พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย ทุติยปัณณาสก์ · ปุญญาภิสันทวรรค
คิหิสามีจิสูตร
เล่ม ๒๑ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๖๐ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๑๐/๑๐ ในปุญญาภิสันทวรรคมี ๔ ฉบับ
พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย จตุกกนิบาต ทุติยปัณณาสก์ ปุญญาภิสันทวรรค คิหิสามีจิสูตร (ฉบับหลวง เล่ม ๒๑ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๑ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๓๕ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๑)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๒๑ หน้า ๑๐๘–๑๑๐
๙. โภชนสูตร
ว่าด้วยอานิสงส์การให้โภชนะ ๔ ประการ
{๕๙} [๕๙] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ทายกผู้ให้โภชนะชื่อว่าให้ฐานะ ๔ ประการแก่ปฏิคาหก ฐานะ ๔ ประการคืออะไรบ้าง คือ ให้อายุ ให้วรรณะ ให้สุขะให้พละ ครั้นให้อายุแล้ว ย่อมเป็นผู้มีส่วนแห่งอายุอันเป็นทิพย์หรือเป็นของมนุษย์ ครั้นให้วรรณะแล้ว ย่อมเป็นผู้มีส่วนแห่งวรรณะอันเป็นทิพย์หรือเป็นของมนุษย์ ครั้นให้สุขะแล้ว ย่อมเป็นผู้มีส่วนแห่งสุขะอันเป็นทิพย์หรือเป็นของมนุษย์ ครั้นให้พละแล้ว ย่อมเป็นผู้มีส่วนแห่งพละอันเป็นทิพย์หรือเป็นของมนุษย์ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ทายกผู้ให้โภชนะชื่อว่าให้ฐานะ ๔ ประการนี้แลแก่ปฏิคาหก
ผู้ใดให้โภชนะโดยเคารพตามกาลอันควรแก่ท่านผู้
สำรวมแล้ว ผู้บริโภคโภชนะที่ผู้อื่นให้เป็นอยู่ ผู้นั้นชื่อว่า
ให้ฐานะ ๔ คือ อายุ วรรณะ สุขะ และพละ
นรชนผู้มีปกติให้อายุ วรรณะ สุขะ พละ ย่อมเป็น
ผู้มีอายุยืน มีบริวารยศในทุกที่ที่ตนเกิด
๑๐. คิหิสามีจิสูตร
ว่าด้วยปฏิปทาที่สมควรแก่คฤหัสถ์ ๔ ประการ
{๖๐} [๖๐] ครั้งนั้นแล อนาถบิณฑิกคฤหบดีเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ ครั้นแล้วถวายบังคมพระผู้มีพระภาคเจ้าแล้วนั่ง ณ ที่สมควรข้างหนึ่ง ครั้นแล้วพระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสว่า
“ดูก่อนคฤหบดี อริยสาวกผู้ประกอบด้วยธรรม ๔ ประการชื่อว่าเป็นผู้
ปฏิบัติปฏิปทาอันสมควรแก่คฤหัสถ์ ซึ่งเป็นเหตุให้ได้ยศ และเป็นไปเพื่อ
เกิดในสวรรค์ ธรรม ๔ ประการคืออะไรบ้าง คือ อริยสาวกในธรรมวินัยนี้เป็นผู้บำรุงภิกษุสงฆ์ด้วยจีวร ๑ ด้วยบิณฑบาต ๑ ด้วยเสนาสนะ ๑ ด้วยคิลานปัจจัยเภสัชบริขาร ๑ ดูก่อนคฤหบดี อริยสาวกผู้ประกอบด้วยธรรม ๔ประการนี้แลชื่อว่าเป็นผู้ปฏิบัติปฏิปทาอันสมควรแก่คฤหัสถ์ ซึ่งเป็นเหตุให้ได้ยศ และเป็นไปเพื่อเกิดในสวรรค์”
บัณฑิตทั้งหลายผู้บำรุงทานผู้มีศีล ผู้ดำเนินไปโดย
ชอบ ด้วยจีวร บิณฑบาต เสนาสนะ และคิลานปัจจัย
ชื่อว่าย่อมปฏิบัติปฏิปทาอันสมควรแก่คฤหัสถ์
บุญย่อมเจริญแก่เขาทุกเมื่อทั้งกลางวันและกลางคืน
เขาทำกรรมอันเจริญแล้ว ย่อมเข้าถึงฐานะคือสวรรค์
จบ ปุญญาภิสันทวรรคที่ ๑
รวมพระสูตรที่มีในวรรคนี้ คือ
๑.ปฐมปุญญาภิสันทสูตร ๒. ทุติยปุญญาภิสันทสูตร
๓.ปฐมสังวาสสูตร ๕. ทุติยสังวาสสูตร
๕.ปฐมสมชีวีสูตร ๖. ทุติยสมชีวีสูตร
๗.สุปปวาสาสูตร ๘. สุหัตตสูตร
๙.โภชนสูตร ๑๐. คิหิสามีจิสูตร
(๗) ๒. ปัตตกัมมวรรค
๑. ปัตตกัมมสูตร
ว่าด้วยธรรมที่หาได้ยาก ๔ ประการ
{๖๑} [๖๑] ครั้งนั้นแล อนาถบิณฑิกคฤหบดีเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ ครั้นแล้วถวายบังคมพระผู้มีพระภาคเจ้าแล้วนั่ง ณ ที่สมควรข้างหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสว่า
“ดูก่อนคฤหบดี ธรรม ๔ ประการนี้น่าปรารถนา น่าใคร่ น่าพอใจ
หาได้ยากในโลก ธรรม ๔ ประการคืออะไรบ้าง คือ
ความปรารถนาว่า ‘ขอให้โภคะจงเกิดขึ้นแก่เราโดยชอบธรรม, นี้เป็นธรรมประการที่ ๑ ที่น่าปรารถนา น่าใคร่ น่าพอใจ หาได้ยากในโลก
ความปรารถนาว่า ‘เราได้โภคะทั้งหลายโดยชอบธรรมแล้ว ขอให้ยศของเราจงเฟื่องฟู พร้อมด้วยญาติและมิตรสหาย, นี้เป็นธรรมประการที่ ๒ที่น่าปรารถนา น่าใคร่ น่าพอใจ หาได้ยากในโลก
ความปรารถนาว่า ‘เราได้โภคะทั้งหลายโดยชอบธรรมแล้ว ได้ยศพร้อมด้วยญาติและมิตรสหายแล้ว ขอให้เราจงเป็นอยู่นาน จงรักษาอายุให้ยั่งยืน,นี้เป็นธรรมประการที่ ๓ ที่น่าปรารถนา น่าใคร่ น่าพอใจ หาได้ยากในโลก
ความปรารถนาว่า‘เราได้โภคะทั้งหลายโดยชอบธรรมแล้ว ได้ยศ
พร้อมด้วยญาติและมิตรสหายแล้ว เป็นอยู่นาน รักษาอายุให้ยั่งยืนแล้วหลังจากตาย ไปขอให้เราจงเข้าถึงสุคติโลกสวรรค์, นี้เป็นธรรมประการที่ ๔ที่น่าปรารถนา น่าใคร่ น่าพอใจ หาได้ยากในโลก
ดูก่อนคฤหบดี ธรรม ๔ ประการนี้แลน่าปรารถนา น่าใคร่ น่าพอใจ
หาได้ยากในโลก
จบ คิหิสามีจิสูตร