arnon.onlineเข้าสู่ระบบถาม AI

พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย ฉักกนิบาต ทุติยปัณณาสก์ · อานิสังสวรรค

๘. อโนทิสสูตรที่ ๒

เล่ม ๒๒

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๓๗๔ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๘/๑๑ ในอานิสังสวรรคมี ๔ ฉบับ

พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย ฉักกนิบาต ทุติยปัณณาสก์ อานิสังสวรรค อโนทิสสูตรที่ ๒ (ฉบับหลวง เล่ม ๒๒ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๒ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๓๖ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๒)

ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๒๒ หน้า ๖๒๐–๖๒๑

หน้า ๖๒๐

๗. อนวัฏฐิตสูตร

ว่าด้วยผู้อาจทำให้เกิดอนิจจสัญญาได้

{๓๗๓} [๑๐๒] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้พิจารณาเห็นอานิสงส์ ๖ ประการ เป็นผู้สามารถที่จะไม่จำกัดเขต แล้วยังอนิจจสัญญาในสังขารทั้งปวงให้ปรากฏได้ อานิสงส์ ๖ ประการคืออะไรบ้าง คือ ภิกษุพิจารณาเห็นอยู่ว่า(๑) สังขารทั้งปวงจักปรากฏโดยเป็นของไม่มั่นคง

(๒) ใจของเราจักไม่ยินดีในโลกทั้งปวง

(๓) ใจของเราจักออกจากโลกทั้งปวง

(๔) ใจของเราจักน้อมไปสู่นิพพาน

(๕) สังโยชน์ทั้งหลายของเราจักถึงการละได้

(๖) เราจักเป็นผู้ประกอบด้วยสามัญญธรรม ชั้นเยี่ยม

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้พิจารณาเห็นอานิสงส์ ๖ ประการนี้แล เป็นผู้สามารถที่จะไม่จำกัดเขตแล้วยังอนิจจสัญญาในสังขารทั้งปวงให้ปรากฏได้”

๘. อุกขิตตาสิกสูตร

ว่าด้วยผู้อาจทำให้เกิดทุกขสัญญาได้

{๓๗๔} [๑๐๓] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้พิจารณาเห็นอานิสงส์ ๖ ประการ เป็นผู้สามารถที่จะไม่จำกัดเขตแล้วยังทุกขสัญญาในสังขารทั้งปวงให้ปรากฏได้ อานิสงส์ ๖ ประการคืออะไรบ้าง คือ ภิกษุพิจารณาเห็นอยู่ว่า

เชิงอรรถ (ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙))
  1. ๑ไม่จำกัดเขต ในที่นี้หมายถึงไม่ทำการกำหนดเป็นวงแคบอย่างนี้ว่า 'สังขารประมาณเท่านี้ไม่เที่ยง แต่สังขารเหล่าอื่นนอกจากนี้เที่ยง’ (องฺ.ฉกฺก.อ. ๑๕๖)
  2. ๒สามัญญธรรม คุณธรรมเครื่องความเป็นสมณะ ในที่นี้หมายถึงอริยมรรค (องฺ.ฉกฺก.อ. ๑๕๖)
หน้า ๖๒๑

(๑) นิพพานสัญญาในสังขารทั้งปวงจักปรากฏแก่เราเหมือนเพชฌฆาตผู้เงื้อดาบขึ้นอยู่

(๒) ใจของเราจักออกจากโลกทั้งปวง

(๓) เราจักเป็นผู้เห็นสันติในนิพพาน

(๔) อนุสัยของเราจักถึงการเพิกถอน

(๕) เราจักเป็นผู้ทำตามหน้าที่

(๖) เราจักบำรุงพระศาสดาด้วยการบำรุงอันประกอบด้วยเมตตา

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้พิจารณาเห็นอานิสงส์ ๖ ประการนี้แล เป็นผู้สามารถที่จะไม่จำกัดเขตแล้วยังทุกขสัญญาในสังขารทั้งปวงให้ปรากฏได้”

๙. อตัมมยสูตร

ว่าด้วยผู้อาจทำให้เกิดอนัตตสัญญาได้

{๓๗๕} [๑๐๔] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้พิจารณาเห็นอานิสงส์ ๖ ประการ เป็นผู้สามารถที่จะไม่จำกัดเขตแล้วยังอนัตตสัญญาในสังขารทั้งปวงให้ปรากฏได้ อานิสงส์ ๖ ประการคืออะไรบ้าง คือ ภิกษุพิจารณาเห็นอยู่ว่า(๑) เราจะเป็นผู้ไม่มีตัณหาและทิฏฐิ ในโลกทั้งปวง

(๒) อหังการ ของเราจักดับไปได้

(๓) มมังการ จักดับไปได้

(๔) เราจักเป็นผู้ประกอบด้วยอสาธารณญาณ

เชิงอรรถ (ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙))
  1. ๑เป็นผู้ไม่มีตัณหาและทิฏฐิ แปลจากบทพระบาลีว่า อตมฺมโย เป็นผู้ไม่มีตัมมยะ คำว่า ตัมมยะ เป็นชื่อของตัณหา ความทะยานอยาก และทิฏฐิ ความเห็นผิด (นัย องฺ.ฉกฺก.อ. ๑๕๖)
  2. ๒-๒อหังการ หมายถึงทิฏฐิอันเป็นเหตุให้ทำความถือตัวว่าเป็นเรา มมังการ หมายถึงตัณหาอันเป็น เหตุให้ทำความถือตัวว่าเป็นของเรา (ม.ม.อ. ๑๔๖, สํ.นิ.อ. ๒๓๗, องฺ.ติก.อ. ๑๑๓, องฺ.ฉกฺก.อ. ๑๕๖)