พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย เทวตาสังยุต · นันทนวรรค
๓. นัตถิปุตตสมสูตร
เล่ม ๑๕ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๒๘–๒๙ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๓/๑๐ ในนันทนวรรคมี ๔ ฉบับ
พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย สคาถวรรค เทวตาสังยุต นันทนวรรค นัตถิปุตตสมสูตร (ฉบับหลวง เล่ม ๑๕ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๑๕ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๒๔ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๑๕)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๑๕ หน้า ๑๓–๑๔
๒. นันทติสูตร
ว่าด้วยบุคคลผู้เพลิดเพลิน
{๒๖} [๑๒] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี
เทวดาผู้ยืนอยู่ ณ ที่สมควรข้างหนึ่งนั้นแลได้กล่าวคาถานี้ในสำนักพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า
คนมีโคย่อมเพลิดเพลินเพราะโคทั้งหลาย เหมือนคนมีบุตรย่อมเพลิดเพลินเพราะบุตรทั้งหลาย นรชนย่อมมีความเพลิดเพลินเพราะอุปธิทั้งหลาย แต่คนที่ไร้อุปธิกิเลสหาเพลิดเพลินไม่{๒๗} พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า
คนมีโคย่อมเศร้าโศกเพราะโคทั้งหลาย เหมือนคนมีบุตรย่อมเศร้าโศกเพราะบุตรทั้งหลาย นรชนย่อมมีความเศร้าโศกเพราะอุปธิทั้งหลาย แต่คนที่ไร้อุปธิกิเลสหาเศร้าโศกไม่
๓. นัตถิปุตตสมสูตร
ว่าด้วยไม่มีความรักใดเสมอด้วยความรักบุตร
{๒๘} [๑๓] เรื่องเกิดขึ้นในพระนครสาวัตถี
เทวดาผู้ยืนอยู่ ณ ที่สมควรข้างหนึ่งนั้นแลได้กล่าวคาถานี้ในสำนักพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า
- ๑คำว่า อุปธิ หมายถึงสภาวะอันเป็นที่ตั้งที่ทรงไว้แห่งทุกข์ หรือสิ่งนุงนังระคนด้วยกิเลสและหอบทุกข์ไว้ มี ๔ อย่าง คือ เบญจขันธ์ กิเลส อภิสังขาร และกามคุณ ๕ ในที่นี้หมายกามคุณ ๕ (นัย วิ.อ. ๓/๒๗, ม.มู.อ. ๒/๗๘. ม.ม.อ. ๑๒๖, ม.อุ.อ. ๓๗,๒๑๙, สํ.ส.อ. ๓๑)
ไม่มีความรักใดเสมอด้วยความรักบุตร ไม่มีทรัพย์ใดเสมอด้วยโค ไม่มีแสงสว่างใดเสมอด้วยแสงอาทิตย์ สระนํ้าทั้งหลายมีทะเลเป็นยอดเยี่ยม
{๒๙} พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า
ไม่มีความรักใดเสมอด้วยความรักตน ไม่มีทรัพย์ใดเสมอด้วยข้าวเปลือก ไม่มีแสงสว่างใดเสมอด้วยปัญญา ฝนแลจัดเป็นสระนํ้าอันยอดเยี่ยม
๔. ขัตติยสูตร
ว่าด้วยผู้ประเสริฐที่สุด
{๓๐} [๑๔] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี
เทวดาผู้ยืนอยู่ ณ ที่สมควรข้างหนึ่งนั้นแลได้กล่าวคาถานี้ในสำนัก พระผู้มีพระภาคเจ้าว่า
บรรดาสัตว์สองเท้าทั้งหลาย กษัตริย์ประเสริฐที่สุด บรรดาสัตว์สี่เท้าทั้งหลาย โคพลิพัทธ์ประเสริฐที่สุด บรรดาภรรยาทั้งหลาย ภรรยาที่เป็นกุมารีประเสริฐที่สุด บรรดาบุตรทั้งหลาย บุตรผู้เกิดก่อนประเสริฐที่สุด{๓๑} พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า
บรรดาสัตว์สองเท้าทั้งหลาย พระสัมมาสัมพุทธเจ้าประเสริฐที่สุด บรรดาสัตว์สี่เท้าทั้งหลาย สัตว์อาชาไนยประเสริฐที่สุด บรรดาภรรยาทั้งหลาย ภรรยาผู้เชื่อฟังประเสริฐที่สุด บรรดาบุตรทั้งหลาย บุตรผู้ว่าง่ายประเสริฐที่สุด
จบ ๓. นัตถิปุตตสมสูตร