พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย ปฐมปัณณาสก์ · อุรุเวลวรรค
ธรรมปทสูตร
เล่ม ๒๑ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๒๙ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๙/๑๐ ในอุรุเวลวรรคมี ๔ ฉบับ
พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย จตุกกนิบาต ปฐมปัณณาสก์ อุรุเวลวรรค ธรรมปทสูตร (ฉบับหลวง เล่ม ๒๑ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๑ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๓๕ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๑)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๒๑ หน้า ๔๙–๕๐
อันบัณฑิตทั้งหลายไม่ละเลยอยู่ จักไม่ละเลยวิญญชนทั้งสมณะและ
พราหมณ์ไม่รังเกียจกันแล้ว
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยอริยวงศ์ ๔ ประการนี้ถึงแม้จะ
อยู่ในทิศตะวันออก เธอก็ย่อมครอบงำความไม่ยินดีเสียได้ ความไม่ยินดีย่อมครอบงำเธอไม่ได้ ถึงแม้เธอจะอยู่ในทิศตะวันตก ... ในทิศเหนือ ... ในทิศใต้เธอก็ย่อมครอบงำความไม่ยินดีเสียได้ ความไม่ยินดีย่อมครอบงำเธอไม่ได้ ข้อนั้นเพราะเหตุไร เพราะว่าธีรชนย่อมครอบงำความไม่ยินดีและความยินดีได้”
ความยินดีย่อมครอบงำธีรชนไม่ได้ ความไม่ยินดีไม่
อาจครอบงำธีรชนได้ ธีรชนย่อมครอบงำความไม่ยินดีได้
เพราะธีรชนเป็นผู้ครอบงำความไม่ยินดี
กิเลสอะไรจะมากั้นกางบุคคลผู้บรรเทากิเลสได้แล้ว ผู้
มีปกติละกรรมทั้งปวงได้เด็ดขาด ใครเล่าสมควรที่จะ
ติเตียนบุคคลนั้นผู้เป็นประดุจแท่งทองชมพูนุท แม้เทวดา
ก็ชม แม้พรหมก็สรรเสริญ
๙. ธัมมปทสูตร
ว่าด้วยบทธรรม ๔ ประการ
{๒๙} [๒๙] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บทธรรม ๔ ประการนี้รู้กันว่าเป็นเลิศ มีมานาน เป็นวงศ์แห่งพระอริยะ เป็นของเก่า ไม่ถูกละเลย ไม่เคยถูกละเลย
อันบัณฑิตทั้งหลายไม่ละเลยอยู่ จักไม่ละเลย วิญญูชนทั้งสมณะและ
พราหมณ์ไม่รังเกียจกันแล้ว บทธรรม ๔ ประการคืออะไรบ้าง คือ
(๑) บทธรรมคืออนภิชฌา (ความไม่โลภอยากได้)
(๒) บทธรรมคืออพยาบาท (ความไม่คิดปองร้าย)
(๓) บทธรรมคือสัมมาสติ (ความระลึกชอบ)
(๔) บทธรรมคือสัมมาสมาธิ (ความตั้งใจมั่นชอบ)
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บทธรรม ๔ ประการนี้แลรู้กันว่าเป็นเลิศ มีมานานเป็นวงศ์แห่งพระอริยะ เป็นของเก่า ไม่ถูกละเลย ไม่เคยถูกละเลย อันบัณฑิตทั้งหลายไม่ละเลยอยู่ จักไม่ละเลย วิญญูชนทั้งสมณะและพราหมณ์ไม่รังเกียจกันแล้ว”
บุคคลพึงเป็นผู้ไม่มากไปด้วยความเพ่งเล็ง มีใจไม่
พยาบาท มีสติ มีจิตมีอารมณ์แน่วแน่ ตั้งมั่นด้วยดีใน
ความเป็นกลางอยู่
๑๐. ปริพาชกสูตร
ว่าด้วยบทธรรม ๔ ประการ
{๓๐} [๓๐] สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ ภูเขาคิชฌกูฏ ใกล้พระนครราชคฤห์ ก็สมัยนั้นแล พวกปริพาชกผู้มีชื่อเสียงมากด้วยกันอาศัยอยู่ในปริพาชการาม ใกล้ฝั่งแม่นํ้าสิปปินี คือ อันนภารปริพาชก วธรปริพาชกและสกุลุทายีปริพาชก รวมทั้งปริพาชกผู้มีชื่อเสียงเหล่าอื่น ๆ ครั้งนั้นแล พระผู้มีพระภาคเจ้าเสด็จออกจากที่เร้นในเวลาเย็นเสด็จเข้าไปทางปริพาชการามริมฝั่งแม่น้ำสิปปินี ครั้นแล้วประทับนั่งบนอาสนะที่เขาจัดไว้ ประทับนั่งแล้วได้ตรัสกะปริพาชกเหล่านั้นว่า
- ๑ปริพาชก คือ นักบวชชายนอกพระพุทธศาสนาพวกหนึ่งซึ่งเป็นสาวกของสญชัยเวลัฏฐบุตร
จบ ธรรมปทสูตร