arnon.onlineเข้าสู่ระบบถาม AI

พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย · วนสังยุต

๑๓. ปากตินทริยสูตร

เล่ม ๑๕

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๗๙๓–๗๙๔ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๑๓/๑๔ ในวนสังยุตมี ๔ ฉบับ

พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย สคาถวรรค วนสังยุต ปากตินทริยสูตร (ฉบับหลวง เล่ม ๑๕ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๑๕ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๒๕ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๑๕)

ฉบับมหามกุฏฯ พิมพ์อรรถกถาไว้ในเล่มเดียวกับพระไตรปิฎก ข้อความในหน้านี้จึงมีอรรถกถาปนอยู่

ไทย (มหามกุฏฯ) เล่ม ๒๕ หน้า ๓๗๘–๓๘๐

หน้า ๓๗๘

ภิกษุตอบว่า

ในกาลกำลังเที่ยง เมื่อนกทั้งหลาย

จับเจ่าแล้ว ความยินดีนั้นย่อมปรากฏ

แก่เรา ประดุจป่าใหญ่ส่งเสียงอยู่ฉะนั้น.

อรรถกถามัชฌันติกสูตร

พึงทราบวินิจฉัยในมัชฌันติกสูตรที่ ๑๒. คำใดควรกล่าว คำนั้นเรากล่าวไว้แล้วในนันทนวรรค ในเทวตาสังยุต.

จบอรรถกถามัชฌันติกสูตร ที่ ๑๒

๑๓. ปากตินทริยสูตร

ว่าด้วยเทวดาเตือนภิกษุผู้ฟุ้งซ่าน

[๗๙๓] สมัยหนึ่ง ภิกษุมากด้วยกัน พำนักอยู่ในแนวป่าแห่งหนึ่งในแคว้นโกศล ล้วนเป็นผู้ฟุ้งซ่าน เห่อเหิม ขี้โอ่ ปากกล้า พูดเหลวไหล มีสติฟั่นเฟือน ไม่รู้สึกตน ไม่หนักแน่น จิตไม่มั่นคง มีอินทรีย์อันเปิดเผย.

[๗๙๔] ครั้งนั้นแล เทวดาผู้สิงอยู่ในแนวป่านั้น มีความเอ็นดูใคร่ประโยชน์แก่ภิกษุเหล่านั้น หวังจะให้พวกเธอสังเวช จึงเข้าไปหาถึงที่อยู่ครั้นแล้วได้กล่าวกะพวกเธอด้วยคาถาว่า

หน้า ๓๗๙

ภิกษุทั้งหลายผู้เป็นสาวก ของพระ-

สมณะโคดมในกาลก่อนมีปกติเป็นอยู่ง่าย

ไม่มักได้ แสวงหาบิณฑบาต [ตามได้]

ไม่มักได้แสวงหาเสนาสนะ [ตามได้] ท่าน

เหล่านั้นรู้ความไม่เที่ยงในโลกแล้ว ได้

กระทำที่สุดแห่งทุกข์แล้ว [ส่วนพวกท่าน]

ทำตนให้เป็นผู้เลี้ยงยาก ประดุจผู้เอาเปรียบชาวบ้านในบ้าน กินแล้ว ๆ ก็นอนหมกมุ่น

อยู่ในเรือนของคนอื่น เราขอกระทำอัญชลี

แก่พระสงฆ์แล้ว ขอกล่าวถึงภิกษุที่ควร

กล่าวบางพวก ในพระศาสนานี้ ท่านเหล่า

นั้นถูกเขาทอดทิ้งหาที่พึ่งมิได้ เหมือน

อย่างคนที่ตายแล้ว ถูกเขาทอดทิ้งไว้ใน

ป่าช้า ฉะนั้น เรากล่าวหมายถึงภิกษุจำพวก

ที่เป็นผู้ประมาทอยู่ แต่ท่านเหล่าใดเป็น

ผู้ไม่ประมาทอยู่ เราขอกระทำการนอบ-

น้อมแก่ท่านเหล่านั้น.

ลำดับนั้นแล ภิกษุเหล่านั้นเป็นผู้อันเทวดานั้นให้สังเวชถึงซึ่งความสลดใจแล้วแล.

อรรถกถาปากตินทริยสูตรที่ ๑๓

ปากตินทริยสูตรที่ ๑๓ มีพิสดารอยู่ในชันตุเทวปุตตสูตร ในเทวปุตต-สังยุต.

หน้า ๓๘๐

๑๔. ปทุมปุปผสูตร

ว่าด้วยภิกษุขโมยกลิ่นปทุม

[๗๙๕] สมัยหนึ่ง ภิกษุรูปหนึ่ง พำนักอยู่ในแนวป่าแห่งหนึ่งในแคว้นโกศล สมัยนั้นแล ภิกษุนั้นกลับจากบิณฑบาตภายหลังเวลาฉัน ลงสู่สระโบกขรณีแล้วสูคดมดอกปทุม.

[๗๙๖] ครั้งนั้นแล เทวดาผู้สิงอยู่ในแนวป่านั้น มีความเอ็นดู ใคร่ประโยชน์แก่ภิกษุนั้น หวังจะไห้เธอสลด จึงเข้าไปหาถึงที่อยู่ ครั้นแล้วได้กล่าวกะเธอด้วยคาถาว่า

ท่านสูดดมดอกไม้ที่เกิดในน้ำซึ่ง

ใคร ๆ ไม่ได้ให้แล้ว นี้เป็นองค์อันหนึ่ง

แห่งความเป็นขโมย ท่านผู้นิรทุกข์ ท่าน

เป็นผู้ขโมยกลิ่น.

[๗๙๗] ภิกษุกล่าวว่า

เราไม่ได้นำไป เราไม่ได้หัก เรา

ดมดอกไม้ที่เกิดในน้ำห่าง ๆ เมื่อเป็น

เช่นนี้ ท่านจะเรียกว่าเป็นผู้ขโมยกลิ่นด้วย

เหตุดังรือ ส่วนบุคคลที่ขุดเง่าบัว หักดอก

บัวบุณฑริก เป็นผู้มีการงานอันเกลื่อนกล่น

อย่างนี้ ไฉนท่านจึงไม่เรียกเขาว่าเป็น

ขโมย.

[๗๙๘] เทวดากล่าวว่า

บุรุษผู้มีบาปหนา แปดเปื้อนด้วย

ราคาทิกิเลสเกินเหตุ เราไม่พูดถึงคนนั้น