arnon.onlineเข้าสู่ระบบถาม AI

พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย สัตตกนิบาต ปฐมปัณณาสก์ · วัชชีวรรค

วิปัตติสัมภวสูตร

เล่ม ๒๓

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๒๘ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๑๐/๑๐ ในวัชชีวรรคมี ๔ ฉบับ

พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย สัตตกนิบาต ปฐมปัณณาสก์ วัชชีวรรค วิปัตติสัมภวสูตร (ฉบับหลวง เล่ม ๒๓ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๓ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๓๗ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๓)

ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๒๓ หน้า ๔๖–๔๙

หน้า ๔๖

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ธรรม ๗ ประการนี้แล ย่อมเป็นไปเพื่อความไม่เสื่อมแก่อุบาสก”พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้สุคตศาสดาตรัสไวยากรณภาษิตนี้จบแล้ว ได้ตรัสพระคาถาประพันธ์อื่นต่อไปอีกว่าอุบาสกใดขาดการเยี่ยมเยียนภิกษุผู้อบรมตนแล้ว ๑

ละเลยการฟังอริยธรรม ๑ ไม่ศึกษาในอธิศีล ๑ มีความไม่

เลื่อมใสในภิกษุทั้งหลายเจริญยิ่ง ๆ ขึ้นไป ๑ มีจิตคิดแข่งดี

จึงต้องการฟังสัทธรรม ๑ แสวงหาบุญเขตอื่นภายนอกศาสนา

นี้ ๑ ทำสักการะในบุญเขตภายนอกศาสนานี้ก่อน ๑ อุบาสก

นั้นซ่องเสพธรรมอันเป็นที่ตั้งแห่งความเสื่อมที่เราแสดง

ดีแล้ว ๗ ประการนี้แลย่อมเสื่อมจากสัทธรรม

อุบาสกใดไม่ขาดการเยี่ยมเยียนภิกษุผู้อบรมตนแล้ว ๑

ไม่ละเลยการฟังอริยธรรม ๑ ศึกษาอยู่ในอธิศีล ๑ มีความ

เลื่อมใสในภิกษุทั้งหลายเจริญยิ่ง ๆ ขึ้นไป ๑ ไม่มีจิตคิด

แข่งดีจึงต้องการฟังสัทธรรม ๑ ไม่แสวงหาบุญเขตอื่นภาย

นอกศาสนานี้ ๑ ทำสักการะในเขตบุญในศาสนานี้ก่อน ๑

อุบาสกนั้นซ่องเสพธรรมอันไม่เป็นที่ตั้งแห่งความเสื่อมที่

เราแสดงดีแล้ว ๗ ประการนี้แลย่อมไม่เสื่อมจากสัทธรรม

๑๐. วิปัตติสูตร

ว่าด้วยวิบัติและสมบัติของอุบาสก ๗ ประการ

{๒๘} [๓๐] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย วิบัติของอุบาสกมี ๗ ประการนี้ ... ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สมบัติของอุบาสกมี ๗ ประการนี้ ... ”

หน้า ๔๗

๑๑. สัมภวสูตร

ว่าด้วยความเสื่อมและความเจริญของอุบาสก ๗ ประการ

[๓๑] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความเสื่อมของอุบาสกมี ๗ ประการนี้ …

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความเจริญของอุบาสกมี ๗ ประการนี้ ความเจริญ ๗ ประการคืออะไรบ้าง คือ

(๑) ไม่ขาดการเยี่ยมเยียนภิกษุ (๒) ไม่ละเลยการฟังสัทธรรม

(๓) ศึกษาในอธิศีล

(๔) มากด้วยความเลื่อมใสในภิกษุทั้งที่เป็นเถระ ทั้งที่เป็นผู้ใหม่ ทั้งที่เป็นปานกลาง(๕) ไม่มีจิตคิดแข่งดีจ้องหาข้อผิดฟังธรรม

(๖) ไม่แสวงหาบุญเขตอื่นภายนอกศาสนานี้

(๗) ทำสักการะในบุญเขตในศาสนานี้ก่อน

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความเจริญของอุบาสกมี ๗ ประการนี้แล”

พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้สุคตศาสดาตรัสไวยากรณภาษิตนี้จบแล้ว ได้ตรัสพระคาถาประพันธ์อื่นต่อไปอีกว่าอุบาสกใดขาดการเยี่ยมเยียนภิกษุผู้อบรมตนแล้ว ๑

ละเลยการฟังอริยธรรม ๑ ไม่ศึกษาในอธิศีล ๑ มีความไม่

เลื่อมใสในภิกษุทั้งหลายเจริญยิ่ง ๆ ขึ้นไป ๑ มีจิตคิดแข่งดี

จึงต้องการฟังสัทธรรม ๑ แสวงหาบุญเขตอื่นภายนอก

ศาสนานี้ ๑ ทำสักการะในบุญเขตภายนอกศาสนานี้ก่อน ๑

อุบาสกนั้นซ่องเสพธรรมอันเป็นที่ตั้งแห่งความเสื่อมที่เรา

แสดงดีแล้ว ๗ ประการนี้แลย่อมเสื่อมจากสัทธรรม

หน้า ๔๘

อุบาสกใดไม่ขาดการเยี่ยมเยียนภิกษุผู้อบรมตนแล้ว ๑

ไม่ละเลยการฟังอริยธรรม ๑ ศึกษาอยู่ในอธิศีล ๑ มีความ

เลื่อมใสในภิกษุทั้งหลายเจริญยิ่ง ๆ ขึ้นไป ๑ ไม่มีจิต

คิดแข่งดีจึงต้องการฟังสัทธรรม ๑ ไม่แสวงหาบุญเขต

อื่นภายนอกศาสนานี้ ๑ ทำสักการะในเขตบุญในศาสนานี้

ก่อน ๑ อุบาสกนั้นซ่องเสพธรรมอันไม่เป็นที่ตั้งแห่งความ

เสื่อมที่เราแสดงดีแล้ว ๗ ประการนี้แล ย่อมไม่เสื่อมจาก

สัทธรรม

จบ วัชชีวรรคที่ ๓

รวมพระสูตรที่มีในวรรคนี้ คือ

๑. สารันททสูตร ๒. วัสสการสูตร

๓. ภิกขุสูตร ๔. กัมมสูตร

๕. สัทธิยสูตร ๖. โพธิยสูตร

๗. สัญญาสูตร ๘. เสขสูตร

๙. หานิสูตร ๑๐. วิปัตติสูตร

๑๑. สัมภวสูตร

หน้า ๔๙

๔. เทวตาวรรค

๑. อัปปมาทสูตร

ว่าด้วยคารวธรรม ๗ ประการ

{๒๙} [๓๒] ครั้งนั้นแล เมื่อปฐมยามผ่านพ้นไปแล้ว เทวดาองค์หนึ่งมีรัศมีงามยิ่งนัก ยังพระวิหารเชตวันให้สว่างไสวไปทั่ว เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ ครั้นแล้วถวายบังคมพระผู้มีพระภาคเจ้า ยืนอยู่ ณ ที่สมควรข้างหนึ่งแล้วได้กราบทูลพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ธรรม ๗ ประการนี้ย่อมเป็นไปเพื่อความไม่เสื่อมแก่ภิกษุ ธรรม ๗ ประการคืออะไรบ้าง คือ(๑) ความเป็นผู้เคารพในพระศาสดา

(๒) ความเป็นผู้เคารพในพระธรรม

(๓) ความเป็นผู้เคารพในพระสงฆ์

(๔) ความเป็นผู้เคารพในสิกขา

(๕) ความเป็นผู้เคารพในสมาธิ

(๖) ความเป็นผู้เคารพในความไม่ประมาท

(๗) ความเป็นผู้เคารพในปฏิสันถาร

ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ธรรม ๗ ประการนี้แล ย่อมเป็นไปเพื่อความไม่เสื่อมแก่ภิกษุ”

เทวดานั้นกราบทูลดังนี้แล้ว พระศาสดาทรงพอพระทัย ลำดับนั้นเทวดานั้นทราบว่าพระศาสดาทรงพอพระทัยเรา จึงได้ถวายบังคมทำประทักษิณแล้วอันตรธานไป ณ ที่นั้นเองครั้นล่วงราตรีนั้นไป พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสกะภิกษุทั้งหลายว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เมื่อคืนนี้ เมื่อปฐมยามผ่านพ้นไปแล้ว เทวดาองค์หนึ่งมีรัศมี