พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย ปัญจกนิบาต ปฐมปัณณาสก์ · สุมนวรรค
๙. ปุตตสูตร
เล่ม ๒๒ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๓๙ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๙/๑๐ ในสุมนวรรคมี ๔ ฉบับ
พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย ปัญจกนิบาต ปฐมปัณณาสก์ สุมนวรรค ปุตตสูตร (ฉบับหลวง เล่ม ๒๒ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๒ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๓๖ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๒)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๒๒ หน้า ๖๕–๖๖
๙. ปุตตสูตร
ว่าด้วยฐานะ ๕ อย่างที่มารดาบิดาต้องการจากบุตร
{๓๙} [๓๙] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย มารดาบิดาเล็งเห็นฐานะ ๕ ประการนี้ จึง ปรารถนาบุตรเกิดในตระกูล ฐานะ ๕ ประการคืออะไรบ้าง คือ(๑) บุตรที่เราเลี้ยงมาแล้ว จักเลี้ยงเราตอบแทน
(๒) จักทำกิจแทนเรา
(๓) วงศ์ตระกูลจักดำรงอยู่ได้นาน
(๔) บุตรจักปกครองทรัพย์มรดก
(๕) เมื่อเราทำกาละล่วงลับไปแล้ว บุตรจักบำเพ็ญทักษิณาทานให้
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย มารดาบิดาเล็งเห็นฐานะ ๕ ประการนี้แล จึง ปรารถนาบุตรเกิดในตระกูล”มารดาบิดาผู้ฉลาดเล็งเห็นฐานะ ๕ ประการ จึง
ปรารถนาบุตร คือ บุตรที่เราเลี้ยงมาแล้วจักเลี้ยงเรา
ตอบ ๑ จักทำกิจแทนเรา ๑ วงศ์ตระกูลจักดำรงอยู่ได้นาน ๑
บุตรจักปกครองทรัพย์มรดก ๑ เมื่อเราทำกาละล่วงลับไป
แล้ว บุตรจักบำเพ็ญทักษิณาทานให้ ๑ มารดาบิดาผู้ฉลาด
เล็งเห็นฐานะ ๕ ประการนี้ จึงปรารถนาบุตร
ฉะนั้น บุตรผู้เป็นสัตบุรุษ ผู้สงบ เป็นคนกตัญญู
กตเวที เมื่อระลึกถึงบุรพคุณของท่าน จึงเลี้ยงมารดาบิดา
ทำกิจแทนท่าน เชื่อฟังโอวาท เลี้ยงสนองพระคุณท่าน
สมกับที่ท่านเป็นบุรพการี ดำรงวงศ์ตระกูล บุตรผู้มีศรัทธา
ถึงพร้อมด้วยศีล ย่อมเป็นที่สรรเสริญทั่วไป
๑๐. มหาสาลปุตตสูตร
ว่าด้วยความเจริญ ๕ ประการ
{๔๐} [๔๐] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ต้นสาละใหญ่อาศัยขุนเขาหิมวันต์ ย่อม เจริญด้วยความเจริญ ๕ ประการ ๕ ประการคืออะไรบ้าง คือ
(๑) ย่อมเจริญด้วยกิ่งและใบ (๒) ย่อมเจริญด้วยเปลือก
(๓) ย่อมเจริญด้วยกะเทาะ (๔) ย่อมเจริญด้วยกระพี้
(๕) ย่อมเจริญด้วยแก่น
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ต้นสาละใหญ่อาศัยขุนเขาหิมวันต์ ย่อมเจริญด้วยความเจริญ ๕ ประการนี้แล ฉันใด คนภายในอาศัยเจ้าบ้านผู้มีศรัทธา ย่อมเจริญด้วยความเจริญ ๕ ประการ ฉันนั้นเหมือนกันแล ๕ ประการคือ อะไรบ้าง คือ
(๑) ย่อมเจริญด้วยศรัทธา (๒) ย่อมเจริญด้วยศีล
(๓) ย่อมเจริญด้วยสุตะ (๔) ย่อมเจริญด้วยจาคะ
(๕) ย่อมเจริญด้วยปัญญา
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย คนภายในอาศัยเจ้าบ้านผู้มีศรัทธา ย่อมเจริญด้วย ความเจริญ ๕ ประการนี้แล”
ต้นไม้ทั้งหลายอาศัยภูเขาศิลาล้วนในป่าใหญ่ ย่อม
เจริญขึ้นเป็นไม้ใหญ่ระดับเจ้าป่า ฉันใด บุตร ภรรยา มิตร
อำมาตย์ หมู่ญาติ และคนที่เข้าไปอาศัยเลี้ยงชีพทั้งหลาย
ในโลกนี้ก็ได้อาศัยกุลบุตรผู้มีศรัทธา ถึงพร้อมด้วยศีล
จึงเจริญได้ฉันนั้นหมือนกัน
จบ ๙. ปุตตสูตร