arnon.onlineเข้าสู่ระบบถาม AI

พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย เทวตาสังยุต · สตุลลปกายิกวรรค

๔. นสันติสูตร

เล่ม ๑๕

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๐๒–๑๐๕ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๔/๑๐ ในสตุลลปกายิกวรรคมี ๔ ฉบับ

๔. นสนฺติสุตฺต

๔. นสันติสูตร

ว่าด้วยความไม่มี

พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย สคาถวรรค เทวตาสังยุต สตุลลปกายิกวรรค นสันติสูตร (ฉบับหลวง เล่ม ๑๕ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๑๕ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๒๔ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๑๕)

บาลี (มหาจุฬาฯ) เล่ม ๑๕ หน้า ๒๕–๒๖ · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๑๕ หน้า ๔๓–๔๔

บาลี (มหาจุฬาฯ)

เอกํ สมยํ ภควา สาวตฺถิยํ วิหรติ เชตวเน อนาถปิณฺฑิกสฺส อาราเม. อถ โข สมฺพหุลา สตุลฺลปกายิกา เทวตาโย อภิกฺกนฺตาย รตฺติยา อภิกฺกนฺตวณฺณา เกวลกปฺปํ เชตวนํ โอภาเสตฺวา เยน ภควา เตนุปสงฺกมึสุ; อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ อฏฺฐํสุ; เอกมนฺตํ ฐิตา โข เอกา เทวตา ภควโต สนฺติเก อิมํ คาถํ อภาสิ

“น สนฺติ กามา มนุเชสุ นิจฺจา

สนฺตีธ กมนียานิ เยสุ พทฺโธ

เยสุ ปมตฺโต อปุนาคมนํ

อนาคนฺตฺวา (๑) ปุริโส มจฺจุเธยฺยา”ติ.

ฉนฺทชํ อฆํ ฉนฺทชํ ทุกฺขํ

ฉนฺทวินยา อฆวินโย

อฆวินยา ทุกฺขวินโยติ.

น เต กามา ยานิ จิตฺรานิ โลเก

สงฺกปฺปราโค ปุริสสฺส กาโม

ติฏฺฐนฺติ จิตฺรานิ ตเถว โลเก

อเถตฺถ ธีรา วินยนฺติ ฉนฺทํ.

โกธํ ชเห วิปฺปชเหยฺย มานํ

สญฺโญชนํ สพฺพมติกฺกเมยฺย

ตํ นามรูปสฺมิมสชฺชมานํ

อกิญฺจนํ นานุปตนฺติ ทุกฺขา.

ปหาสิ สงฺขํ น วิมานมชฺฌคา

อจฺเฉชฺชิ ตณฺหํ อิธ นามรูเป

ตํ ฉินฺนคนฺถํ อนิฆํ นิราสํ

ปริเยสมานา นาชฺฌคมุํ (๒)

เทวา มนุสฺสา อิธ วา หุรํ วา

สคฺเคสุ วา สพฺพนิเวสเนสูติ.

ตญฺเจ หิ นาทฺทกฺขุํ ตถา วิมุตฺตํ [อิจฺจายสฺมา โมฆราชา.]

เทวา มนุสฺสา อิธ วา หุรํ วา

นรุตฺตมํ อตฺถจรํ นรานํ

เย ตํ นมสฺสนฺติ ปสํสิยา เตติ.

ปสํสิยา เตปิ ภวนฺติ ภิกฺขู [โมฆราชาติ ภควา.]

เย ตํ นมสฺสนฺติ ตถา วิมุตฺตํ

อญฺญาย ธมฺมํ วิจิกิจฺฉํ ปหาย

สงฺคาติคา เตปิ ภวนฺติ ภิกฺขูติ.

เชิงอรรถ (บาลี (มหาจุฬาฯ))
  1. ๑ฉ.ม. อนาคนฺตา
  2. ๒อิ. น จ อชฺฌเคมุํ
ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ พระเชตวัน อารามของ อนาถบิณฑิกเศรษฐี เขตกรุงสาวัตถี ครั้นเมื่อราตรีผ่านไป พวกเทวดาสตุลลปกายิกา จำนวนมากมีวรรณะงดงามยิ่งนัก เปล่งรัศมีให้สว่างทั่วพระเชตวัน เข้าไปเฝ้าพระผู้มี พระภาคถึงที่ประทับ ถวายอภิวาทแล้วยืนอยู่ ณ ที่สมควรเทวดาองค์หนึ่งยืนอยู่ ณ ที่สมควร ได้กล่าวคาถานี้ในสำนักของพระผู้มีพระภาคว่าในหมู่มนุษย์ กามที่น่าใคร่ซึ่งคนเกาะเกี่ยวมัวเมาอยู่

จนไม่บรรลุนิพพานอันเป็นเหตุไม่หวนกลับมาสู่แดนมัจจุอีก

กามนั้นจะชื่อว่าเที่ยงแท้หามีไม่

ความลำบากเกิดจากฉันทะ ทุกข์เกิดจากฉันทะ

เพราะกำจัดฉันทะได้ จึงกำจัดความลำบากได้

เพราะกำจัดความลำบากได้ จึงกำจัดทุกข์ได้

อารมณ์อันงามทั้งหลายในโลก ยังไม่จัดเป็นกาม

ความกำหนัดที่เกิดจากความดำริเป็นกามของบุรุษ

อารมณ์อันงามทั้งหลายมีอยู่ในโลกอย่างนั้นเอง

ฉะนั้น บุคคลผู้มีปัญญาทั้งหลายจึงกำจัดฉันทะในอารมณ์เหล่านั้น

บุคคลควรละความโกรธ สละมานะ

ก้าวล่วงสังโยชน์ ได้หมดทุกอย่าง

ความทุกข์ย่อมไม่รุมเร้าคนนั้น ผู้ไม่ติดอยู่ในนามรูป

ผู้ไม่มีกิเลสเครื่องกังวล

ภิกษุละบัญญัติแล้ว ไม่เข้าถึงวิมาน

ตัดตัณหาในนามรูปนี้ได้แล้ว

เทวดาและมนุษย์ในโลกนี้ก็ดี ในโลกอื่นก็ดี

ในสวรรค์ก็ดี ในสถานที่อันเป็นที่อาศัยแห่งสัตว์ทั้งปวงก็ดี

พากันเที่ยวค้นหาก็ไม่พบภิกษุนั้น

ผู้ตัดเครื่องผูกขาดแล้ว ไม่มีความทุกข์ ไม่มีตัณหา

(ท่านพระโมฆราชทูลถามว่า)

หากเทวดาและมนุษย์เหล่าใดในโลกนี้หรือในโลกอื่น

ไม่ได้เห็นภิกษุนั้นผู้อุดมกว่านรชน

ผู้บำเพ็ญประโยชน์เพื่อนรชน ผู้หลุดพ้นอย่างนั้น

นอบน้อมภิกษุนั้นอยู่

เทวดาและมนุษย์เหล่านั้นบัณฑิตควรสรรเสริญหรือ

(พระผู้มีพระภาคตรัสตอบว่า ภิกษุโมฆราช)

เทวดาและมนุษย์แม้เหล่านั้นบัณฑิตควรสรรเสริญ

เทวดาและมนุษย์เหล่าใดนอบน้อมภิกษุผู้หลุดพ้นอย่างนั้น

เทวดาและมนุษย์แม้เหล่านั้นรู้ธรรมแล้ว ละวิจิกิจฉาได้

เป็นผู้ข้ามพ้นธรรมเป็นเครื่องข้องได้

นสันติสูตรที่ ๔ จบ

เชิงอรรถ (ไทย (มหาจุฬาฯ ๒))
  1. ๑สังโยชน์ หมายถึงกิเลสที่ผูกมัดใจสัตว์ไว้กับทุกข์มี ๑๐ อย่าง คือ (๑) สักกายทิฏฐิ ความเห็นว่าเป็น ตัวของตน (๒) วิจิกิจฉา ความลังเลสงสัย (๓) สีลัพพตปรามาส ความถือมั่นศีลพรต (๔) กามราคะ ความติดใจในกาม (๕) ปฏิฆะ ความกระทบกระทั่งในใจ หรือ พยาบาท ความคิดปองร้าย (๖) รูปราคะ ความติดใจในรูปธรรม (๗) อรูปราคะ ความติดใจในอรูปธรรม (๘) มานะ ความถือตัว (๙) อุทธัจจะ ความฟุ้งซ่าน (๑๐) อวิชชา ความไม่รู้จริง (สํ.ส.อ. ๑/๓๔/๖๒, สํ.สฬา.อ. ๓/๕๓-๖๒/๑๔, องฺ.ทสก. (แปล) ๒๔/๑๓/๒๑, อภิ.วิ. (แปล) ๓๕/๙๘๐/๕๙๒)
  2. ๒ดู ขุ.ธ. ๒๕/๒๒๑/๕๖