พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย สัตตกนิบาต ปฐมปัณณาสก์ · อนุสยวรรค
อนุสยสูตร ที่ ๒
เล่ม ๒๓ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๒ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๒/๘ ในอนุสยวรรคมี ๔ ฉบับ
พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย สัตตกนิบาต ปฐมปัณณาสก์ อนุสยวรรค อนุสยสูตร ที่ ๒ (ฉบับหลวง เล่ม ๒๓ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๓ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๓๗ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๓)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๒๓ หน้า ๑๖–๑๗
๒. อนุสยวรรค
๑. ปฐมานุสยสูตร
ว่าด้วยอนุสัย ๗ ประการ
{๑๑} [๑๑] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อนุสัย (กิเลสที่นอนเนื่องในสันดาน) มี ๗ ประการนี้ อนุสัย ๗ ประการคืออะไรบ้าง คือ
(๑) อนุสัยคือกามราคะ (ความยินดีในกาม)
(๒) อนุสัยคือปฏิฆะ (ความยินร้าย)
(๓) อนุสัยคือทิฏฐิ (ความเห็นผิด)
(๔) อนุสัยคือวิจิกิจฉา (ความสงสัย)
(๕) อนุสัยคือมานะ (ความถือตัว)
(๖) อนุสัยคือภวราคะ (ความยินดีในภพ)
(๗) อนุสัยคืออวิชชา (ความไม่รู้สภาพจริง)
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อนุสัยมี ๗ ประการนี้แล”
๒. ทุติยานุสยสูตร
ว่าด้วยการละอนุสัย ๗ ประการ
{๑๒} [๑๒] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุย่อมอยู่ประพฤติพรหมจรรย์เพื่อละ เพื่อตัดอนุสัย ๗ ประการ อนุสัย ๗ ประการคืออะไรบ้าง คือ ภิกษุย่อมอยู่ ประพฤติพรหมจรรย์เพื่อละ เพื่อตัดอนุสัยคือกามราคะ ๑ ... อนุสัยคือ ปฏิฆะ ๑ ... อนุสัยคือทิฏฐิ ๑ ... อนุสัยคือวิจิกิจฉา ๑ ... อนุสัยคือมานะ ๑ ... อนุสัยคือภวราคะ ๑ ... อนุสัยคืออวิชชา ๑
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เมื่อใดแลภิกษุละอนุสัยคือกามราคะได้แล้ว ตัด รากขาดแล้ว ทำให้เป็นดุจตาลยอดด้วนแล้ว ทำไม่ให้มีในภายหลัง ทำไม่ ให้เกิดขึ้นต่อไปเป็นธรรมดา ละอนุสัยคือปฏิฆะ ... อนุสัยคือทิฏฐิ อนุสัยคือวิจิกิจฉา ... อนุสัยคือมานะ ... อนุสัยคือภวราคะ ... อนุสัยคือ อวิชชาได้แล้ว ตัดรากขาดแล้ว ทำให้เป็นดุจตาลยอดด้วนแล้ว ทำไม่ให้มีในภายหลัง ทำไม่ให้เกิดขึ้นต่อไปเป็นธรรมดา เมื่อนั้นภิกษุนี้เรากล่าวว่าตัดตัณหาได้ขาดแล้ว เพิกถอนสังโยชน์ได้แล้ว ทำที่สุดแห่งทุกข์ได้แล้ว เพราะรู้ คือละมานะเสียได้โดยชอบ”
๓. กุลสูตร
ว่าด้วยองค์ ๗ ของตระกูลที่ภิกษุไม่ควรเข้าไป
{๑๓} [๑๓] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ตระกูลที่ประกอบด้วยองค์ ๗ ประการ ภิกษุยังไม่เข้าไปก็ไม่ควรจะเข้าไป หรือเข้าไปแล้วก็ไม่ควรจะนั่ง องค์ ๗ ประการ คืออะไรบ้าง คือ
(๑) ต้อนรับด้วยความไม่เต็มใจ (๒) ไหว้ด้วยความไม่เต็มใจ
(๓) ให้อาสนะด้วยความไม่เต็มใจ (๔) ซ่อนของที่มีอยู่
(๕) มีของมาก แต่ให้น้อย
(๖) มีของประณีต แต่ให้ของเศร้าหมอง
(๗) ให้โดยไม่เคารพ
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ตระกูลที่ประกอบด้วยองค์ ๗ ประการนี้แล ภิกษุยังไม่เข้าไปก็ไม่ควรจะเข้าไป หรือเข้าไปแล้วก็ไม่ควรจะนั่ง
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ตระกูลที่ประกอบด้วยองค์ ๗ ประการ ภิกษุยังไม่เข้าไปก็ควรจะเข้าไป หรือเข้าไปแล้วก็ควรจะนั่ง องค์ ๗ ประการคืออะไรบ้าง คือ
จบ อนุสยสูตร ที่ ๒