arnon.onlineเข้าสู่ระบบถาม AI

พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย เทวตาสังยุต · อาทิตตวรรค

๓. อันนสูตร

เล่ม ๑๕

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๓๙–๑๔๐ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๓/๑๐ ในอาทิตตวรรคมี ๔ ฉบับ

พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย สคาถวรรค เทวตาสังยุต อาทิตตวรรค อันนสูตร (ฉบับหลวง เล่ม ๑๕ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๑๕ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๒๔ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๑๕)

ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๑๕ หน้า ๕๖–๕๗

หน้า ๕๖

ควรใช้สอยโภคสมบัติและให้ทานเถิด เมื่อได้ให้ทานและ ใช้สอยตามควรแล้ว ก็จะไม่ถูกติเตียน เข้าถึงสถานที่ อันเป็นแดนสวรรค์

๒. กินททสูตร

ว่าด้วยเทวดาทูลถามปัญหาเกี่ยวกับการให้

{๑๓๗} [๔๒] เทวดาทูลถามว่า

บุคคลให้อะไรชื่อว่าให้กำลัง ให้อะไรชื่อว่าให้วรรณะ ให้อะไรชื่อว่าให้ความสุข ให้อะไรชื่อว่าให้จักษุ และใครเล่าชื่อว่าให้ทุกสิ่งทุกอย่าง ข้าพระองค์ขอทูลถามพระองค์ ขอพระองค์ได้โปรดตรัสบอกแก่ข้าพระองค์ด้วยเถิด{๑๓๘} พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสตอบว่า

ผู้ให้อาหารชื่อว่าให้กำลัง ผู้ให้ผ้าชื่อว่าให้วรรณะ ผู้ให้ยานพาหนะชื่อว่าให้ความสุข ผู้ให้ประทีปโคมไฟชื่อว่าให้จักษุผู้ที่ให้ที่พักพาอาศัยชื่อว่าให้ทุกสิ่งทุกอย่าง ส่วนผู้ที่พรํ่าสอนธรรมชื่อว่าให้สิ่งที่เป็นอมตะ

๓. อันนสูตร

ว่าด้วยอานิสงส์แห่งการให้อาหาร

{๑๓๙} [๔๓] เทวดากราบทูลว่า

เทวดาและมนุษย์ทั้งสองฝ่ายต่างก็พอใจอาหารด้วยกันทั้งนั้น ส่วนผู้ที่ไม่พอใจอาหารชื่อว่ายักษ์โดยแท้

หน้า ๕๗

{๑๔๐} พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า

คนเหล่าใดมีใจผ่องใสให้อาหารนั้นด้วยศรัทธา อาหารนั้นเองย่อมติดตามเขาไปทั้งในโลกนี้และโลกหน้า

เพราะฉะนั้น บุคคลพึงกำจัดความตระหนี่ ครอบสนิมในใจคือความตระหนี่เสีย ให้ทานไว้เถิด เพราะบุญทั้งหลายย่อมเป็นที่พึ่งของเหล่าสัตว์ในโลกหน้า

๔. เอกมูลสูตร

ว่าด้วยปริศนาธรรม

{๑๔๑} [๔๔] เทวดากราบทูลว่า

บาดาลมีรากอันเดียว มีความหมุนวน ๒ มีมลทิน ๓ มีเครื่องลาด ๕ เป็นทะเล หมุนไปได้ ๑๒ ด้าน ฤๅษีข้ามพ้นได้แล้ว

เชิงอรรถ (ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙))
  1. ๑-๑บาดาล ในที่นี้หมายถึงตัณหา (ความทะยานอยาก) มีรากอันเดียว หมายถึงมีอวิชชาเป็นราก มีความหมุนวน ๒ หมายถึงหมุนวนด้วยมิจฉาทิฏฐิ ๒ คือ สัสสตทิฏฐิ (เห็นว่าอัตตาและโลกเที่ยง) และอุจเฉททิฏฐิ (เห็นว่าอัตตาและโลกขาดสูญ) มีมลทิน ๓ หมายถึงมีกิเลสตัวการสำคัญ ๓ คือ ราคะ โทสะ และโมหะ มีเครื่องลาด ๕ หมายถึงมีเครื่องรองรับคือกามคุณ ๕ คือ รูป เสียง กลิ่น รส โผฏฐัพพะอันน่าปรารถนา เป็นทะเล หมายถึงพร่องอยู่เป็นนิจ ให้เต็มได้ยาก หมุนไปได้ ๑๒ ด้าน หมายถึงสามารถหมุนไปได้ในอายตนะทั้งภายใน (ตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ) และภายนอก (รูป เสียง กลิ่น รส โผฏฐัพพะ ธรรมารมณ์) ครบทั้ง ๑๒ (สํ.ส.อ. ๘๒)
  2. ๒ฤๅษี (อิสิ) ผู้ใฝ่อยู่ในคุณความดี ในที่บางแห่งหมายถึงพระพุทธเจ้า เช่นคำว่า ผู้เป็นพระอริยฤๅษีพระองค์ที่๗ {ม.ม. (แปล) ๑๓/๗๖/๘๖} หมายถึงเมื่อนับจากพระวิปัสสีสัมมาสัมพุทธเจ้าเป็นต้นมา พระโคตมสัมมาสัมพุทธเจ้าของเราเป็นพระองค์ที่ ๗ (ม.ม.อ. ๗๓, สํ.ส.อ. ๒๖๔) ในที่บางแห่งหมายถึงพระปัจเจกพุทธเจ้า เช่น ใน อิสิคิลิสูตร {ม.อุ. (แปล) ๑๔/๑๓๓-๑๓๕/๑๙๐-๑๙๓} ในที่บางแห่งหมายถึงหมู่ภิกษุ เช่นในคำว่า อิสิสงฺฆนิเสวิตํ ที่หมู่ฤๅษีคือภิกษุสงฆ์อยู่อาศัยกัน (ข้อ ๔๘ แห่งเชตวนสูตร อาทิตตวรรค ของเล่มนี้) ในที่นี้หมายถึงฤๅษีผู้เป็นพระอรหันตขีณาสพ