พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย ติกนิบาต ตติยปัณณาสก์ · สัมโพธิวรรค
นิทานสูตร ที่ ๑
เล่ม ๒๐ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๕๕๑ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๙/๑๐ ในสัมโพธิวรรคมี ๔ ฉบับ
พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย ติกนิบาต ตติยปัณณาสก์ สัมโพธิวรรค นิทานสูตร ที่ ๑ (ฉบับหลวง เล่ม ๒๐ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๐ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๓๔ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๐)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๒๐ หน้า ๓๙๗–๓๙๘
๙. ปฐมนิทานสูตร
ว่าด้วยเหตุเกิดแห่งกรรม ๓ อย่าง สูตรที่ ๑
{๕๕๑} [๑๐๓๖] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลายสาเหตุแห่งการเกิดกรรมมี ๓ อย่างนี้ ๓ อย่างคืออะไรบ้าง คือ โลภะ ๑ โทสะ ๑ โมหะ ๑
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย กรรมใดบุคคลทำด้วยความโลภ เกิดแต่ความโลภ มีความโลภเป็นเหตุ มีความโลภเป็นแดนเกิด กรรมนั้นเป็นอกุศล กรรมนั้นมีโทษ กรรมนั้นมีทุกข์เป็นผล กรรมนั้นเป็นไปเพื่อเกิดกรรม กรรมนั้นไม่เป็นไปเพื่อความดับกรรม ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย กรรมใดบุคคลทำด้วยความโกรธ เกิดแต่ความโกรธ มีความโกรธเป็นเหตุ มีความโกรธเป็นแดนเกิด กรรมนั้นเป็นอกุศล กรรมนั้นมีโทษ กรรมนั้นมีทุกข์เป็นผล กรรมนั้นเป็นไปเพื่อเกิดกรรม กรรมนั้นไม่เป็นไปเพื่อความดับกรรม ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย กรรมใดบุคคลทำด้วยความหลง เกิดแต่ความหลง มีความหลงเป็นเหตุ มีความหลงเป็นแดนเกิด กรรมนั้นเป็นอกุศล กรรมนั้นมีโทษ กรรมนั้นมีทุกข์ เป็นผลกรรมนั้นเป็นไปเพื่อเกิดกรรม กรรมนั้นไม่เป็นไปเพื่อความดับกรรม ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สาเหตุแห่งการเกิดกรรมมี ๓ อย่างนี้แลดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สาเหตุแห่งการเกิดกรรมมี ๓ อย่างนี้ ๓ อย่างคืออะไรบ้าง คือ อโลภะ ๑ อโทสะ ๑ อโมหะ ๑
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย กรรมใดบุคคลทำด้วยความไม่โลภ เกิดแต่ความไม่โลภ มีความไม่โลภเป็นเหตุ มีความไม่โลภเป็นแดนเกิด กรรมนั้นเป็นกุศล กรรมนั้นไม่มีโทษ กรรมนั้นมีสุขเป็นผล กรรมนั้นเป็นไปเพื่อความดับกรรม กรรมนั้นไม่เป็นไปเพื่อเกิดกรรม ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย กรรมใดบุคคลทำด้วยความไม่โกรธ เกิดแต่ความไม่โกรธ มีความไม่โกรธเป็นเหตุ มีความไม่โกรธเป็นแดนเกิด กรรมนั้นเป็นกุศล กรรมนั้นไม่มีโทษ กรรมนั้นมีสุขเป็นผล กรรมนั้นเป็นไปเพื่อความดับกรรม กรรมนั้นไม่เป็นไปเพื่อเกิดกรรม ดูก่อน
ภิกษุทั้งหลาย กรรมใดบุคคลทำด้วยความไม่หลง เกิดแต่ความไม่หลง มีความไม่หลงเป็นเหตุ มีความไม่หลงเป็นแดนเกิด กรรมนั้นเป็นกุศล กรรมนั้นไม่มีโทษ กรรมนั้นมีสุขเป็นผล กรรมนั้นเป็นไปเพื่อความดับกรรม กรรมนั้นไม่เป็นไปเพื่อเกิดกรรม ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สาเหตุแห่งการเกิดกรรมมี ๓ อย่างนี้แล”
๑๐. ทุติยนิทานสูตร
ว่าด้วยเหตุเกิดแห่งกรรม ๓ อย่าง สูตรที่ ๒
{๕๕๒} [๑๐๓๗] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สาเหตุแห่งการเกิดกรรมมี ๓ อย่างนี้ ๓ อย่างคืออะไรบ้าง คือ
(๑) ความพอใจย่อมเกิดเพราะปรารภธรรมอันเป็นที่ตั้งแห่ง ฉันทราคะในอดีต
(๒) ความพอใจย่อมเกิดเพราะปรารภธรรมอันเป็นที่ตั้งแห่ง ฉันทราคะในอนาคต
(๓) ความพอใจย่อมเกิดเพราะปรารภธรรมอันเป็นที่ตั้งแห่ง ฉันทราคะในปัจจุบัน
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็ความพอใจย่อมเกิดเพราะปรารภธรรมอันเป็นที่ตั้งแห่งฉันทราคะในอดีตอย่างไร คือ บุคคลปรารภธรรมอันเป็นที่ตั้งแห่ง ฉันทราคะในอดีต ตรึกตรองตามอยู่ด้วยใจ เมื่อเขาปรารภธรรมอันเป็นที่ตั้งแห่ง ฉันทราคะในอดีต ตรึกตรองตามอยู่ด้วยใจ ย่อมเกิดความพอใจ ผู้ที่เกิดความพอใจแล้วย่อมประกอบด้วยธรรมเหล่านั้น ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เรากล่าวความกำหนัดแห่งใจนั้นว่าเป็นสังโยชน์ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความพอใจย่อมเกิดเพราะปรารภธรรมอันเป็นที่ตั้งแห่งฉันทราคะในอดีตอย่างนี้แล
จบ นิทานสูตร ที่ ๑