arnon.onlineเข้าสู่ระบบถาม AI

พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย อินทริยสังยุต · สุทธิกวรรค

โสตาสูตร ที่ ๑

เล่ม ๑๙

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๘๔๔ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๒/๑๐ ในสุทธิกวรรคมี ๔ ฉบับ

พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย มหาวารวรรค อินทริยสังยุต สุทธิกวรรค โสตาสูตร ที่ ๑ (ฉบับหลวง เล่ม ๑๙ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๑๙ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๓๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๑๙)

ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๑๙ หน้า ๒๙๙–๓๐๐

หน้า ๒๙๙

๔. อินทริยสังยุต

๑. สุทธิกวรรค

๑. สุทธิกสูตร

ว่าด้วยอินทรีย์ ๕

{๘๔๓} [๔๗๑] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี ...

ณ ที่นั้นแล พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสดังนี้ว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อินทรีย์มี ๕ ประการนี้ อินทรีย์ ๕ ประการคืออะไรบ้าง คือ

(๑) สัทธินทรีย์ อินทรีย์คือศรัทธา

(๒) วิริยินทรีย์ อินทรีย์คือวิริยะ

(๓) สตินทรีย์ อินทรีย์คือสติ

(๔) สมาธินทรีย์ อินทรีย์คือสมาธิ

(๕) ปัญญินทรีย์ อินทรีย์คือปัญญา

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อินทรีย์มี ๕ ประการนี้แล”

๒. ปฐมโสตาปันนสูตร

ว่าด้วยรู้คุณและโทษแห่งอินทรีย์ ๕ เป็นพระโสดาบัน

{๘๔๔} [๔๗๒] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อินทรีย์มี ๕ ประการนี้ ๕ ประการ คืออะไร บ้าง คือ สัทธิทรีย์ ๑ วิริยินทรีย์ ๑ สตินทรีย์ ๑ สมาธินทรีย์ ๑ ปัญญินทรีย์ ๑ เมื่อใดแล อริยสาวกรู้ประจักษ์ซึ่ง(ความเกิด ความดับ) คุณโทษ และการสลัดออกแห่งอินทรีย์ ๕ ประการนี้ตามความเป็นจริง เมื่อนั้น

หน้า ๓๐๐

เราเรียกอริยสาวกนื้ว่าเป็น ‘โสดาบัน ผู้มีความไม่ตกต่ำเป็นธรรมดา เป็นผู้เที่ยงที่จะตรัสรู้ในเบื้องหน้า”

๓. ทุติยโสตาปันนสูตร

ว่าด้วยรู้ความเกิดดับแห่งอินทรีย์ ๕ เป็นพระโสดาบัน

{๘๔๕} [๔๗๓] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อินทรีย์มี ๕ ประการนี้ ๕ ประการ คืออะไรบ้าง คือ สัทธินทรีย์ ๑ วิริยินทรีย์ ๑ สตินทรีย์ ๑ สมาธินทรีย์ ๑ ปัญญินทรีย์ ๑ เมื่อใดแล อริยสาวกรู้ประจักษ์ซึ่งความเกิด ความดับ คุณโทษ และการสลัดออกแห่งอินทรีย์ ๕ ประการนี้ ตามความเป็นจริง เมื่อนั้นเราเรียกอริยสาวกนี้ว่าเป็น ‘โสดาบัน ผู้มีความไม่ตกต่ำเป็นธรรมดา เป็นผู้เที่ยงที่จะตรัสรู้ในเบื้องหน้า”

๔. ปฐมอรหันตสูตร

ว่าด้วยรู้ความเกิดดับแห่งอินทรีย์ ๕ เป็นพระอรหันต์

{๘๔๖} [๔๗๔] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลายอินทรีย์มี ๕ ประการนี้ ๕ ประการ คืออะไรบ้าง คือ สัทธินทรีย์ ๑ วิริยินทรีย์ ๑ สตินทรีย์ ๑ สมาธินทรีย์ ๑ ปัญญินทรีย์ ๑ เมื่อใดแลภิกษุรู้ประจักษ์ซึ่งความเกิด ความดับ คุณ โทษ และการสลัดออกแห่งอินทรีย์ ๕ ประการนี้ตามความเป็นจริง เป็นผู้หลุดพ้น

เชิงอรรถ (ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙))
  1. ๑พระโสดาบัน พระผู้เข้าถึงกระแสแห่งมรรคที่จะนำไปสู่พระนิพพาน (ที.สี.อ. ๒๘๑, ม.มู.อ. ๑/๑๗๔) จัดเป็นพระอริยบุคคลชั้นแรกสุดในพระพุทธศาสนา มี ๓ ประเภท คือ เอกพีชีเกิดอีกครั้งเดียวก็นิพพาน โกลังโกละ เกิดอีก ๒-๓ ครั้ง และ สัตตักขัตตุปรมะ เกิดอีก ๗ ครั้ง เป็นอย่างมาก
  2. ๒มีความเป็นผู้ไม่ตกต่ำเป็นธรรมดา หมายถึงไม่มีอันต้องไปเกิดในอบายภูมิ ๔ คือ สัตว์นรก กำเนิดสัตว์ดิรัจฉาน แดนเปรต และพวกอสุรกาย (ที.สี.อ. ๒๘๑, ที.ม.อ. ๑๔๕)