พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย สฬายตนสังยุต ทุติยปัณณาสก์ · อวิชชาวรรค
๕. อาสวสูตร ที่ ๒
เล่ม ๑๘ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๖๐ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๕/๑๐ ในอวิชชาวรรคมี ๔ ฉบับ
พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย สฬายตนวรรค สฬายตนสังยุต ทุติยปัณณาสก์ อวิชชาวรรค อาสวสูตร ที่ ๒ (ฉบับหลวง เล่ม ๑๘ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๑๘ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๒๘ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๑๘)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๑๘ หน้า ๓๙–๔๐
“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคลรู้อยู่ เห็นอยู่ซึ่งจักษุโดยความเป็นอนัตตา สังโยชน์จึงจะถึงความเพิกถอน บุคคลรู้อยู่เห็นอยู่ซึ่งรูป ...ซึ่งจักขุวิญญาณ ...จักขุสัมผัส ...สุขเวทนา ทุกขเวทนา หรืออทุกขมสุขเวทนาที่เกิดขึ้นเพราะจักขุสัมผัสเป็นปัจจัยโดยความเป็นอนัตตา สังโยชน์จึงจะถึงความเพิกถอน บุคคลรู้อยู่เห็นอยู่ซึ่งโสตะ ...ซึ่งฆานะ ...ซึ่งชิวหา...ซึ่งกาย ...ซึ่งมโน ...ซึ่งธรรมารมณ์ ...มโนวิญญาณ ...มโนสัมผัส ...สุขเวทนา ทุกขเวทนา หรืออทุกขม สุขเวทนาที่เกิดขึ้นเพราะมโนสัมผัสเป็นปัจจัยโดยความเป็นอนัตตา สังโยชน์จึงจะถึงความเพิกถอนดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคลรู้อยู่อย่างนี้ เห็นอยู่อย่างนี้แล สังโยชน์จึงจะถึงความเพิกถอน”
๔. อาสวปหานสูตร
ว่าด้วยการละอาสวะ
{๕๙} [๕๖] “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ บุคคลรู้อยู่อย่างไร เห็นอยู่อย่างไร จึงจะละอาสวะได้ ...
๕. อาสวสมุคฆาตสูตร
ว่าด้วยอาสวะถูกเพิกถอน
{๖๐} [๕๗] “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ บุคคลรู้อยู่อย่างไร เห็นอยู่อย่างไร อาสวะจึงจะถึงความเพิกถอน” ...
- ๑อาสวะ กิเลสที่หมักดองอยู่ในสันดาน มี ๔ คือ (๑) กามาสวะ อาสวะคือกาม ได้แก่ ความ กำหนัดยินดีที่เกี่ยวเนื่องด้วยกามคุณ ๕ (๒) ภวาสวะ อาสวะคือภพ ได้แก่ ความกำหนัดยินดี ด้วยอำนาจความพอใจอยู่ในรูปภพและอรูปภพ (๓) ทิฎฐาสวะ อาสวะคือทิฏฐิ ได้แก่ ความ ติดใจอยู่ในฌาน สมาบัติที่ประกอบด้วยสัสสตทิฏฐิและอุจเฉททิฏฐิ (๔) อวิชชาสวะ อาสวะคืออวิชชา ได้แก่ ความไม่รู้ในอริยสัจ ๔ (นัย ม.มู.อ. ๑/๗๔, สํ.สฬา.อ. ๑๔)
๖. อนุสยปหานสูตร
ว่าด้วยการละอนุสัย
{๖๑} [๕๘] “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ บุคคลรู้อยู่อย่างไร เห็นอยู่อย่างไร จึงจะละอนุสัยได้ ...
๗. อนุสยสมุคฆาตสูตร
ว่าด้วยอนุสัยถูกเพิกถอน
{๖๒} [๕๙] “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ บุคคลรู้อยู่อย่างไร เห็นอยู่อย่างไร อนุสัยจึงจะถึงความเพิกถอน” ...
“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคลรู้อยู่เห็นอยู่ซึ่งจักษุโดยความเป็นอนัตตา อนุสัยจึงจะถึงความเพิกถอน ... บุคคลรู้อยู่เห็นอยู่ซึ่งโสตะ ...ซึ่งฆานะ ... ซึ่งชิวหา ...ซึ่งกาย ...ซึ่งมโน ... ซึ่งธรรมารมณ์ ...มโนวิญญาณ ...มโนสัมผัส ... สุขเวทนา ทุกขเวทนา หรืออทุกขมสุขเวทนาที่เกิดขึ้นเพราะมโนสัมผัสเป็นปัจจัยโดยความเป็นอนัตตา อนุสัยจึงจะถึงความเพิกถอนดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคลรู้อยู่อย่างนี้ เห็นอยู่อย่างนี้แล อนุสัยจึงจะถึงความเพิกถอน”
- ๑อนุสัย กิเลสที่นอนเนื่องอยู่ในสันดาน มี ๗ คือ (๑) กามราคานุสัย สภาพที่นอนเนื่องใน สันดานคือความกำหนัดในกาม (๒) ปฏิฆานุสัย สภาพที่นอนเนื่องในสันดานคือความกระทบกระทั่งแห่งจิต (๓) ทิฏฐานุสัย สภาพที่นอนเนื่องในสันดานคือความเห็น (๔) วิจิกิจฉานุสัย สภาพที่นอนเนื่องในสันดานคือความสงสัย (๕) มานานุสัย สภาพที่นอนเนื่องในสันดานคือความถือตัว (๖) ภวราคานุสัย สภาพที่นอนเนื่องในสันดานคือความกำหนัดในภพ (๗) อวิชชานุสัย สภาพที่นอนเนื่องในสันดานคือความไม่รู้ {ที.ปา. (แปล) ๑๑/๓๓๒/๓๔๙, สํ.สฬา.อ. ๑๔}
จบ ๕. อาสวสูตร ที่ ๒