arnon.onlineเข้าสู่ระบบถาม AI

พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย ฉักกนิบาต ทุติยปัณณาสก์ · อรหันตวรรค

๕. อธิคมสูตร

เล่ม ๒๒

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๓๕๐ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๕/๑๐ ในอรหันตวรรคมี ๔ ฉบับ

พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย ฉักกนิบาต ทุติยปัณณาสก์ อรหันตวรรค อธิคมสูตร (ฉบับหลวง เล่ม ๒๒ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๒ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๓๖ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๒)

ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๒๒ หน้า ๖๐๐–๖๐๑

หน้า ๖๐๐

๕. อธิคมสูตร

ว่าด้วยผู้ไม่สามารถและสามารถบรรลุกุศลธรรม

{๓๕๐} [๗๙] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยธรรม ๖ ประการ ย่อม เป็นผู้ไม่สามารถที่จะบรรลุกุศลธรรมที่ยังไม่บรรลุหรือทำกุศลธรรมที่ได้บรรลุ แล้วให้เจริญได้ ธรรม ๖ ประการคืออะไรบ้าง คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้(๑) เป็นผู้ไม่ฉลาดในเหตุแห่งความเจริญ

(๒) เป็นผู้ไม่ฉลาดในเหตุแห่งความเสื่อม

(๓) เป็นผู้ไม่ฉลาดในอุบาย

(๔) ไม่ยังฉันทะให้เกิดขึ้นเพื่อบรรลุกุศลธรรมที่ยังไม่บรรลุ

(๕) ไม่รักษากุศลธรรมที่ได้บรรลุแล้ว

(๖) ไม่ยังฉันทะเพื่อทำติดต่อให้ถึงพร้อม

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยธรรม ๖ ประการนี้แล เป็นผู้ ไม่สามารถที่จะบรรลุกุศลธรรมที่ยังไม่บรรลุหรือทำกุศลธรรมที่ได้บรรลุแล้ว ให้เจริญได้

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยธรรม ๖ ประการ ย่อมเป็นผู้ สามารถที่จะบรรลุกุศลธรรมที่ยังไม่บรรลุหรือทำกุศลธรรมที่ได้บรรลุแล้วให้เจริญ ได้ ธรรม ๖ ประการคืออะไรบ้าง คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้(๑) เป็นผู้ฉลาดในเหตุแห่งความเจริญ

(๒) เป็นผู้ฉลาดในเหตุแห่งความเสื่อม

(๓) เป็นผู้ฉลาดในอุบาย

(๔) ยังฉันทะให้เกิดขึ้นเพื่อบรรลุกุศลธรรมที่ยังไม่ได้บรรลุ

(๕) รักษากุศลธรรมที่ได้บรรลุแล้ว

(๖) ยังฉันทะเพื่อทำติดต่อให้ถึงพร้อม

หน้า ๖๐๑

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยธรรม ๖ ประการนี้แล ย่อม เป็นผู้สามารถที่จะบรรลุกุศลธรรมที่ยังไม่ได้บรรลุหรือทำกุศลธรรมที่ได้บรรลุแล้ว ใหัเจริญได้”

๖. มหันตัตตสูตร

ว่าด้วยผู้ควรบรรลุความเป็นใหญ่ในธรรม

{๓๕๑} [๘๐] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยธรรม ๖ ประการ ย่อมบรรลุถึงความเป็นผู้มาก ความเป็นผู้ไพบูลย์ในธรรมทั้งหลายได้ต่อกาลไม่ นานนัก ธรรม ๖ ประการคืออะไรบ้าง คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้(๑) เป็นผู้มากด้วยความสว่างแห่งญาณ

(๒) เป็นผู้มากด้วยความหมั่นประกอบ

(๓) เป็นผู้มากด้วยความบันเทิงใจ

(๔) เป็นผู้มากด้วยความไม่ยินดีในอกุศลธรรม

(๕) เป็นผู้ไม่ทอดทิ้งธุระในกุศลธรรมทั้งหลาย

(๖) พยายามให้ยิ่งขึ้นไป

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยธรรม ๖ ประการนี้แล ย่อม บรรลุถึงความเป็นผู้มาก ความเป็นผู้ไพบูลย์ในธรรมทั้งหลายได้ต่อกาลไม่นานนัก”

๗. ปฐมนิรยสูตร

ว่าด้วยธรรมที่ทำให้ตกนรกและขึ้นสวรรค์ สูตรที่ ๑

{๓๕๒} [๘๑] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคลผู้ประกอบด้วยธรรม ๖ ประการ จะต้องตกนรกเหมือนถูกนำมาฝังไว้ ธรรม ๖ ประการคืออะไรบ้าง คือ