arnon.onlineเข้าสู่ระบบถาม AI

พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย ทสกนิบาต ตติยปัณณาสก์ · ปัจโจโรหณิวรรค

อธรรมสูตร ที่ ๒

เล่ม ๒๔

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๑๔ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๒/๑๐ ในปัจโจโรหณิวรรคมี ๔ ฉบับ

พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย ทสกนิบาต ตติยปัณณาสก์ ปัจโจโรหณิวรรค อธรรมสูตร ที่ ๒ (ฉบับหลวง เล่ม ๒๔ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๔ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๓๘ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๔)

ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๒๔ หน้า ๒๑๕–๒๑๖

หน้า ๒๑๕

(๕) เป็นผู้ประกอบด้วยการเลี้ยงชีพชอบอันเป็นอเสขะ

(๖) เป็นผู้ประกอบด้วยความพยายามชอบอันเป็นอเสขะ

(๗) เป็นผู้ประกอบด้วยการระลึกชอบอันเป็นอเสขะ

(๘) เป็นผู้ประกอบด้วยความตั้งใจชอบอันเป็นอเสขะ

(๙) เป็นผู้ประกอบด้วยความรู้ชอบอันเป็นอเสขะ

(๑๐) เป็นผู้ประกอบด้วยความหลุดพ้นชอบอันเป็นอเสขะ

ดูก่อนภิกษุ ภิกษุย่อมเป็นอเสขะด้วยประการอย่างนี้แล”

๑๒. ทุติยอเสขสูตร

ว่าด้วยธรรมที่เป็นของพระอเสขะ ๑๐ ประการ

{๑๑๒} [๑๑๒] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ธรรมที่เป็นของพระอเสขะมี ๑๐ ประการ นี้ ธรรม ๑๐ ประการคืออะไรบ้าง คือ

(๑) ความเห็นชอบอันเป็นอเสขะ

(๒) ความดำริชอบอันเป็นอเสขะ

(๓) วาจาชอบอันเป็นอเสขะ

(๔) การงานชอบอันเป็นอเสขะ

(๕) การเลี้ยงชีพชอบอันเป็นอเสขะ

(๖) ความพยายามชอบอันเป็นอเสขะ

(๗) การระลึกชอบอันเป็นอเสขะ

(๘) ความตั้งใจชอบอันเป็นอเสขะ

(๙) ความรู้ชอบอันเป็นอเสขะ

(๑๐) ความหลุดพ้นชอบอันเป็นอเสขะ

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ธรรมที่เป็นของพระอเสขะมี ๑๐ ประการนี้แล”

จบ สมณสัญญาวรรคที่ ๑

--------------------------------------

รวมพระสูตรที่มีในวรรคนี้ คือ

๑. สมณสัญญาสูตร ๒.โพชฌังคสูตร

๓. มิจฉัตตสูตร ๔. พีชสูตร

๕.วิชชาสูตร ๖. นิชชรสูตร

๗. โธวนสูตร ๘. ติกิจฉกสูตร

๙. วมนสูตร ๑๐. นิทธมนียสูตร

๑๑. ปฐมอเสขสูตร ๑๒. ทุติยอเสขสูตร

(๑๒)๒. ปัจโจโรหณิวรรค

๑. ปฐมอธัมมสูตร

ว่าด้วยสิ่งที่เป็นธรรมและไม่เป็นธรรม สูตรที่ ๑

{๑๑๓} [๑๑๓] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สิ่งที่ไม่เป็นธรรมและสิ่งที่ไม่เป็นประโยชน์ บุคคลควรทราบ สิ่งที่เป็นธรรมและสิ่งที่เป็นประโยชน์บุคคลก็ควรทราบ ครั้นทราบสิ่งที่ไม่เป็นธรรมและสิ่งที่ไม่เป็นประโยชน์ ทั้งสิ่งที่เป็นธรรมและสิ่งที่เป็นประโยชน์แล้วพึงปฏิบัติตามสิ่งที่เป็นธรรมและสิ่งที่เป็นประโยชน์ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็สิ่งที่ไม่เป็นธรรมและสิ่งที่ไม่เป็นประโยชน์คือ อะไรบ้าง คือ มิจฉาทิฏฐิ ความเห็นผิด มิจฉาสังกัปปะ ความดำริผิด มิจฉาวาจา วาจาผิด มิจฉากัมมันตะ การงานผิด มิจฉาอาชีวะ การเลี้ยงชีพผิด มิจฉาวายามะ ความพยายามผิด มิจฉาสติ ความระลึกผิด มิจฉาสมาธิ ความตั้งใจมั่นผิด มิจฉาญาณะ ความรู้ผิด มิจฉาวิมุตติ ความหลุดพ้นผิด ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย นี้เรียกว่าสิ่งที่ไม่เป็นธรรมและสิ่งที่ไม่เป็นประโยชน์-----------------------------

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็สิ่งที่เป็นธรรมและสิ่งที่เป็นประโยชน์คืออะไรบ้าง คือ สัมมาทิฏฐิ ความเห็นชอบ สัมมาสังกัปปะ ความดำริชอบ สัมมาวาจา วาจาชอบ สัมมากัมมันตะ การงานชอบ สัมมาอาชีวะ การเลี้ยงชีพชอบ สัมมาวายามะ ความพยายามชอบ สัมมาสติ การระลึกชอบ สัมมาสมาธิ ความตั้งใจชอบ สัมมาญาณะ ความรู้ชอบ สัมมาวิมุตติ ความหลุดพ้นชอบ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย นี้เรียกว่าสิ่งที่เป็นธรรมและสิ่งที่เป็นประโยชน์ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สิ่งที่ไม่เป็นธรรมและสิ่งที่ไม่เป็นประโยชน์บุคคล ควรทราบ สิ่งที่เป็นธรรมและสิ่งที่เป็นประโยชน์บุคคลก็ควรทราบ ครั้น ทราบสิ่งที่ไม่เป็นธรรมและสิ่งที่ไม่เป็นประโยชน์ ทั้งสิ่งที่เป็นธรรมและสิ่งที่เป็นประโยชน์แล้วพึงปฏิบัติตามสิ่งที่เป็นธรรมและสิ่งที่เป็นประโยชน์ คำที่ เรากล่าวดังนี้ เราอาศัยความข้อนี้กล่าวแล้ว”

๒. ทุติยอธัมมสูตร

ว่าด้วยสิ่งที่เป็นธรรมและไม่เป็นธรรม สูตรที่ ๒

{๑๑๔} [๑๑๔] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สิ่งที่ไม่เป็นธรรมและสิ่งที่เป็นธรรมบุคคลควรทราบ สิ่งที่ไม่เป็นประโยชน์และสิ่งที่เป็นประโยชน์ บุคคลก็ควรทราบ ครั้นทราบสิ่งที่ไม่เป็นธรรมและสิ่งที่เป็นธรรม ทั้งสิ่งที่ไม่เป็นประโยชน์และสิ่ง ที่เป็นประโยชน์แล้วพึงปฏิบัติตามสิ่งที่เป็นธรรมและสิ่งที่เป็นประโยชน์ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สิ่งที่ไม่เป็นธรรมเป็นไฉน สิ่งที่เป็นธรรมเป็นไฉน สิ่งที่ไม่เป็นประโยชน์เป็นไฉน และสิ่งที่เป็นประโยชน์เป็นไฉน

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย มิจฉาทิฏฐิเป็นสิ่งที่ไม่เป็นธรรม สัมมาทิฏฐิเป็นสิ่งที่เป็นธรรม อกุศลธรรมอันเลวทรามไม่น้อยซึ่งมีมิจฉาทิฏฐิเป็นปัจจัยเกิดขึ้น นี้เป็นสิ่งที่ไม่เป็นประโยชน์ และกุศลธรรมไม่น้อยซึ่งมีสัมมาทิฏฐิเป็นปัจจัยถึง ความเจริญบริบูรณ์ นี้เป็นสิ่งที่เป็นประโยชน์

หน้า ๒๑๖

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย มิจฉาสังกัปปะเป็นสิ่งที่ไม่เป็นธรรม สัมมาสังกัปปะ เป็นสิ่งที่เป็นธรรม อกุศลธรรมอันเลวทรามไม่น้อยซึ่งมีมิจฉาสังกัปปะเป็น ปัจจัยเกิดขึ้น นี้เป็นสิ่งที่ไม่เป็นประโยชน์ และกุศลธรรมไม่น้อยซึ่งมีสัมมาสังกัปปะเป็นปัจจัยถึงความเจริญบริบูรณ์ นี้เป็นสิ่งที่เป็นประโยชน์ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย มิจฉาวาจาเป็นสิ่งที่ไม่เป็นธรรม สัมมาวาจาเป็นสิ่งที่เป็นธรรม อกุศลธรรมอันเลวทรามไม่น้อยซึ่งมีมิจฉาวาจาเป็นปัจจัย เกิดขึ้น นี้เป็นสิ่งที่ไม่เป็นประโยชน์ และกุศลธรรมไม่น้อยซึ่งมีสัมมาวาจา เป็นปัจจัยถึงความเจริญบริบูรณ์ นี้เป็นสิ่งที่เป็นประโยชน์ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย

มิจฉากัมมันตะเป็นสิ่งที่ไม่เป็นธรรม สัมมากัมมันตะ เป็นสิ่งที่เป็นธรรม อกุศลธรรมอันเลวทรามไม่น้อยซึ่งมีมิจฉากัมมันตะ เป็น ปัจจัยเกิดขึ้น นี้เป็นสิ่งที่ไม่เป็นประโยชน์ และกุศลธรรมไม่น้อยซึ่งมีสัมมา กัมมันตะ เป็นปัจจัยถึงความเจริญบริบูรณ์ นี้เป็นสิ่งที่เป็นประโยชน์ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย มิจฉาอาชีวะเป็นสิ่งที่ไม่เป็นธรรม สัมมาอาชีวะ เป็นสิ่งที่เป็นธรรม อกุศลธรรมอันเลวทรามไม่น้อยซึ่งมีมิจฉาอาชีวะเป็นปัจจัย เกิดขึ้น นี้เป็นสิ่งที่ไม่เป็นประโยชน์ และกุศลธรรมไม่น้อยซึ่งมีสัมมาอาชีวะ เป็นปัจจัยถึงความเจริญบริบูรณ์ นี้เป็นสิ่งที่เป็นประโยชน์ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย มิจฉาวายามะเป็นสิ่งที่ไม่เป็นธรรม

สัมมาวายามะเป็นสิ่งที่เป็นธรรม อกุศลธรรมอันเลวทรามไม่น้อยซึ่งมีมิจฉาวายามะเป็นปัจจัย เกิดขึ้น นี้เป็นสิ่งที่ไม่เป็นประโยชน์ และกุศลธรรมไม่น้อยซึ่งมีสัมมาวายามะ เป็นปัจจัยถึงความเจริญบริบูรณ์ นี้เป็นสิ่งที่เป็นประโยชน์ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย มิจฉาสติเป็นสิ่งที่ไม่เป็นธรรม สัมมาสติเป็นสิ่งที่เป็นธรรม อกุศลธรรมอันเลวทรามไม่น้อยซึ่งมีมิจฉาสติเป็นปัจจัยเกิดขึ้น นี้ เป็นสิ่งที่ไม่เป็นประโยชน์ และกุศลธรรมไม่น้อยซึ่งมีสัมมาสติเป็นปัจจัยถึง ความเจริญบริบูรณ์ นี้เป็นสิ่งที่เป็นประโยชน์-------------------------------------------------

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย มิจฉาสมาธิเป็นสิ่งที่ไม่เป็นธรรม สัมมาสมาธิเป็น สิ่งที่เป็นธรรม อกุศลธรรมอันเลวทรามไม่น้อย ซึ่งมีมิจฉาสมาธิเป็นปัจจัย เกิดขึ้น นี้เป็นสิ่งที่ไม่เป็นประโยชน์ และกุศลธรรมไม่น้อยซึ่งมีสัมมาสมาธิ เป็นปัจจัยถึงความเจริญบริบูรณ์ นี้เป็นสิ่งที่เป็นประโยชน์ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย มิจฉาญาณะเป็นสิ่งที่ไม่เป็นธรรม สัมมาญาณะ เป็นสิ่งที่เป็นธรรม อกุศลธรรมอันเลวทรามไม่น้อยซึ่งมีมิจฉาญาณะเป็นปัจจัย เกิดขึ้น นี้เป็นสิ่งที่ไม่เป็นประโยชน์ และกุศลธรรมไม่น้อยซึ่งมีสัมมาญาณะ เป็นปัจจัยถึงความเจริญบริบูรณ์ นี้เป็นสิ่งที่เป็นประโยชน์ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย มิจฉาวิมุตติเป็นสิ่งที่ไม่เป็นธรรม

สัมมาวิมุตติเป็น สิ่งที่เป็นธรรม อกุศลธรรมอันเลวทรามไม่น้อยซึ่งมีมิจฉาวิมุตติเป็นปัจจัย เกิดขึ้น นี้เป็นสิ่งที่ไม่เป็นประโยชน์ และกุศลธรรมไม่น้อยซึ่งมีสัมมาวิมุตติ เป็นปัจจัยถึงความเจริญบริบูรณ์ นี้เป็นสิ่งที่เป็นประโยชน์ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สิ่งที่ไม่เป็นธรรมและสิ่งที่เป็นธรรมบุคคลควร ทราบ สิ่งที่ไม่เป็นประโยชน์และสิ่งที่เป็นประโยชน์บุคคลก็ควรทราบ ครั้นทราบสิ่งที่ไม่เป็นธรรมและสิ่งที่เป็นธรรม ทั้งสิ่งที่ไม่เป็นประโยชน์และสิ่งที่เป็นประโยชน์แล้วพึงปฏิบัติตามสิ่งที่เป็นธรรมและสิ่งที่เป็นประโยชน์ คำที่ เรากล่าวดังนี้ เราอาศัยความข้อนี้กล่าวแล้ว”

๓. ตติยอธัมมสูตร

ว่าด้วยสิ่งที่เป็นธรรมและไม่เป็นธรรม สูตรที่ ๓

{๑๑๕} [๑๑๕] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สิ่งที่ไม่เป็นธรรมและสิ่งที่ไม่เป็นธรรม <*> บุคคลควรทราบ สิ่งที่ไม่เป็นประโยชน์และสิ่งที่เป็นประโยชน์บุคคลก็ควรทราบ ครั้นทราบสิ่งที่ไม่เป็นธรรมและสิ่งที่เป็นธรรม ทั้งสิ่งที่ไม่เป็นประโยชน์ และสิ่งที่เป็นประโยชน์แล้วพึงปฏิบัติตามสิ่งที่เป็นธรรมและสิ่งที่เป็นประโยชน์”

เชิงอรรถ (ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙))
  1. <*>สิ่งที่เป็นธรรม - ผู้รวบรวม