arnon.onlineเข้าสู่ระบบถาม AI

พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย อัฏฐกนิบาต ปัณณาสก์ · อุโปสถวรรค

นกุลสูตร

เล่ม ๒๓

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๓๘ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๘/๑๐ ในอุโปสถวรรคมี ๔ ฉบับ

พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย อัฏฐกนิบาต ปัณณาสก์ อุโปสถวรรค นกุลสูตร (ฉบับหลวง เล่ม ๒๓ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๓ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๓๗ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๓)

ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๒๓ หน้า ๓๓๖–๓๓๗

หน้า ๓๓๖

เป็นผู้ขยัน ไม่เกียจคร้าน สงเคราะห์คนข้างเคียงของ

สามี ประพฤติเป็นที่พอใจของสามี รักษาทรัพย์ที่สามี

หามาได้

นารีใดประพฤติตามความพอใจของสามีได้อย่างนี้ นารี

นั้นย่อมเข้าถึงความเป็นเทวดาเหล่ามนาปกายิก <*>

๘. นกุลมาตาสูตร

ว่าด้วยคุณธรรมของมาตุคามผู้จะได้เป็นสหายเทวดา

{๑๓๘} [๔๘] สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ เภสกฬามิคทายวัน ใกล้เมืองสุงสุมารคีระ แคว้นภัคคะ ครั้งนั้นแล คหปตานี ชื่อนกุลมาตา เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ ครั้นแล้วถวายบังคมพระผู้มีพระภาคเจ้าแล้วนั่ง ณ ที่สมควรข้างหนึ่งพระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสกะคหปตานีชื่อนกุลมาตาว่า “ดูก่อนนกุลมาตา มาตุคามประกอบด้วยธรรม ๘ ประการนี้ หลังจากตายไปย่อมเข้าถึงความเป็นสหายแห่งเทวดาเหล่ามนาปกายิกา ธรรม ๘ ประการคืออะไรบ้าง คือ

ดูก่อนนกุลมาตา มาตุคามในโลกนี้ (๑) มารดาบิดาผู้หวังดี มุ่งความเกื้อกูล อนุเคราะห์เอื้อเอ็นดู ยกให้แก่ชายใดเป็นสามี เธอย่อมตื่นก่อนเขา นอนทีหลังเขา คอยฟังรับใช้เขา ประพฤติให้ถูกใจเขา กล่าวถ้อยคำเป็นที่รักต่อเขา … (๘) เป็นผู้ชอบบริจาค คือ มีจิตปราศจากความตระหนี่อันเป็นมลทิน

หน้า ๓๓๗

มีจาคะอันสละแล้ว มีฝ่ามืออันชุ่ม ยินดีในการเสียสละ เป็นผู้ควรแก่การขอ ยินดีในการจำแนกแจกทานอยู่ครองเรือนดูก่อนนกุลมาตา มาตุคามประกอบด้วยธรรม ๘ ประการนี้แล หลัง จากตายไปย่อมเข้าถึงความเป็นสหายแห่งเทวดาเหล่ามนาปกายิกา”สตรีผู้มีปรีชาย่อมไม่ดูหมิ่นสามีผู้หมั่นเพียรขวนขวาย

อยู่เป็นนิตย์ เลี้ยงตนอยู่ทุกเมื่อ ทั้งให้ความปรารถนา

ทั้งปวง

ไม่ทำสามีให้ขุ่นเคืองด้วยการประพฤติแสดงความ

หึงหวงสามี และบูชาผู้ที่เป็นที่เคารพของสามีทุกคน

เป็นผู้ขยัน ไม่เกียจคร้าน สงเคราะห์คนข้างเคียง

ของสามี ประพฤติเป็นที่พอใจของสามี รักษาทรัพย์ที่สามี

หามาได้

นารีใดประพฤติตามความพอใจของสามีได้อย่างนี้ นารี

นั้นย่อมเข้าถึงความเป็นเทวดาเหล่ามนาปกายิกา

๙. ปฐมอิธโลกิกสูตร

ว่าด้วยคุณธรรมของมาตุคามผู้จะมีชัยชนะ สูตรที่ ๑

{๑๓๙} [๔๙] สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ ปุพพาราม ปราสาทของมิคารมารดา ใกล้พระนครสาวัตถี ครั้งนั้นแล นางวิสาขามิคารมารดา เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ ครั้นแล้วถวายบังคมพระผู้มี พระภาคเจ้าแล้วนั่ง ณ ที่สมควรข้างหนึ่ง

เชิงอรรถ (ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙))
  1. ๑คหปตานี แม่เจ้าเรือน หญิงที่มีอันจะกิน แม่บ้าน แม่เรือน (พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๒๕ หน้า ๑๗๖) เป็นคำคู่กับคำว่าคฤหบดี
  2. <*> มนาปกายิกา - ผู้รวบรวม