พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย · ชัมพุขาทกสังยุตต์
๑๔. ทุกขสูตร
เล่ม ๑๘ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๕๑๐ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๑๔/๑๖ ในชัมพุขาทกสังยุตต์มี ๔ ฉบับ
พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย สฬายตนวรรค ชัมพุขาทกสังยุตต์ ทุกขสูตร (ฉบับหลวง เล่ม ๑๘ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๑๘ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๒๙ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๑๘)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๑๘ หน้า ๓๔๙–๓๕๐
“ดูก่อนท่านผู้มีอายุ ดีแท้มรรคา ดีแท้ปฏิปทาเพื่อละอุปาทานเหล่านั้น และเพียงพอเพื่อความไม่ประมาท นะท่านสารีบุตร”
๑๓. ภวปัญหาสูตร
ว่าด้วยปัญหาเรื่องภพ
{๕๐๙} [๓๒๖] ชัมพุขาทกปริพาชกถามว่า “ดูก่อนท่านสารีบุตร ที่เรียกว่า “ภพ ภพ’ ดังนี้ ภพเป็นไฉนหนอ”ท่านพระสารีบุตรตอบว่า “ผู้มีอายุ ภพมี ๓ เหล่านี้ คือ กามภพ รูปภพ อรูปภพ ภพมี ๓ เหล่านี้แล”“ดูก่อนท่านผู้มีอายุ ก็มรรคามีอยู่หรือ ปฏิปทามีอยู่หรือ เพื่อกำหนดรู้ภพเหล่านั้น”
“มีอยู่ ผู้มีอายุ”
“ดูก่อนท่านผู้มีอายุ ก็มรรคาเป็นไฉน ปฏิปทาเป็นไฉน เพื่อกำหนดรู้ภพเหล่านั้น”
“ผู้มีอายุ อริยมรรคมีองค์ ๘ คือ สัมมาทิฏฐิ ... สัมมาสมาธิ นี้แลเป็นมรรคา เป็นปฏิปทาเพื่อกำหนดรู้ภพเหล่านั้น”“ดูก่อนท่านผู้มีอายุ ดีแท้มรรคา ดีแท้ปฏิปทาเพื่อละกำหนดรู้ภพเหล่านั้น และเพียงพอเพื่อความไม่ประมาท นะท่านสารีบุตร”
๑๔. ทุกขปัญหาสูตร
ว่าด้วยปัญหาเรื่องทุกข์
{๕๑๐} [๓๒๗] ชัมพุขาทกปริพาชกถามว่า “ดูก่อนท่านสารีบุตร ที่เรียกว่า‘ทุกข์ ทุกข์’ ดังนี้ ทุกข์เป็นไฉนหนอ”
ท่านพระสารีบุตรตอบว่า “ผู้มีอายุ ความทุกข์มี ๓ เหล่านี้ คือ ความทุกข์คือทุกข์ ความทุกข์คือสังขาร ความทุกข์คือความแปรผัน ความทุกข์มี ๓ เหล่านี้แล”
“ดูก่อนท่านผู้มีอายุ ก็มรรคามีอยู่หรือ ปฏิปทามีอยู่หรือ เพื่อกำหนดรู้ความทุกข์เหล่านั้น”
“มีอยู่ ผู้มีอายุ”
“ดูก่อนท่านผู้มีอายุ ก็มรรคาเป็นไฉน ปฏิปทาเป็นไฉน เพื่อกำหนดรู้ความทุกข์เหล่านั้น”
“ผู้มีอายุ อริยมรรคมีองค์ ๘ คือ สัมมาทิฏฐิ ... สัมมาสมาธิ นี้แลเป็นมรรคา เป็นปฏิปทาเพื่อกำหนดรู้ความทุกข์เหล่านั้น”
“ดูก่อนท่านผู้มีอายุ ดีแท้มรรคา ดีแท้ปฏิปทาเพื่อกำหนดรู้ความทุกข์เหล่านั้น และเพียงพอเพื่อความไม่ประมาท นะท่านสารีบุตร”
๑๕. สักกายปัญหาสูตร
ว่าด้วยปัญหาเรื่องสักกายทิฎฐิ
{๕๑๑} [๓๒๘] ชัมพุขาทกปริพาชกถามว่า “ดูก่อนท่านสารีบุตร ที่เรียกว่า ‘สักกายะ สักกายะ’ ดังนี้ สักกายะเป็นไฉนหนอ”
ท่านพระสารีบุตรตอบว่า “ผู้มีอายุ อุปาทานขันธ์มี ๕ เหล่านี้ พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่าสักกายะ คือ อุปาทานขันธ์คือรูป ๑ อุปาทานขันธ์คือเวทนา ๑ อุปาทานขันธ์คือสัญญา ๑ อุปาทานขันธ์คือสังขาร ๑ อุปาทานขันธ์คือวิญญาณ ๑ อุปาทานขันธ์ ๕ เหล่านี้แลพระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่าสักกายะ”
จบ ๑๔. ทุกขสูตร