arnon.onlineเข้าสู่ระบบถาม AI

พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย ปฐมปัณณาสก์ · อุรุเวลวรรค

ธรรมปทสูตร

เล่ม ๒๑

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๒๙ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๙/๑๐ ในอุรุเวลวรรคมี ๔ ฉบับ

พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย จตุกกนิบาต ปฐมปัณณาสก์ อุรุเวลวรรค ธรรมปทสูตร (ฉบับหลวง เล่ม ๒๑ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๑ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๓๕ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๑)

ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๒๑ หน้า ๔๙–๕๐

หน้า ๔๙

อันบัณฑิตทั้งหลายไม่ละเลยอยู่ จักไม่ละเลยวิญญชนทั้งสมณะและ

พราหมณ์ไม่รังเกียจกันแล้ว

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยอริยวงศ์ ๔ ประการนี้ถึงแม้จะ

อยู่ในทิศตะวันออก เธอก็ย่อมครอบงำความไม่ยินดีเสียได้ ความไม่ยินดีย่อมครอบงำเธอไม่ได้ ถึงแม้เธอจะอยู่ในทิศตะวันตก ... ในทิศเหนือ ... ในทิศใต้เธอก็ย่อมครอบงำความไม่ยินดีเสียได้ ความไม่ยินดีย่อมครอบงำเธอไม่ได้ ข้อนั้นเพราะเหตุไร เพราะว่าธีรชนย่อมครอบงำความไม่ยินดีและความยินดีได้”

ความยินดีย่อมครอบงำธีรชนไม่ได้ ความไม่ยินดีไม่

อาจครอบงำธีรชนได้ ธีรชนย่อมครอบงำความไม่ยินดีได้

เพราะธีรชนเป็นผู้ครอบงำความไม่ยินดี

กิเลสอะไรจะมากั้นกางบุคคลผู้บรรเทากิเลสได้แล้ว ผู้

มีปกติละกรรมทั้งปวงได้เด็ดขาด ใครเล่าสมควรที่จะ

ติเตียนบุคคลนั้นผู้เป็นประดุจแท่งทองชมพูนุท แม้เทวดา

ก็ชม แม้พรหมก็สรรเสริญ

๙. ธัมมปทสูตร

ว่าด้วยบทธรรม ๔ ประการ

{๒๙} [๒๙] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บทธรรม ๔ ประการนี้รู้กันว่าเป็นเลิศ มีมานาน เป็นวงศ์แห่งพระอริยะ เป็นของเก่า ไม่ถูกละเลย ไม่เคยถูกละเลย

อันบัณฑิตทั้งหลายไม่ละเลยอยู่ จักไม่ละเลย วิญญูชนทั้งสมณะและ

พราหมณ์ไม่รังเกียจกันแล้ว บทธรรม ๔ ประการคืออะไรบ้าง คือ

หน้า ๕๐

(๑) บทธรรมคืออนภิชฌา (ความไม่โลภอยากได้)

(๒) บทธรรมคืออพยาบาท (ความไม่คิดปองร้าย)

(๓) บทธรรมคือสัมมาสติ (ความระลึกชอบ)

(๔) บทธรรมคือสัมมาสมาธิ (ความตั้งใจมั่นชอบ)

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บทธรรม ๔ ประการนี้แลรู้กันว่าเป็นเลิศ มีมานานเป็นวงศ์แห่งพระอริยะ เป็นของเก่า ไม่ถูกละเลย ไม่เคยถูกละเลย อันบัณฑิตทั้งหลายไม่ละเลยอยู่ จักไม่ละเลย วิญญูชนทั้งสมณะและพราหมณ์ไม่รังเกียจกันแล้ว”

บุคคลพึงเป็นผู้ไม่มากไปด้วยความเพ่งเล็ง มีใจไม่

พยาบาท มีสติ มีจิตมีอารมณ์แน่วแน่ ตั้งมั่นด้วยดีใน

ความเป็นกลางอยู่

๑๐. ปริพาชกสูตร

ว่าด้วยบทธรรม ๔ ประการ

{๓๐} [๓๐] สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ ภูเขาคิชฌกูฏ ใกล้พระนครราชคฤห์ ก็สมัยนั้นแล พวกปริพาชกผู้มีชื่อเสียงมากด้วยกันอาศัยอยู่ในปริพาชการาม ใกล้ฝั่งแม่นํ้าสิปปินี คือ อันนภารปริพาชก วธรปริพาชกและสกุลุทายีปริพาชก รวมทั้งปริพาชกผู้มีชื่อเสียงเหล่าอื่น ๆ ครั้งนั้นแล พระผู้มีพระภาคเจ้าเสด็จออกจากที่เร้นในเวลาเย็นเสด็จเข้าไปทางปริพาชการามริมฝั่งแม่น้ำสิปปินี ครั้นแล้วประทับนั่งบนอาสนะที่เขาจัดไว้ ประทับนั่งแล้วได้ตรัสกะปริพาชกเหล่านั้นว่า

เชิงอรรถ (ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙))
  1. ๑ปริพาชก คือ นักบวชชายนอกพระพุทธศาสนาพวกหนึ่งซึ่งเป็นสาวกของสญชัยเวลัฏฐบุตร