arnon.onlineเข้าสู่ระบบถาม AI

พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย ปัญจกนิบาต ปัญจมปัณณาสก์ · ทีฆจาริกวรรค

๖. กุลุปกสูตร ที่ ๒

เล่ม ๒๒

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๒๒๖ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๖/๑๐ ในทีฆจาริกวรรคมี ๔ ฉบับ

พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย ปัญจกนิบาต ปัญจมปัณณาสก์ ทีฆจาริกวรรค กุลุปกสูตร ที่ ๒ (ฉบับหลวง เล่ม ๒๒ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๒ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๓๖ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๒)

ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๒๒ หน้า ๓๖๕–๓๖๖

หน้า ๓๖๕

๕. ปฐมกุลูปกสูตร

ว่าด้วยโทษของพระกุลุปกะ สูตรที่ ๑

{๒๒๕} [๒๒๕] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย โทษ ๕ ประการนี้มีอยู่ในภิกษุผู้เป็น กุลุปกะ โทษ ๕ ประการคืออะไรบ้าง คือ(๑) ต้องอาบัติเพราะเที่ยวไปโดยไม่บอกลา

(๒) ต้องอาบัติเพราะนั่งในที่ลับหูกับมาตุคาม

(๓) ต้องอาบัติเพราะนั่งในที่ลับตากับมาตุคาม

(๔) เมื่อแสดงธรรมแก่มาตุคามเกินกว่า ๕-๖ คำ ต้องอาบัติ

(๕) มากด้วยความดำริในกามอยู่

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย โทษ ๕ ประการนี้แลมีอยู่ในภิกษุผู้เป็นกุลุปกะ”

๖. ทุติยกุลูปกสูตร

ว่าด้วยโทษของพระกุลุปกะ สูตรที่ ๒

{๒๒๖} [๒๒๖] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย โทษ ๕ ประการนี้ย่อมมีแก่ภิกษุผู้เป็น กุลุปกะ คลุกคลีอยู่ในตระกูลเกินเวลา โทษ ๕ ประการคืออะไรบ้าง คือ(๑) เห็นมาตุคามเนือง ๆ

(๒) เมื่อมีการเห็น ก็มีการเกี่ยวข้อง

(๓) เมื่อมีการเกี่ยวข้อง ก็มีการคุ้นเคย

(๔) เมื่อมีการคุ้นเคย ก็ย่อมมีจิตจดจ่อ

เชิงอรรถ (ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙))
  1. ๑ภิกษุผู้เป็นกุลุปกะ หมายถึงภิกษุผู้เข้าถึงหรือใกล้ชิดตระกูลโดยได้รับปัจจัย ๔ ประจำ เป็นผู้มีความคุ้นเคยสนิทไปมาหาสู่คนในตระกูลหรือครอบครัวนั้นอยู่เสมอ (นัย วิ.อ. ๒/๔๐)
หน้า ๓๖๖

(๕) เมื่อมีจิตจดจ่อแล้วพึงได้รับผลข้อนี้ คือ จักไม่ยินดีประพฤติพรหมจรรย์ จักต้องอาบัติที่เศร้าหมองอย่างใด อย่างหนึ่ง หรือจักบอกลาสิกขาสึกออกไปดูก่อนภิกษุทั้งหลาย โทษ ๕ ประการนี้แล ย่อมมีแก่ภิกษุผู้เป็นกุลุปกะ คลุกคลีอยู่ในตระกูลเกินเวลา”

๗. โภคสูตร

ว่าด้วยคุณและโทษของโภคทรัพย์

{๒๒๗} [๒๒๗] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย โทษในเพราะโภคทรัพย์มี ๕ ประการนี้ โทษ ๕ ประการคืออะไรบ้าง คือ(๑) โภคทรัพย์เป็นของทั่วไปแก่ไฟ

(๒) โภคทรัพย์เป็นของทั่วไปแก่นํ้า

(๓) โภคทรัพย์เป็นของทั่วไปแก่พระราชา

(๔) โภคทรัพย์เป็นของทั่วไปแก่โจร

(๕) โภคทรัพย์เป็นของทั่วไปแก่ทายาทที่ไม่รักกัน

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย โทษในเพราะโภคทรัพย์มี ๕ ประการนี้แล

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อานิสงส์ในเพราะโภคทรัพย์มี ๕ ประการนี้ อานิสงส์ ๕ ประการคืออะไรบ้าง คือ(๑) ได้ใช้จ่ายโภคทรัพย์เลี้ยงตนให้เป็นสุข ให้อิ่มหนำ บริหาร ให้เป็นสุขโดยชอบ

(๒) เลี้ยงมารดาบิดาให้เป็นสุข ให้อิ่มหนำ บริหารให้เป็นสุขโดยชอบ