พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย มัคคสังยุต · อัญญติตถิยวรรค
๗. ญาณทัสสนสูตร
เล่ม ๑๙ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๒๕ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๗/๘ ในอัญญติตถิยวรรคมี ๔ ฉบับ
พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย มหาวารวรรค มัคคสังยุต อัญญติตถิยวรรค ญาณทัสสนสูตร (ฉบับหลวง เล่ม ๑๙ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๑๙ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๓๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๑๙)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๑๙ หน้า ๓๙–๓๙
๗. ญาณทัสสนสูตร
ว่าด้วยประพฤติพรหมจรรย์เพื่อญาณทัสสนะ
{๑๒๕} [๔๗] ... ‘ดูก่อนผู้มีอายุทั้งหลาย เราทั้งหลายอยู่ประพฤติพรหมจรรย์ ในพระผู้มีพระภาคเจ้าเพื่อญาณทัสสนะ ’...
๘. อนุปทาปริพพานสูตร
ว่าด้วยข้อปฏิบัติเพื่ออนุปาทาปรินิพพาน
{๑๒๖} [๔๘] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี ...
“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ถ้าพวกอัญเดียรถีย์ปริพาชกพึงถามเธอทั้งหลาย อย่างนี้ว่า‘ดูก่อนผู้มีอายุทั้งหลาย ท่านทั้งหลายอยู่ประพฤติพรหมจรรย์ ในพระสมณโคดมเพื่อประโยชน์อะไร’ เธอทั้งหลายถูกถามอย่างนี้แล้วพึงตอบพวกอัญเดียรถีย์ปริพาชกเหล่านั้นอย่างนี้ว่า ‘ดูก่อนผู้มีอายุทั้งหลาย เราทั้งหลายอยู่ประพฤติพรหมจรรย์ในพระผู้มีพระภาคเจ้าเพื่ออนุปาทาปรินิพพาน ’{๑๒๗} ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็ถ้าพวกอัญเดียรถีย์ปริพาชกพึงถามเธอทั้งหลาย อย่างนี้ว่า‘ดูก่อนผู้มีอายุทั้งหลาย ก็หนทางมีไหม ข้อปฏิบัติเพื่ออนุปาทาปรินิพพานนั้นมีไหม’ ดังนี้ เธอทั้งหลายถูกถามอย่างนี้แล้วพึงตอบพวกอัญเดียรถีย์ปริพาชกเหล่านั้นอย่างนี้ว่า ‘ดูก่อนผู้มีอายุทั้งหลาย ทางมีอยู่ข้อปฏิบัติเพื่ออนุปาทาปรินิพพานก็มีอยู่’
- ๑ญาณทัสสนะ หมายถึงความรู้และความเห็นตรงตามเป็นจริง เรียกว่ามัคคญาณ ผลญาณ สัพพัญญุตญาณ ปัจจเวกขณญาณ หรือวิปัสสนาญาณก็ได้ (ที.สี.อ. ๑๙๘) แต่ในที่นี้ได้แก่ ปัจจเวกขณญาณ ญาณหยั่งรู้ด้วยการพิจารณาทบทวนสำรวจรู้มรรค ผล กิเลสที่ละได้แล้ว กิเลสที่เหลืออยู่ (เว้นพระอรหันต์ไม่พิจารณากิเลสนี้) และพระนิพพาน (สํ.ม.อ. ๑๙๗)
- ๒อนุปาทาปรินิพพาน หมายถึงปรินิพพานที่หาปัจจัยปรุงแต่งมิได้ (ม.มู.อ. ๒/๖๓-๖๔, สํ.ม.อ. ๑๙๗)
จบ ๗. ญาณทัสสนสูตร