พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย ปัญจกนิบาต ปัญจมปัณณาสก์ · กิมพิลวรรค
๗. ยาคุสูตร
เล่ม ๒๒ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๒๐๗ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๗/๑๐ ในกิมพิลวรรคมี ๔ ฉบับ
พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย ปัญจกนิบาต ปัญจมปัณณาสก์ กิมพิลวรรค ยาคุสูตร (ฉบับหลวง เล่ม ๒๒ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๒ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๓๖ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๒)
ฉบับมหามกุฏฯ พิมพ์อรรถกถาไว้ในเล่มเดียวกับพระไตรปิฎก ข้อความในหน้านี้จึงมีอรรถกถาปนอยู่
ไทย (มหามกุฏฯ) เล่ม ๓๖ หน้า ๔๕๖–๔๕๗
วัตร ชื่อว่าวัตร. การประพฤติตบะ ชื่อว่าตบะ การงดเว้นเมถุน ชื่อว่าพรหมจรรย์. บทว่า เทโว วา ภวิสฺสามิ ความว่า เราจักเป็นเทพผู้ใหญ่หรือ. บทว่า เทวญฺตโร วา ความว่า หรือจักเป็นเทพผู้น้อยองค์ใดองค์หนึ่ง.
จบอรรถกถาวินิพันธสูตรที่ ๖
๗. ยาคุสูตร
ว่าด้วยอานิสงส์ข้าวยาคู
[๒๐๗] ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อานิสงส์ของข้าวยาคู ๕ ประการนี้๕ ประการเป็นไฉน ? คือ บรรเทาความหิว ๑ ระงับความระหาย ๑ ยังลมให้เดินคล่อง ๑ ชำระลำไส้ ๑ เผาอาหารเก่าที่ยังไม่ย่อย ๑ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อานิสงส์ของข้าวยาคู ๕ ประการนี้แล.
จบยาคุสูตรที่ ๗
อรรถกถายาคุสูตร
พึงทราบวินิจฉัยในยาคุสูตรที่ ๗ ดังต่อไปนี้ :-
บทว่า วาตํ อนุโลเมติ ได้แก่ ทำลมให้เดินสะดวก. บทว่า วตฺถึโสเธติ ได้แก่ ชำระกระเพาะปัสสาวะให้สะอาด. บทว่า อามาวเสสํ ปาเจติความว่า ถ้าอาหารที่ดิบยังไม่ย่อยมี ก็ช่วยย่อยอาหารนั้น.
จบอรรถกถายาคุสูตรที่ ๗
๘. ทันตกัฏฐสูตร
ว่าด้วยคุณและโทษการใช้และไม่ใช้ไม่สีฟัน
[๒๐๘] ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย โทษเพราะไม่เคี้ยวไม้สีฟัน ๕ ประการนี้๕ ประการเป็นไฉน ? คือ ตาฟาง ๑ ปากเหม็น ๑ ประสาทที่นำรสอาหารไม่หมดจดดี ๑ เสมหะย่อมหุ้มห่ออาหาร ๑ อาหารย่อมไม่อร่อยแต่เขา ๑ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย โทษเพราะไม่เคี้ยวไม้สีฟัน ๕ ประการนี้แล.
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อานิสงส์เพราะเคี้ยวไม้สีฟัน ๕ ประการนี้ ๕ประการเป็นไฉน ? คือ ตาสว่าง ๑ ปากไม่เหม็น ๑ ประสาทที่นำรสอาหารหมดจดดี เสมหะย่อมไม่หุ้มห่ออาหาร อาหารย่อมอร่อยแก่เขา ๑ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อานิสงส์เพราะเคี้ยวไม่สีฟัน ๕ ประการนี้แล.
จบทันตกัฏฐสูตรที่ ๘
อรรถกถาทันตกัฏฐสูตร
พึงทราบวินิจฉัยในทันตกัฏฐสูตรที่ ๘ ดังต่อไปนี้ :-
บทว่า อจกฺขุสฺสํ ได้แก่ ไม่ทำการเกื้อกูลแก่จักษุ คือไม่ทำจักษุให้ใส่.
จบอรรถกถาทันตกัฏฐสูตรที่ ๘
จบ ๗. ยาคุสูตร