arnon.onlineเข้าสู่ระบบถาม AI

พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย ปฐมปัณณาสก์ · ภัณฑคามวรรค

ปปติตสูตร

เล่ม ๒๑

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๒ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๒/๑๐ ในภัณฑคามวรรคมี ๔ ฉบับ

๒. ปปติตสุตฺต

๒. ปปติตสูตร

ว่าด้วยบุคคลผู้ตกจากธรรมวินัย

พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย จตุกกนิบาต ปฐมปัณณาสก์ ภัณฑคามวรรค ปปติตสูตร (ฉบับหลวง เล่ม ๒๑ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๑ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๓๕ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๑)

บาลี (มหาจุฬาฯ) เล่ม ๒๑ หน้า ๒–๓ · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๒๑ หน้า ๒–๓

บาลี (มหาจุฬาฯ)

จตูหิ ภิกฺขเว ธมฺเมหิ อสมนฺนาคโต “อิมสฺมา ธมฺมวินยา ปปติโต”ติ วุจฺจติ. กตเมหิ จตูหิ ? อริเยน ภิกฺขเว สีเลน อสมนฺนาคโต “อิมสฺมา ธมฺมวินยา ปปติโต”ติ วุจฺจติ. อริเยน ภิกฺขเว สมาธินา อสมนฺนาคโต “อิมสฺมา ธมฺมวินยา ปปติโต”ติ วุจฺจติ. อริยาย ภิกฺขเว ปญฺญาย อสมนฺนาคโต “อิมสฺมา ธมฺมวินยา ปปติโต”ติ วุจฺจติ. อริยาย ภิกฺขเว วิมุตฺติยา อสมนฺนาคโต “อิมสฺมา ธมฺมวินยา ปปติโต”ติ วุจฺจติ. อิเมหิ โข ภิกฺขเว จตูหิ ธมฺเมหิ อสมนฺนาคโต “อิมสฺมา ธมฺมวินยา ปปติโต”ติ วุจฺจติ. จตูหิ ภิกฺขเว ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต “อิมสฺมา ธมฺมวินยา อปฺปติโต (๑) ”ติ วุจฺจติ. กตเมหิ จตูหิ ? อริเยน ภิกฺขเว สีเลน สมนฺนาคโต “อิมสฺมา ธมฺมวินยา อปฺปติโต”ติ วุจฺจติ. อริเยน ภิกฺขเว สมาธินา สมนฺนาคโต “อิมสฺมา ธมฺมวินยา อปฺปติโต”ติ วุจฺจติ. อริยาย ภิกฺขเว ปญฺญาย สมนฺนาคโต “อิมสฺมา ธมฺมวินยา อปฺปติโต”ติ วุจฺจติ. อริยาย ภิกฺขเว วิมุตฺติยา สมนฺนาคโต “อิมสฺมา ธมฺมวินยา อปฺปติโต”ติ วุจฺจติ. อิเมหิ โข ภิกฺขเว จตูหิ ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต “อิมสฺมา ธมฺมวินยา อปฺปติโต”ติ วุจฺจตีติ.

“จุตา ปตนฺติ ปติตา คิทฺธา จ ปุนราคตา

กตํ กิจฺจํ รตํ รมฺมํ สุเขนานฺวาคตํ สุขนฺติ. ทุติยํ.

เชิงอรรถ (บาลี (มหาจุฬาฯ))
  1. ๑ฉ.ม. อปฺปปติโต, เอวมุปริปิ
ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

พระผู้มีพระภาคตรัสว่า ภิกษุทั้งหลาย บุคคลผู้ไม่ประกอบด้วยธรรม ๔ ประการ เราเรียกว่า ‘ผู้ตกไปจากธรรมวินัยนี้’ธรรม ๔ ประการ อะไรบ้าง คือ

๑. บุคคลผู้ไม่ประกอบด้วยอริยศีล เรียกว่า ‘ผู้ตกไปจากธรรมวินัยนี้’

๒. บุคคลผู้ไม่ประกอบด้วยอริยสมาธิ เรียกว่า ‘ผู้ตกไปจากธรรมวินัยนี้’

๓. บุคคลผู้ไม่ประกอบด้วยอริยปัญญา เรียกว่า ‘ผู้ตกไปจากธรรมวินัยนี้’

๔. บุคคลผู้ไม่ประกอบด้วยอริยวิมุตติ เรียกว่า ‘ผู้ตกไปจากธรรมวินัยนี้’

ภิกษุทั้งหลาย บุคคลผู้ไม่ประกอบด้วยธรรม ๔ ประการนี้แล เราเรียกว่า ‘ผู้ตกไปจากธรรมวินัยนี้’ภิกษุทั้งหลาย บุคคลผู้ประกอบด้วยธรรม ๔ ประการ เราเรียกว่า ‘ผู้ไม่ตกไป จากธรรมวินัยนี้’ธรรม ๔ ประการ อะไรบ้าง คือ

๑. บุคคลผู้ประกอบด้วยอริยศีล เรียกว่า ‘ผู้ไม่ตกไปจากธรรมวินัยนี้’

๒. บุคคลผู้ประกอบด้วยอริยสมาธิ เรียกว่า ‘ผู้ไม่ตกไปจากธรรมวินัยนี้’

๓. บุคคลผู้ประกอบด้วยอริยปัญญา เรียกว่า ‘ผู้ไม่ตกไปจากธรรมวินัยนี้’

๔. บุคคลผู้ประกอบด้วยอริยวิมุตติ เรียกว่า ‘ผู้ไม่ตกไปจากธรรมวินัยนี้’

ภิกษุทั้งหลาย บุคคลผู้ประกอบด้วยธรรม ๔ ประการนี้แล เราเรียกว่า ‘ผู้ ไม่ตกไปจากธรรมวินัยนี้’ผู้เคลื่อนจากธรรมวินัย นี้ย่อมตกไป

ผู้ตกไปและกำหนัดเพราะราคะต้องกลับมา อีก

เมื่อทำกิจที่ควรทำ ยินดีสิ่งที่ควรยินดี

จะบรรลุสุขด้วยสุข

ปปติตสูตรที่ ๒ จบ

เชิงอรรถ (ไทย (มหาจุฬาฯ ๒))
  1. ๑ผู้ไม่ตกไป หมายถึงผู้มั่งคงในธรรมวินัย (องฺ จตุกฺก.อ. ๒/๒/๒๗๙)
  2. ๒เคลื่อนจากธรรมวินัยนี้ ในที่นี้หมายถึงผ้ตกไปจากอริยศีล อริยสมาธิ อริยปัญญา และอริยวิมุตติ (องฺ.จตุกฺก.อ. ๒/๒/๒๘๐)
  3. ๓ต้องกลับมาอีก ในที่นี้หมายถึงกลับมาสู่ชาติ ชรา พยาธิ และมรณะอีก (องฺ.จตุกฺก.อ. ๒/๒/๒๘๐)
  4. ๔บรรลุสุขด้วยสุข หมายถึงบรรลุทิพยสุขด้วยสุขอันเป็นของมนุษย์, บรรลุวิปัสสนาสุขด้วยฌานสุข, บรรลุ มัคคสุขด้วยวิปัสสนาสุข, บรรลุผลสุขด้วยมัคคสุข, บรรลุนิพพานสุขด้วยผลสุข (องฺ.จตุกฺก.อ. ๒/๒/๒๘๐)