พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย ปัญจกนิบาต ปัญจมปัณณาสก์ · ทีฆจาริกวรรค
๖. กุลุปกสูตร ที่ ๒
เล่ม ๒๒ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๒๒๖ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๖/๑๐ ในทีฆจาริกวรรคมี ๔ ฉบับ
พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย ปัญจกนิบาต ปัญจมปัณณาสก์ ทีฆจาริกวรรค กุลุปกสูตร ที่ ๒ (ฉบับหลวง เล่ม ๒๒ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๒ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๓๖ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๒)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๒๒ หน้า ๓๖๕–๓๖๖
๕. ปฐมกุลูปกสูตร
ว่าด้วยโทษของพระกุลุปกะ สูตรที่ ๑
{๒๒๕} [๒๒๕] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย โทษ ๕ ประการนี้มีอยู่ในภิกษุผู้เป็น กุลุปกะ โทษ ๕ ประการคืออะไรบ้าง คือ(๑) ต้องอาบัติเพราะเที่ยวไปโดยไม่บอกลา
(๒) ต้องอาบัติเพราะนั่งในที่ลับหูกับมาตุคาม
(๓) ต้องอาบัติเพราะนั่งในที่ลับตากับมาตุคาม
(๔) เมื่อแสดงธรรมแก่มาตุคามเกินกว่า ๕-๖ คำ ต้องอาบัติ
(๕) มากด้วยความดำริในกามอยู่
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย โทษ ๕ ประการนี้แลมีอยู่ในภิกษุผู้เป็นกุลุปกะ”
๖. ทุติยกุลูปกสูตร
ว่าด้วยโทษของพระกุลุปกะ สูตรที่ ๒
{๒๒๖} [๒๒๖] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย โทษ ๕ ประการนี้ย่อมมีแก่ภิกษุผู้เป็น กุลุปกะ คลุกคลีอยู่ในตระกูลเกินเวลา โทษ ๕ ประการคืออะไรบ้าง คือ(๑) เห็นมาตุคามเนือง ๆ
(๒) เมื่อมีการเห็น ก็มีการเกี่ยวข้อง
(๓) เมื่อมีการเกี่ยวข้อง ก็มีการคุ้นเคย
(๔) เมื่อมีการคุ้นเคย ก็ย่อมมีจิตจดจ่อ
- ๑ภิกษุผู้เป็นกุลุปกะ หมายถึงภิกษุผู้เข้าถึงหรือใกล้ชิดตระกูลโดยได้รับปัจจัย ๔ ประจำ เป็นผู้มีความคุ้นเคยสนิทไปมาหาสู่คนในตระกูลหรือครอบครัวนั้นอยู่เสมอ (นัย วิ.อ. ๒/๔๐)
(๕) เมื่อมีจิตจดจ่อแล้วพึงได้รับผลข้อนี้ คือ จักไม่ยินดีประพฤติพรหมจรรย์ จักต้องอาบัติที่เศร้าหมองอย่างใด อย่างหนึ่ง หรือจักบอกลาสิกขาสึกออกไปดูก่อนภิกษุทั้งหลาย โทษ ๕ ประการนี้แล ย่อมมีแก่ภิกษุผู้เป็นกุลุปกะ คลุกคลีอยู่ในตระกูลเกินเวลา”
๗. โภคสูตร
ว่าด้วยคุณและโทษของโภคทรัพย์
{๒๒๗} [๒๒๗] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย โทษในเพราะโภคทรัพย์มี ๕ ประการนี้ โทษ ๕ ประการคืออะไรบ้าง คือ(๑) โภคทรัพย์เป็นของทั่วไปแก่ไฟ
(๒) โภคทรัพย์เป็นของทั่วไปแก่นํ้า
(๓) โภคทรัพย์เป็นของทั่วไปแก่พระราชา
(๔) โภคทรัพย์เป็นของทั่วไปแก่โจร
(๕) โภคทรัพย์เป็นของทั่วไปแก่ทายาทที่ไม่รักกัน
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย โทษในเพราะโภคทรัพย์มี ๕ ประการนี้แล
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อานิสงส์ในเพราะโภคทรัพย์มี ๕ ประการนี้ อานิสงส์ ๕ ประการคืออะไรบ้าง คือ(๑) ได้ใช้จ่ายโภคทรัพย์เลี้ยงตนให้เป็นสุข ให้อิ่มหนำ บริหาร ให้เป็นสุขโดยชอบ
(๒) เลี้ยงมารดาบิดาให้เป็นสุข ให้อิ่มหนำ บริหารให้เป็นสุขโดยชอบ
จบ ๖. กุลุปกสูตร ที่ ๒