พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย · วนสังยุต
๑. วิเวกสูตร
เล่ม ๑๕ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๗๖๑–๗๖๒ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๑/๑๔ ในวนสังยุตมี ๔ ฉบับ
๙. วนสํยุตฺต
๑. วิเวกสุตฺต
๙. วนสังยุต
๑. วิเวกสูตร
๑. วิเวกสูตร
ว่าด้วยความสงัด
พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย สคาถวรรค วนสังยุต วิเวกสูตร (ฉบับหลวง เล่ม ๑๕ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๑๕ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๒๕ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๑๕)
บาลี (มหาจุฬาฯ) เล่ม ๑๕ หน้า ๒๓๗–๒๓๘ · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๑๕ หน้า ๓๒๓–๓๒๓
เอวมฺเม สุตํ:- เอกํ สมยํ อญฺญตโร ภิกฺขุ โกสเลสุ วิหรติ อญฺญตรสฺมึ วนสณฺเฑ. เตน โข ปน สมเยน โส ภิกฺขุ ทิวาวิหารคโต ปาปเก อกุสเล วิตกฺเก วิตกฺเกติ เคหนิสฺสิเต. อถ โข ยา ตสฺมึ วนสณฺเฑ อธิวตฺถา เทวตา ตสฺส ภิกฺขุโน อนุกมฺปิกา อตฺถกามา ตํ ภิกฺขุํ สํเวเชตุกามา เยน โส ภิกฺขุ เตนุปสงฺกมิ, อุปสงฺกมิตฺวา ตํ ภิกฺขุํ คาถาหิ อชฺฌภาสิ
“วิเวกกาโมสิ วนํ ปวิฏฺโฐ
อถ เต มโน นิจฺฉรตี พหิทฺธา
ชโน ชนสฺมึ วินยสฺสุ ฉนฺทํ
ตโต สุขี โหหิสิ วีตราโค.
อรตึ ปชหาสิ สโต
ภวาสิ สตํ ตํ สารยามเส
ปาตาลรโช หิ ทุตฺตโร
มา ตํ กามรโช อวาหริ.
สกุโณ ยถา ปํสุกุนฺถิโต (๑)
วิธุนํ ปาตยติ สิตํ รชํ
เอวํ ภิกฺขุ ปธานวา สติมา
วิธุนํ ปาตยติ สิตํ รชนฺ”ติ.
อถ โข โส ภิกฺขุ ตาย เทวตาย สํเวชิโต สํเวคมาปาทีติ.
- ๑ก. ปํสุกุณฺฐิโต
ข้าพเจ้าได้สดับมาอย่างนี้
สมัยหนึ่ง ภิกษุรูปหนึ่งอยู่ ณ ราวป่าแห่งหนึ่ง แคว้นโกศล สมัยนั้น ภิกษุ นั้นพักผ่อนอยู่ในที่พักกลางวัน ตรึกถึงอกุศลวิตกอันเลวทราม ซึ่งอิงอาศัยการ ครองเรือนครั้งนั้น เทวดาผู้สิงสถิตอยู่ในราวป่านั้น มีความอนุเคราะห์หวังดีต่อภิกษุนั้น ประสงค์จะให้เธอสลดใจ จึงเข้าไปหาภิกษุนั้นถึงที่อยู่แล้วกล่าวกับภิกษุนั้นด้วยคาถาว่าท่านต้องการความสงัดจึงเข้าป่า
ส่วนใจของท่านกลับพล่านไปภายนอก
ท่านป็นคน จงกำจัดความพอใจในคน
แต่นั้นท่านปราศจากความกำหนัดแล้ว จักมีความสุข
ท่านมีสติ ทำไมไม่ละความยินดีเล่า
เราเตือนให้ท่านระลึกถึงธรรมของสัตบุรุษ
เพราะธุลีคือกิเลสประดุจบาดาลข้ามได้ยาก
ความกำหนัดในกามอย่าได้ครอบงำท่านเลย
นกที่เปื้อนฝุ่น ย่อมสลัดละอองธุลีที่แปดเปื้อนให้ตกไป ฉันใด
ภิกษุผู้มีความเพียร มีสติ ย่อมสลัดละอองธุลีคือกิเลส
ที่แปดเปื้อนให้ตกไป ฉันนั้น
ลำดับนั้น ภิกษุนั้นถูกเทวดานั้นทำให้สลดใจ เกิดความสลดใจแล้ว
วิเวกสูตรที่ ๑ จบ
จบ ๑. วิเวกสูตร