่ม ๑๙ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๑๙ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๓๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๑๙)

ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๑๙ หน้า ๖๓๑–๖๓๒

หน้า ๖๓๑

อย่างแรงกล้าเพื่อตรัสรู้อริยสัจ ๔ ที่ยังไม่ได้ตรัสรู้ตามความเป็นจริง อริยสัจ ๔ คืออะไรบ้าง คือ ทุกขอริยสัจ ... ทุกขนิโรธคามินีปฏิปทาอริยสัจ

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เพราะฉะนั้นแล เธอทั้งหลายพึงทำความเพียร เพื่อรู้ตามความเป็นจริงว่า ‘นี้ทุกข์... นี้ทุกขนิโรธคามินีปฏิปทา”

๕. สัตติสตสูตร

ว่าด้วยเปรียบด้วยการถูกแทงด้วยหอกนับร้อย

{๑๗๑๘} [๑๑๐๕] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เปรียบเหมือนคนที่มีอายุ ๑๐๐ ปีพึงกล่าวอย่างนี้กะผู้มีชีวิตอยู่ ๑๐๐ ปีว่า ‘มาเถิด ท่านผู้เจริญ ชนทั้งหลายจักเอาหอกทิ่มแทงท่านในเวลาเช้า ๑๐๐ เล่ม ในเวลาเที่ยง ๑๐๐ เล่ม ในเวลาเย็น ๑๐๐ เล่ม ท่านนั้นถูกเขาเอาหอก ๓๐๐ เล่มทิ่มแทงอยู่ทุกวัน ๆ จนมีอายุ ๑๐๐ ปี เป็นอยู่ได้ ๑๐๐ ปี โดยล่วงไป ๑๐๐ ปีแล้ว ก็จักตรัสรู้อริยสัจ ๔ ที่ยังไม่ได้ตรัสรู้ได้’ ดังนี้ กุลบุตรผู้เป็นไปในอำนาจแห่งประโยชน์ควรจะรับเอา ข้อนั้นเพราะเหตุอะไร เพราะว่าสังสารวัฏนี้ไม่มีใครรู้ที่สุดเบื้องต้นเบื้องปลาย เบื้องต้นเบื้องปลายแห่งการประหารด้วยหอก ด้วยดาบ ด้วยหลาว และด้วยขวานย่อมไม่ปรากฏฉันใด ก็ข้อนี้พึงมีได้ฉันนั้นว่า เราไม่กล่าวการตรัสรู้อริยสัจ ๔ พร้อมด้วยทุกขโทมนัส แต่เรากล่าวการตรัสรู้อริยสัจ ๔ พร้อมด้วยสุขโสมนัส อริยสัจ ๔ คืออะไรบ้าง คือ ทุกขอริยสัจ ... ทุกขนิโรธคามินีปฏิปทาอริยสัจดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เพราะฉะนั้นแล เธอทั้งหลายพึงทำความเพียร เพื่อรู้ตามความเป็นจริงว่า ‘นี้ทุกข์ ... นี้ทุกขนิโรธคามินีปฏิปทา”

หน้า ๖๓๒

๖. ปาณสูตร

ว่าด้วยอุปมาใช้ไม้ร้อยสัตว์ต่างชนิด

{๑๗๑๙} [๑๑๐๖] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เปรียบเหมือนบุรุษพึงตัดหญ้า ไม้ กิ่งไม้ และใบไม้ในชมพูทวีปนี้แล้วนำมากองรวมกัน ครั้นแล้วทำให้เป็นหลาวเสียบ ครั้นทำให้เป็นหลาวเสียบแล้ว พึงร้อยสัตว์ขนาดใหญ่ในมหาสมุทรไว้ในหลาวเสียบขนาดใหญ่ ร้อยสัตว์ขนาดกลางไว้ในหลาวเสียบขนาดกลาง ร้อยสัตว์ ขนาดเล็กไว้ในหลาวเสียบขนาดเล็ก ก็สัตว์จำนวนมากในมหาสมุทรยังถูกจับไม่หมดเลย หญ้า ไม้ กิ่งไม้ และใบไม้ในชมพูทวีปพึงถึงความสิ้นไปหมดไปเสียก่อน การที่จะเอาหลาวเสียบร้อยสัตว์ขนาดเล็กในมหาสมุทรซึ่งมีมากกว่าหญ้าและไม้เป็นต้นนั้น มิใช่ทำได้ง่าย ข้อนั้นเพราะเหตุอะไร เพราะว่าตัวมันเล็ก ฉันใดก็ฉันนั้น ภิกษุทั้งหลาย อบายเป็นของใหญ่โต บุคคลผู้ถึงพร้อมด้วยทิฏฐิ พ้นจากอบายที่ใหญ่โตอย่างนี้ได้แล้ว ย่อมรู้ตามความเป็น จริงว่า ‘นี้ทุกข์ ... นี้ทุกขนิโรธคามินีปฏิปทา’ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เพราะฉะนั้นแล เธอทั้งหลายพึงทำความเพียร เพื่อรู้ตามความเป็นจริงว่า ‘นี้ทุกข์ ... นี้ทุกขนิโรธคามินีปฏิปทา”

๗. ปฐมสุริยสูตร

ว่าด้วยสัมมาทิฏฐิเปรียบด้วยแสงอรุณรุ่ง

{๑๗๒๐} [๑๑๐๗] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เมื่อดวงอาทิตย์จะขึ้น สิ่งที่มาเบื้องต้น สิ่งที่เป็นนิมิตมาก่อน ก็คือแสงอรุณรุ่ง อย่างนั้นเหมือนกัน สิ่งที่มาเบื้องต้น สิ่งที่เป็นนิมิตมาก่อนเพื่อความเกิดขึ้นแห่งการตรัสรู้อริยสัจ ๔ ตามความเป็นจริง ก็คือสัมมาทิฏฐิ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อันภิกษุผู้มีสัมมาทิฏฐิพึงหวังคุณข้อนี้ได้ว่า ‘จักรู้ตามความเป็นจริงว่า ‘นี้ทุกข์... นี้ทุกขนิโรธคามินีปฏิปทา’