พระอภิธรรมปิฎก · กัลยาณวรรค
ปริหานิกถา
เล่ม ๓๗ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๙๑–๒๕๔ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๕/๑๓ ในกัลยาณวรรคมี ๔ ฉบับ
พระอภิธรรมปิฎก กถาวัตถุ กัลยาณวรรค ปริหานิกถา (ฉบับหลวง เล่ม ๓๗ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๗ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๘๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๗)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๓๗ หน้า ๑๑๙–๑๖๐
๒. ปริหานิกถา
ว่าด้วยความเสื่อมจากอรหัตผล
๑. วาทยุตติปริหานิ
ว่าด้วยหลักการโต้วาทะในเรื่องความเสื่อม
[๒๓๙] สกวาทีถามว่า พระอรหันต์เสื่อมจากอรหัตตผลได้หรือ ?
ส. พระอรหันต์เสื่อมจากอรหัตตผลได้ในภพทั้งปวงหรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
ส. พระอรหันต์เสื่อมจากอรหัตตผลได้ในภพทั้งปวงหรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. เหตุเสื่อมของพระอรหันต์มีได้ในภพทั้งปวงหรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
ส. พระอรหันต์เสื่อมจากอรหัตตผลได้หรือ ?
ป. ถูกแล้ว
{๑๙๑} ส. พระอรหันต์เสื่อมจากอรหัตตผลได้ในกาลทั้งปวงหรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
ส. พระอรหันต์เสื่อมจากอรหัตตผลได้ในกาลทั้งปวงหรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. เหตุเสื่อมของพระอรหันต์ มีได้ในกาลทั้งปวงหรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
- ๑พวกภิกษุฝ่ายปรวาทีที่ถือว่าพระอรหันต์เสื่อมจากอรหัตตผลได้ คือ พวกภิกษุนิกายสมิติยะ นิกายวัชชิปุตตกะ นิกายสัพพัตถิกวาท และนิกายมหาสังฆิกะบางพวก (อภิ.ปญฺจ.อ. ๑๖๑)
ส. พระอรหันต์เสื่อมจากอรหัตตผลได้หรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. พระอรหันต์ทุกองค์เทียวเสื่อมจากอรหัตตผลได้หรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
ส. พระอรหันต์ทุกองค์เทียวเสื่อมจากอรหัตตผลได้หรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. เหตุเสื่อมของพระอรหันต์มีได้ทุกองค์เทียวหรือ
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
{๑๙๒} ส. พระอรหันต์เสื่อมจากอรหัตตผลได้หรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. พระอรหันต์เมื่อเสื่อมจากอรหัตตผลย่อมเสื่อมจากผลทั้ง ๔ หรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
ป. เศรษฐีดำรงตำแหน่งเศรษฐีอยู่ด้วยทรัพย์ ๔ แสน เมื่อทรัพย์ ๑ แสนสิ้นไป เป็นผู้ควรจะเสื่อมจากความเป็นเศรษฐีหรือ ?
ส. ถูกแล้ว
ป. เขาเสื่อมจากสมบัติทั้งปวงใช่ใหม ?
ส. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
ส. เศรษฐีดำรงดำแหน่งเศรษฐีอยู่ด้วยทรัพย์ ๔ แสน เมื่อทรัพย์ ๑ แสนสิ้นไป เขาควรเป็นผู้เสื่อมจากสมบัติทั้งปวงหรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. พระอรหันต์เมื่อเสื่อมจากอรหัตตผลเป็นผู้ควรจะเสื่อมจากผลทั้ง ๔ หรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
๒. อริยบุคคลสังสันทนปริหานิ
ว่าด้วยการสนทนาถึงพระอริยบุคคลในเรื่องความเสื่อม
{๑๙๓} [๒๔๐] ส. พระอรหันต์เสื่อมจากอรหัตตผลได้หรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. พระโสดาบันเสื่อมจากโสดาปัตติผลได้หรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
ส. พระอรหันต์เสื่อมจากอรหัตตผลได้หรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. พระสกทาคามีเสื่อมจากสกทาคามิผลได้หรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
ส. พระอรหันต์เสื่อมจากอรหัตตผลได้หรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. พระอนาคามีเสื่อมจากอนาคามิผลได้หรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
{๑๙๔} ส. พระอนาคามีเสื่อมจากอนาคามิผลได้หรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. พระโสดาบันเสื่อมจากโสดาปัตติผลได้หรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
ส. พระอนาคามีเสื่อมจากอนาคามิผลได้หรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. พระสกทาคามีเสื่อมจากสกทาคามิผลได้หรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
{๑๙๕} ส. พระสกทาคามีเสื่อมจากสกทาคามิผลได้หรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. พระโสดาบันเสื่อมจากโสดาปัตติผลได้หรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
{๑๙๖} ส. พระโสดาบันย่อมไม่เสื่อมจากโสดาปัตติผลหรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. พระอรหันต์ย่อมไม่เสื่อมจากอรหัตตผลหรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
ส. พระสกทาคามีย่อมไม่เสื่อมจากสกทาคามิผลหรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. พระอรหันต์ย่อมไม่เสื่อมจากอรหัตตผลหรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
ส. พระอนาคามีย่อมไม่เสื่อมจากอนาคามิผลหรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. พระอรหันต์ย่อมไม่เสื่อมจากอรหัตตผลหรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
{๑๙๗} ส. พระโสดาบันย่อมไม่เสื่อมจากโสดาปัตติผลหรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. พระอนาคามีย่อมไม่เสื่อมจากอนาคามิผลหรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
ส. พระสกทาคามีย่อมไม่เสื่อมจากสกทาคามิผลหรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. พระอนาคามีย่อมไม่เสื่อมจากอนาคามิผลหรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
{๑๙๘} ส. พระโสดาบันย่อมไม่เสื่อมจากโสดาปัตติผลหรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. พระสกทาคามีย่อมไม่เสื่อมจากสกทาคามิผลหรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
{๑๙๙} [๒๔๑] ส. พระอรหันต์เสื่อมจากอรหัตตผลได้หรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. พระอรหันต์เมื่อเสื่อมจากอรหัตตผลย่อมตั้งอยู่ในธรรมอะไร ?
ป. ในอนาคามิผล
ส. พระอนาคามีเมื่อเสื่อมจากอนาคามิผลย่อมตั้งอยู่ในธรรมอะไร ?
ป. ในสกทาคามิผล
ส. พระสกทาคามีเมื่อเสื่อมจากสกทาคามิผลย่อมตั้งอยู่ในธรรมอะไร ?
ป. ในโสดาปัตติผล
ส. พระโสดาบันเมื่อเสื่อมจากโสดาปัตติผลย่อมตั้งอยู่ในภูมิแห่งปุถุชนหรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
ส. ท่านจงรับรู้นิคคหะดังต่อไปนี้ หากว่าพระอรหันต์เมื่อเสื่อมจากอรหัตตผลย่อมตั้งอยู่ในอนาคามิผล พระอนาคามีเมื่อเสื่อมจากอนาคามิผลย่อมตั้งอยู่ในสกทาคามิผล พระสกทาคามีเมื่อเสื่อมจากสกทาคามิผลย่อมตั้งอยู่ในโสดาปัตติผล ด้วยเหตุนั้น ท่านก็ควรยอมรับว่า “พระโสดาบันเมื่อเสื่อมจากโสดาปัตติผลย่อมตั้งอยู่ในภูมิแห่งปุถุชน”
{๒๐๐} ส. พระอรหันต์เมื่อเสื่อมจากอรหัตตผลย่อมตั้งอยู่ในโสดาปัตติผลหรือ?
ป. ถูกแล้ว
ส. ถัดจากโสดาปัตติผลท่านก็ทำให้แจ้งซึ่งอรหัตตผลทีเดียวหรือ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
[๒๔๒] ส. พระอรหันต์เสื่อมจากอรหัตตผลได้หรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. พระโสดาบันเสื่อมจากโสดาปัตติผลได้หรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
ส. ใครละกิเลสได้มากกว่า พระอรหันต์หรือพระโสดาบัน ?
ป. พระอรหันต์
ส. หากว่าพระอรหันต์ละกิเลสได้มากกว่า และพระอรหันต์เสื่อมจากอรหัตตผลได้ ด้วยเหตุนั้น ท่านก็ควรยอมรับว่า “พระโสดาบันเสื่อมจากโสดาปัตติผลได้”{๒๐๑} ส. พระอรหันต์เสื่อมจากอรหัตตผลได้หรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. พระสกทาคามีเสื่อมจากสกทาคามิผลได้หรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
ส. ใครละกิเลสได้มากกว่า พระอรหันต์หรือพระสกทาคามี ?
ป. พระอรหันต์
ส. หากว่าพระอรหันต์ละกิเลสได้มากกว่า และพระอรหันต์เสื่อมจากอรหัตตผลได้ ด้วยเหตุนั้น ท่านก็ควรยอมรับว่า “พระสกทาคามีเสื่อมจากสกทาคามิผลได้”
{๒๐๒} ส. พระอรหันต์เสื่อมจากอรหัตตผลได้หรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. พระอนาคามีเสื่อมจากอนาคามิผลได้หรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
ส. ใครละกิเลสได้มากกว่า พระอรหันต์หรือพระอนาคามี
ป. พระอรหันต์
ส. หากว่าพระอรหันต์ละกิเลสได้มากกว่า และพระอรหันต์เสื่อมจากอรหัตตผลได้ ด้วยเหตุนั้น ท่านก็ควรยอมรับว่า “พระอนาคามีเสื่อมจากอนาคามิผลได้”{๒๐๓} ส. พระอนาคามีเสื่อมจากอนาคามิผลได้หรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. พระโสดาบันเสื่อมจากโสดาปัตติผลได้หรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
ส. ใครละกิเลสได้มากกว่า พระอนาคามีหรือพระโสดาบัน
ป. พระอนาคามี
ส. หากว่าพระอนาคามีละกิเลสได้มากกว่า และพระอนาคามีเสื่อมจากอนาคามิผลได้ ด้วยเหตุนั้น ท่านก็ควรยอมรับว่า “พระโสดาบันเสื่อมจากโสดาปัตติผลได้”{๒๐๔} [๒๔๓] ส. พระอนาคามีเสื่อมจากอนาคามิผลได้หรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. พระสกทาคามีเสื่อมจากสกทาคามิผลได้หรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
ส. ใครละกิเลสได้มากกว่า พระอนาคามีหรือพระสกทาคามี?
ป. พระอนาคามี
ส. หากว่าพระอนาคามีละกิเลสได้มากกว่า และพระอนาคามีเสื่อมจากอนาคามิผลได้ ด้วยเหตุนั้น ท่านก็ควรยอมรับว่า “พระสกทาคามีเสื่อมจากสกทาคามิผลได้”{๒๐๕} ส. พระสกทาคามีเสื่อมจากสกทาคามิผลได้หรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. พระโสดาบันเสื่อมจากโสดาปัตติผลได้หรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
ส. ใครละกิเลสได้มากกว่า พระสกทาคามีหรือพระโสดาบัน?
ป. พระสกทาคามี
ส. หากว่าพระสกทาคามีละกิเลสได้มากกว่า และพระสกทาคามีเสื่อมจากสกทาคามิผลได้ ด้วยเหตุนั้น ท่านก็ควรยอมรับว่า “พระโสดาบันเสื่อมจากโสดาปัตติผลได้”{๒๐๖} [๒๔๔] ส. พระอรหันต์เสื่อมจากอรหัตตผลได้หรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. พระโสดาบันเสื่อมจากโสดาปัตติผลได้หรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
ส. มรรคภาวนาของใครเยี่ยมกว่า ของพระอรหันต์หรือของพระโสดาบัน ?
ป. ของพระอรหันต์
ส. หากว่ามรรคภาวนาของพระอรหันต์เยี่ยมกว่า และพระอรหันต์เสื่อมจากอรหัตตผลได้ ด้วยเหตุนั้น ท่านก็ควรยอมรับว่า “พระโสดาบันเสื่อมจากโสดาปัตติผลได้”{๒๐๗} ส. พระอรหันต์เสื่อมจากอรหัตตผลได้หรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. พระโสดาบันเสื่อมจากโสดาปัตติผลได้หรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
ส. สติปัฏฐานภาวนา ... สัมมัปปธานภาวนา ... อิทธิบาทภาวนา ... อินทริยภาวนา ... พลภาวนา ... โพชฌังคภาวนาของใครเยี่ยมกว่า ของพระอรหันต์หรือของพระโสดาบัน ?
ป. ของพระอรหันต์
ส. หากว่าโพชฌังคภาวนาของพระอรหันต์เยี่ยมกว่า และพระอรหันต์เสื่อมจากอรหัตตผลได้ ด้วยเหตุนั้น ท่านก็ควรยอมรับว่า “พระโสดาบันเสื่อมจากโสดาปัตติผลได้”{๒๐๘} ส. พระอรหันต์เสื่อมจากอรหัตตผลได้หรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. พระสกทาคามีเสื่อมจากสกทาคามิผลได้หรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
ส. มรรคภาวนา ... โพชฌังคภาวนาของใครเยี่ยมกว่า ของพระอรหันต์หรือของพระสกทาคามี ?
ป. ของพระอรหันต์
ส. หากว่าโพชฌังคภาวนาของพระอรหันต์เยี่ยมกว่า และพระอรหันต์เสื่อมจากอรหัตตผลได้ ด้วยเหตุนั้น ท่านก็ควรยอมรับว่า “พระสกทาคามีเสื่อมจากสกทาคามิผลได้”{๒๐๙} ส. พระอรหันต์เสื่อมจากอรหัตตผลได้หรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. พระอนาคามีเสื่อมจากอนาคามิผลได้หรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
ส. มรรคภาวนา ... โพชฌังคภาวนาของใครเยี่ยมกว่า ของพระอรหันต์หรือของพระอนาคามี
ป. ของพระอรหันต์
ส. หากว่าโพชฌังคภาวนาของพระอรหันต์เยี่ยมกว่า และพระอรหันต์เสื่อมจากอรหัตตผลได้ ด้วยเหตุนั้น ท่านก็ควรยอมรับว่า “พระอนาคามีเสื่อมจากอนาคามิผลได้”{๒๑๐} [๒๔๕] ส. พระอนาคามีเสื่อมจากอนาคามิผลได้หรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. พระโสดาบันเสื่อมจากโสดาปัตติผลได้หรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
ส. มรรคภาวนา ... โพชฌังคภาวนาของใครเยี่ยมกว่า ของพระอนาคามีหรือของพระโสดาบัน
ป. ของพระอนาคามี
ส. หากว่าโพชฌังคภาวนาของพระอนาคามีเยี่ยมกว่า และพระอนาคามีเสื่อมจากอนาคามิผลได้ ด้วยเหตุนั้น ท่านก็ควรยอมรับว่า “พระโสดาบันเสื่อมจากโสดาปัตติผลได้”
{๒๑๑} ส. พระอนาคามีเสื่อมจากอนาคามิผลได้หรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. พระสกทาคามีเสื่อมจากสกทาคามิผลได้หรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
ส. มรรคภาวนา ... โพชฌังคภาวนาของใครเยี่ยมกว่า ของพระอนาคามีหรือของพระสกทาคามี ?
ป. ของพระอนาคามี
ส. หากว่าโพชฌังคภาวนาของพระอนาคามีเยี่ยมกว่า และพระอนาคามีเสื่อมจากอนาคามิผลได้ ด้วยเหตุนั้น ท่านก็ควรยอมรับว่า “พระสกทาคามีเสื่อมจากสกทาคามิผลได้”{๒๑๒} [๒๔๖] ส. พระสกทาคามีเสื่อมจากสกทาคามิผลได้หรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. พระโสดาบันเสื่อมจากโสดาปัตติผลได้หรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
ส. มรรคภาวนา ... โพชฌังคภาวนาของใครเยี่ยมกว่า ของพระสกทาคามีหรือของพระโสดาบัน ?
ป. ของพระสกทาคามี
ส. หากว่าโพชฌังคภาวนาของพระสกทาคามีเยี่ยมกว่า และพระสกทาคามีเสื่อมจากสกทาคามิผลได้ ด้วยเหตุนั้น ท่านก็ควรยอมรับว่า “พระโสดาบันเสื่อมจากโสดาปัตติผลได้” ...
{๒๑๓} [๒๔๗] ส. พระอรหันต์เห็นทุกข์แล้ว พระอรหันต์เสื่อมจากอรหัตตผลได้หรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. พระโสดาบันเห็นทุกข์แล้ว พระโสดาบันเสื่อมจากโสดาปัตติผลได้หรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
ส. พระอรหันต์เห็นสมุทัยแล้ว พระอรหันต์เสื่อมจากอรหัตตผลได้หรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. พระโสดาบันเห็นสมุทัยแล้ว พระโสดาบันเสื่อมจากโสดาปัตติผลได้หรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
ส. พระอรหันต์เห็นนิโรธแล้ว พระอรหันต์เสื่อมจากอรหัตตผลได้หรือ?
ป. ถูกแล้ว
ส. พระโสดาบันเห็นนิโรธแล้ว พระโสดาบันเสื่อมจากโสดาปัตติผลได้หรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
ส. พระอรหันต์เห็นมรรคแล้ว พระอรหันต์เสื่อมจากอรหัตตผลได้หรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. พระโสดาบันเห็นมรรคแล้ว พระโสดาบันเสื่อมจากโสดาปัตติผลได้หรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
ส. พระอรหันต์เห็นสัจจะ ๔ แล้ว พระอรหันต์เสื่อมจากอรหัตตผลได้หรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. พระโสดาบันเห็นสัจจะ ๔ แล้ว พระโสดาบันเสื่อมจากโสดาปัตติผลได้หรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
{๒๑๔} ส. พระอรหันต์เห็นทุกข์แล้ว พระอรหันต์เสื่อมจากอรหัตตผลได้หรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. พระสกทาคามีเห็นทุกข์แล้ว พระสกทาคามีเสื่อมจากสกทาคามิผลได้หรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
ส. พระอรหันต์เห็นสมุทัยแล้ว ... เห็นนิโรธแล้ว ... เห็นมรรคแล้ว ... เห็นสัจจะ ๔ แล้ว พระอรหันต์เสื่อมจากอรหัตตผลได้หรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. พระสกทาคามีเห็นสัจจะ ๔ แล้ว พระสกทาคามีเสื่อมจากสกทาคามิผลได้หรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
{๒๑๕} ส. พระอรหันต์เห็นทุกข์แล้ว พระอรหันต์เสื่อมจากอรหัตตผลได้หรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. พระอนาคามีเห็นทุกข์แล้ว พระอนาคามีเสื่อมจากอนาคามิผลได้หรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
ส. พระอรหันต์เห็นสมุทัยแล้ว ... เห็นนิโรธแล้ว ... เห็นมรรคแล้ว ... เห็นสัจจะ ๔ แล้ว พระอรหันต์เสื่อมจากอรหัตตผลได้หรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. พระอนาคามีเห็นสัจจะ ๔ แล้ว พระอนาคามีเสื่อมจากอนาคามิผลได้หรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
{๒๑๖} [๒๔๘] ส. พระอนาคามีเห็นทุกข์แล้ว พระอนาคามีเสื่อมจากอนาคามิผลได้หรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. พระโสดาบันเห็นทุกข์แล้ว พระโสดาบันเสื่อมจากโสดาปัตติผลได้หรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น
ส. พระอนาคามีเห็นสมุทัยแล้ว ... เห็นนิโรธแล้ว ... เห็นมรรคแล้ว ... เห็นสัจจะ ๔ แล้ว พระอนาคามีเสื่อมจากอนาคามิผลได้หรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. พระโสดาบันเห็นสัจจะ ๔ แล้ว พระโสดาบันเสื่อมจากโสดาปัตติผลได้หรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
ส. พระอนาคามีเห็นทุกข์แล้ว พระอนาคามีเสื่อมจากอนาคามิผลได้หรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. พระสกทาคามีเห็นทุกข์แล้ว พระสกทาคามีเสื่อมจากสกทาคามิผลได้หรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น...
ส. พระอนาคามีเห็นสมุทัยแล้ว ... เห็นนิโรธแล้ว ... เห็นมรรคแล้ว .... เห็นสัจจะ ๔ แล้ว พระอนาคามีเสื่อมจากอนาคามิผลได้หรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. พระสกทาคามีเห็นสัจจะ ๔ แล้วพระสกทาคามีเสื่อมจากสกทาคามิผลได้หรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
{๒๑๗} [๒๔๙] ส. พระสกทาคามีเห็นทุกข์แล้ว พระสกทาคามีเสื่อมจากสกทาคามิผลได้หรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. พระโสดาบันเห็นทุกข์แล้ว พระโสดาบันเสื่อมจากโสดาปัตติผลได้หรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
ส. พระสกทาคามีเห็นสมุทัยแล้ว ... เห็นนิโรธแล้ว ... เห็นมรรคแล้ว ... เห็นสัจจะ ๔ แล้ว พระสกทาคามีเสื่อมจากสกทาคามิผลได้หรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. พระโสดาบันเห็นสัจจะ ๔ แล้ว พระโสดาบันเสื่อมจากโสดาปัตติผลได้หรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
{๒๑๘} [๒๕๐] ส. พระโสดาบันเห็นทุกข์แล้ว พระโสดาบันย่อมไม่เสื่อมจากโสดาปัตติผลหรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. พระอรหันต์เห็นทุกข์แล้ว พระอรหันต์ย่อมไม่เสื่อมจากอรหัตตผลหรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
ส. พระโสดาบันเห็นสมุทัยแล้ว ... เห็นนิโรธแล้ว .... เห็นมรรคแล้ว ... เห็นสัจจะ ๔ แล้ว พระโสดาบันย่อมไม่เสื่อมจากโสดาปัตติผลหรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. พระอรหันต์เห็นสัจจะ ๔ แล้วพระอรหันต์ย่อมไม่เสื่อมจากอรหัตตผลหรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
{๒๑๙} ส. พระสกทาคามีเห็นทุกข์แล้ว ... เห็นสัจจะ ๔ แล้ว พระสกทาคามีย่อมไม่เสื่อมจากสกทาคามิผลหรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. พระอรหันต์เห็นสัจจะ ๔ แล้วพระอรหันต์ย่อมไม่เสื่อมจากอรหัตตผลหรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
{๒๒๐} ส. พระอนาคามีเห็นทุกข์แล้ว ... เห็นสัจจะ ๔ แล้ว พระอนาคามีย่อมไม่เสื่อมจากอนาคามิผลหรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. พระอรหันต์เห็นสัจจะ ๔ แล้ว พระอรหันต์ย่อมไม่เสื่อมจากอรหัตตผลหรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
{๒๒๑} ส. พระโสดาบันเห็นทุกข์แล้ว ... เห็นสัจจะ ๔ แล้ว พระโสดาบันย่อมไม่เสื่อมจากโสดาปัตติผลหรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. พระอนาคามีเห็นทุกข์แล้ว ... เห็นสัจจะ ๔ แล้ว พระอนาคามีย่อมไม่เสื่อมจากอนาคามิผลหรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
{๒๒๒} ส. พระสกทาคามีเห็นทุกข์แล้ว ... เห็นสัจจะ ๔ แล้ว พระสกทาคามีย่อมไม่เสื่อมจากสกทาคามิผลหรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. พระอนาคามีเห็นทุกข์แล้ว ... เห็นสัจจะ ๔ แล้ว พระอนาคามีย่อมไม่เสื่อมจากอนาคามิผลหรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
{๒๒๓} ส. พระโสดาบันเห็นทุกข์แล้ว ... เห็นสัจจะ ๔ แล้ว พระโสดาบันย่อมไม่เสื่อมจากโสดาปัตติผลหรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. พระสกทาคามีเห็นทุกข์แล้ว ... เห็นสัจจะ ๔ แล้ว พระสกทาคามีย่อมไม่เสื่อมจากสกทาคามิผลหรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
{๒๒๔} [๒๕๑] ส. พระอรหันต์ละราคะขาดแล้ว พระอรหันต์เสื่อมจากอรหัตตผลได้หรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. พระโสดาบันละสักกายทิฏฐิขาดแล้ว พระโสดาบันเสื่อมจากโสดาปัตติผลได้หรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
ส. พระอรหันต์ละราคะขาดแล้ว พระอรหันต์เสื่อมจากอรหัตตผลได้หรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. พระโสดาบันละวิจิกิจฉาขาดแล้ว ... ละสีลัพพตปรามาสขาดแล้ว ... ละราคะที่เป็นเหตุไปอบายขาดแล้ว ... ละโทสะที่เป็นเหตุไปอบายขาดแล้ว ... ละโมหะที่เป็นเหตุไปอบายขาดแล้ว พระโสดาบันเสื่อมจากโสดาปัตติผลได้หรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
ส. พระอรหันต์ละโทสะขาดแล้ว ... ละโมหะขาดแล้ว ... ละมานะขาดแล้ว ... ละทิฏฐิขาดแล้ว ... ละวิจิกิจฉาขาดแล้ว ... ละถีนะขาดแล้ว ... ละอุทธัจจะขาดแล้ว ... ละอหิริกะขาดแล้ว ... ละอโนตตัปปะขาดแล้ว พระอรหันต์เสื่อมจากอรหัตตผลได้หรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. พระโสดาบันละสักกายทิฏฐิขาดแล้ว พระโสดาบันเสื่อมจากโสดาปัตติผลได้หรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
ส. พระอรหันต์ละอโนตตัปปะขาดแล้วพระอรหันต์เสื่อมจากอรหัตตผลได้หรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. พระโสดาบันละวิจิกิจฉาขาดแล้ว ... ละสีลัพพตปรามาสขาดแล้ว ... ละราคะที่เป็นเหตุไปอบายขาดแล้ว ... ละโทสะที่เป็นเหตุไปอบายขาดแล้ว ... ละโมหะที่เป็นเหตุไปอบายขาดแล้ว พระโสดาบันเสื่อมจากโสดาปัตติผลได้หรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
{๒๒๕} ส. พระอรหันต์ละราคะขาดแล้ว พระอรหันต์เสื่อมจากอรหัตตผลได้หรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. พระสกทาคามีละสักกายทิฏฐิขาดแล้ว พระสกทาคามีเสื่อมจากสกทาคามิผลได้หรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
ส. พระอรหันต์ละราคะขาดแล้ว พระอรหันต์เสื่อมจากอรหัตตผลได้หรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. พระสกทาคามีละวิจิกิจฉาขาดแล้ว ... ละสีลัพพตปรามาสขาดแล้ว ... ละกามราคะอย่างหยาบขาดแล้ว ... ละพยาบาทอย่างหยาบขาดแล้ว พระสกทาคามีเสื่อมจากสกทาคามิผลได้หรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
ส. พระอรหันต์ละโทสะขาดแล้ว ... ละอโนตตัปปะขาดแล้ว พระอรหันต์เสื่อมจากอรหัตตผลได้หรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. พระสกทาคามีละสักกายทิฏฐิขาดแล้ว ... ละพยาบาทอย่างหยาบขาดแล้ว พระสกทาคามีเสื่อมจากสกทาคามิผลได้หรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
{๒๒๖} ส. พระอรหันต์ละราคะขาดแล้ว พระอรหันต์เสื่อมจากอรหัตตผลได้หรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. พระอนาคามีละสักกายทิฏฐิขาดแล้ว พระอนาคามีเสื่อมจากอนาคามิผลได้หรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
ส. พระอรหันต์ละราคะขาดแล้ว พระอรหันต์เสื่อมจากอรหัตตผลได้หรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. พระอนาคามีละวิจิกิจฉาขาดแล้ว ... ละสีลัพพตปรามาสขาดแล้ว ... ละกามราคะอย่างละเอียดขาดแล้ว ... ละพยาบาทอย่างละเอียดขาดแล้ว พระอนาคามีเสื่อมจากอนาคามิผลได้หรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
ส. พระอรหันต์ละโทสะขาดแล้ว ...ละอโนตตัปปะขาดแล้วพระอรหันต์เสื่อมจากอรหัตตผลได้หรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. พระอนาคามีละสักกายทิฏฐิขาดแล้ว ... ละพยาบาทอย่างละเอียดขาดแล้ว พระอนาคามีเสื่อมจากอนาคามิผลได้หรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
{๒๒๗} [๒๕๒] ส. พระอนาคามีละสักกายทิฏฐิขาดแล้ว พระอนาคามีเสื่อมจากอนาคามิผลได้หรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. พระโสดาบันละสักกายทิฏฐิขาดแล้ว พระโสดาบันเสื่อมจากโสดาปัตติผลได้หรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
ส. พระอนาคามีละสักกายทิฏฐิขาดแล้ว พระอนาคามีเสื่อมจากอนาคามิผลได้หรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. พระโสดาบันละวิจิกิจฉาขาดแล้ว ... ละโมหะที่เป็นเหตุไปอบายขาดแล้ว พระโสดาบันเสื่อมจากโสดาปัตติผลได้หรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
ส. พระอนาคามีละวิจิกิจฉาขาดแล้ว ... ละพยาบาทอย่างละเอียดขาดแล้ว พระอนาคามีเสื่อมจากอนาคามิผลได้หรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. พระโสดาบันละสักกายทิฏฐิขาดแล้ว ... ละโมหะที่เป็นเหตุไปอบายขาดแล้ว พระโสดาบันเสื่อมจากโสดาปัตติผลได้หรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
{๒๒๘} ส. พระอนาคามีละสักกายทิฏฐิขาดแล้ว พระอนาคามีเสื่อมจากอนาคามิผลได้หรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. พระสกทาคามีละสักกายทิฏฐิขาดแล้ว พระสกทาคามีเสื่อมจากสกทาคามิผลได้หรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
ส. พระอนาคามีละสักกายทิฏฐิขาดแล้ว พระอนาคามีเสื่อมจากอนาคามิผลได้หรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. พระสกทาคามีละวิจิกิจฉาขาดแล้ว ... ละสีลัพพตปรามาสขาดแล้ว ... ละกามราคะอย่างหยาบขาดแล้ว ... ละพยาบาทอย่างหยาบขาดแล้ว พระสกทาคามีเสื่อมจากสกทาคามิผลได้หรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
ส. พระอนาคามีละวิจิกิจฉาขาดแล้ว ... ละพยาบาทอย่างละเอียดขาดแล้ว พระอนาคามีเสื่อมจากอนาคามิผลได้หรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. พระสกทาคามีละสักกายทิฏฐิขาดแล้ว ... ละพยาบาทอย่างหยาบขาดแล้ว พระสกทาคามีเสื่อมจากสกทาคามิผลได้หรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
{๒๒๙} [๒๕๓] ส. พระสกทาคามีละสักกายทิฏฐิขาดแล้ว พระสกทาคามีเสื่อมจากสกทาคามิผลได้หรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. พระโสดาบันสะสักกายทิฏฐิขาดแล้ว พระโสดาบันเสื่อมจากโสดาปัตติผลได้หรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
ส. พระสกทาคามีละสักกายทิฏฐิขาดแล้ว พระสกทาคามีเสื่อมจากสกทาคามิผลได้หรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. พระโสดาบันละวิจิกิจฉาขาดแล้ว ... ละโมหะที่เป็นเหตุไปอบายขาดแล้ว พระโสดาบันเสื่อมจากโสดาปัตติผลได้หรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
ส. พระสกทาคามีละวิจิกิจฉาขาดแล้ว ... ละกามราคะอย่างหยาบขาดแล้ว ... ละพยาบาทอย่างหยาบขาดแล้ว พระสกทาคามีเสื่อมจากสกทาคามิผลได้หรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. พระโสดาบันละสักกายทิฏฐิขาดแล้ว ... ละโมหะที่เป็นเหตุไปอบายขาดแล้ว พระโสดาบันเสื่อมจากโสดาปัตติผลได้หรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
{๒๓๐} [๒๕๔] ส. พระโสดาบันละสักกายทิฏฐิขาดแล้ว พระโสดาบันย่อมไม่เสื่อมจากโสดาปัตติผลหรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. พระอรหันต์ละราคะขาดแล้ว พระอรหันต์ย่อมไม่เสื่อมจากอรหัตตผลหรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
ส. พระโสดาบันละสักกายทิฏฐิขาดแล้ว พระโสดาบันย่อมไม่เสื่อมจากโสดาปัตติผลหรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. พระอรหันต์ละโทสะขาดแล้ว ... ละอโนตตัปปะขาดแล้ว พระอรหันต์ย่อมไม่เสื่อมจากอรหัตตผลหรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
ส. พระโสดาบันละวิจิกิจฉาขาดแล้ว ... ละโมหะที่เป็นเหตุไปอบายขาดแล้ว พระโสดาบันย่อมไม่เสื่อมจากโสดาปัตติผลหรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. พระอรหันต์ละราคะขาดแล้ว ... ละอโนตตัปปะขาดแล้ว พระอรหันต์ย่อมไม่เสื่อมจากอรหัตตผลหรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
{๒๓๑} [๒๕๕] ส. พระสกทาคามีละสักกายทิฏฐิขาดแล้ว พระสกทาคามีย่อมไม่เสื่อมจากสกทาคามิผลหรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. พระอรหันต์ละราคะขาดแล้ว ... ละอโนตตัปปะขาดแล้ว พระอรหันต์ย่อมไม่เสื่อมจากอรหัตตผลหรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
ส. พระสกทาคามีละวิจิกิจฉาขาดแล้ว ... ละพยาบาทอย่างหยาบขาดแล้ว พระสกทาคามีย่อมไม่เสื่อมจากสกทาคามิผลหรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. พระอรหันต์ละราคะขาดแล้ว ... ละอโนตตัปปะขาดแล้ว พระอรหันต์ย่อมไม่เสื่อมจากอรหัตตผลหรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
{๒๓๒} [๒๕๖] ส. พระอนาคามีละสักกายทิฏฐิขาดแล้ว พระอนาคามีย่อมไม่เสื่อมจากอนาคามิผลหรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. พระอรหันต์ละราคะขาดแล้ว ... ละอโนตตัปปะขาดแล้ว พระอรหันต์ย่อมไม่เสื่อมจากอรหัตตผลหรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
ส. พระอนาคามีละวิจิกิจฉาขาดแล้ว ... ละพยาบาทอย่างละเอียดขาดแล้ว พระอนาคามีย่อมไม่เสื่อมจากอนาคามิผลหรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. พระอรหันต์ละราคะขาดแล้ว ... ละอโนตตัปปะขาดแล้ว พระอรหันต์ย่อมไม่เสื่อมจากอรหัตตผลหรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
{๒๓๓} [๒๕๗] ส. พระโสดาบันละสักกายทิฏฐิขาดแล้ว พระโสดาบันย่อมไม่เสื่อมจากโสดาปัตติผลหรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. พระอนาคามีละสักกายทิฏฐิขาดแล้ว ... ละพยาบาทอย่างละเอียดขาดแล้ว พระอนาคามีย่อมไม่เสื่อมจากอนาคามิผลหรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
ส. พระโสดาบันละวิจิกิจฉาขาดแล้ว ... ละโมหะที่เป็นเหตุไปอบายขาดแล้ว พระโสดาบันย่อมไม่เสื่อมจากโสดาปัตติผลหรือ ?
ป. ถูกแล้ว ?
ส. พระอนาคามีละสักกายทิฏฐิขาดแล้ว ... ละพยาบาทอย่างละเอียดขาดแล้ว พระอนาคามีย่อมไม่เสื่อมจากอนาคามิผลหรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
{๒๓๔} [๒๕๘] ส. พระสกทาคามีละสักกายทิฏฐิขาดแล้ว พระสกทาคามีย่อมไม่เสื่อมจากสกทาคามิผลหรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. พระอนาคามีละสักกายทิฏฐิขาดแล้ว ... ละพยาบาทอย่างละเอียดขาดแล้ว พระอนาคามีย่อมไม่เสื่อมจากอนาคามิผลหรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
ส. พระสกทาคามีละวิจิกิจฉาขาดแล้ว ... ละพยาบาทอย่างหยาบขาดแล้ว พระสกทาคามีย่อมไม่เสื่อมจากสกทาคามิผลหรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. พระอนาคามีละสักกายทิฏฐิขาดแล้ว ... ละพยาบาทอย่างละเอียดขาดแล้ว พระอนาคามีย่อมไม่เสื่อมจากอนาคามิผลหรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
{๒๓๕} [๒๕๙] ส. พระโสดาบันละสักกายทิฏฐิขาดแล้ว พระโสดาบันย่อมไม่เสื่อมจากโสดาปัตติผลหรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. พระสกทาคามีละสักกายทิฏฐิขาดแล้ว ... ละพยาบาทอย่างหยาบขาดแล้ว พระสกทาคามีย่อมไม่เสื่อมจากสกทาคามิผลหรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
ส. พระโสดาบันละวิจิกิจฉาขาดแล้ว ... ละโมหะที่เป็นเหตุไปอบายขาดแล้ว พระโสดาบันย่อมไม่เสื่อมจากโสดาปัตติผลหรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. พระสกทาคามีละสักกายทิฏฐิขาดแล้ว ... ละพยาบาทอย่างหยาบขาดแล้ว พระสกทาคามีย่อมไม่เสื่อมจากสกทาคามิผลหรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
{๒๓๖} [๒๖๐] ส. พระอรหันต์เสื่อมจากอรหัตตผลได้หรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. ราคะอันพระอรหันต์ละขาดแล้ว ถอนรากขึ้นแล้ว ทำให้เป็นดุจตาลยอดด้วน ทำให้ถึงความไม่มี ทำให้ไม่เกิดขึ้นอีกต่อไปเป็นธรรมดาแล้วมิใช่หรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. หากว่าราคะอันพระอรหันต์ละขาดแล้ว ถอนรากขึ้นแล้ว ทำให้เป็นดุจตาลยอดด้วน ทำให้ถึงความไม่มี ทำให้ไม่เกิดขึ้นอีกต่อไปเป็นธรรมดาแล้ว ท่านก็ไม่ควรยอมรับว่า “พระอรหันต์เสื่อมจากอรหัตตผลได้’
{๒๓๗} ส. พระอรหันต์เสื่อมจากอรหัตตผลได้หรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. โทสะอันพระอรหันต์ละขาดแล้ว ... โมหะ ... มานะ ... ทิฏฐิ ... วิจิกิจฉา ... ถีนะ ... อุทธัจจะ ... อหิริกะ ... อโนตตัปปะอันพระอรหันต์ละขาดแล้ว ถอนรากขึ้นแล้ว ทำให้เป็นดุจตาลยอดด้วน ทำให้ถึงความไม่มี ทำให้ไม่เกิดขึ้นอีกต่อไปเป็นธรรมดาแล้วมิใช่หรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. หากว่าอโนตตัปปะอันพระอรหันต์ละขาดแล้ว ถอนรากขึ้นแล้ว ทำให้เป็นดุจตาลยอดด้วน ทำให้ถีงความไม่มี ทำให้ไม่เกิดขึ้นอีกต่อไปเป็นธรรมดาแล้ว ท่านก็ไม่ควรยอมรับว่า “พระอรหันต์เสื่อมจากอรหัตตผลได้”{๒๓๘} ส. พระอรหันต์เสื่อมจากอรหัตตผลได้หรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. พระอรหันต์เจริญมรรคเพื่อละขาดซึ่งราคะมิใช่หรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. หากว่าพระอรหันต์เจริญมรรคเพื่อละขาดซึ่งราคะ ท่านก็ไม่ควรยอมรับว่า “พระอรหันต์เสื่อมจากอรหัตตผลได้”
{๒๓๙} ส. พระอรหันต์เสื่อมจากอรหัตตผลได้หรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. พระอรหันต์เจริญสติปัฏฐาน ... เจริญสัมมัปปธาน ... เจริญอิทธิบาท ... เจริญอินทรีย์ ... เจริญพละ ... เจริญโพชฌงค์เพื่อละขาดซึ่งราคะมิใช่หรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. หากว่าพระอรหันต์เจริญโพชฌงค์เพื่อละขาดซึ่งราคะ ท่านก็ไม่ควรยอมรับว่า “พระอรหันต์เสื่อมจากอรหัตตผลได้”
{๒๔๐} ส. พระอรหันต์เสื่อมจากอรหัตตผลได้หรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. พระอรหันต์เจริญมรรคเพื่อละขาดซึ่งโทสะ ... เพื่อละขาดซึ่งอโนตตัปปะ ... พระอรหันต์เจริญโพชฌงค์เพื่อละขาดซึ่งโทสะ ... เพื่อละขาดซึ่งอโนตตัปปะมิใช่หรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. หากว่าพระอรหันต์เจริญโพชฌงค์เพื่อละขาดอโนตตัปปะ ท่านก็ไม่ควรยอมรับว่า “พระอรหันต์เสื่อมจากอรหัตตผลได้”
{๒๔๑} [๒๖๑] ส. พระอรหันต์เสื่อมจากอรหัตตผลได้หรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. พระอรหันต์เป็นผู้ปราศจากราคะ โทสะ โมหะแล้ว ทำกิจที่ควรทำเสร็จแล้ว ปลงภาระลงแล้ว บรรลุประโยชน์ตนแล้ว มีกิเลสเครื่องประกอบสัตว์ไว้ในภพหมดสิ้นแล้ว หลุดพ้นแล้วเพราะรู้โดยชอบ ถอดกิเลสดุจลิ่มได้แล้ว กลบคูกิเลสได้แล้ว ถอนเสาระเนียดขึ้นแล้ว เป็นผู้ไม่มีลิ่มสสัก เป็นพระอริยะ ลดธงคือมานะแล้ว วางภาระแล้ว หมดเครื่องผูกพันแล้ว มีชัยชนะอย่างดีวิเศษแล้ว ท่านกำหนดรู้ทุกข์ ละสมุทัย ทำให้แจ้งนิโรธ เจริญมรรคแล้ว รู้ยิ่งซึ่งธรรมที่ควรรู้ยิ่ง กำหนดรู้ธรรมที่ควรกำหนดรู้ ละธรรมที่ควรละ เจริญธรรมที่ควรเจริญ ทำให้แจ้งซึ่งธรรมที่ควรทำให้แจ้งแล้วมิใช่หรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. หากว่าพระอรหันต์เป็นผู้ปราศจากราคะ โทสะ แล้ว ... ทำให้แจ้ง ซึ่งธรรมที่ควรทำให้แจ้งแล้ว ท่านก็ไม่ควรยอมรับว่า “พระอรหันต์เสื่อมจากอรหัตตผลได้”{๒๔๒} [๒๖๒] ส. พระอรหันต์เสื่อมจากอรหัตตผลได้หรือ ?
ป. พระอรหันต์ผู้สมยวิมุตเสื่อมจากอรหัตตผลได้ พระอรหันต์ผู้อสมยวิมุตย่อมไม่เสื่อมจากอรหัตตผลส. พระอรหันต์ผู้สมยวิมุตเสื่อมจากอรหัตตผลได้หรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. พระอรหันต์ผู้อสมยวิมุตเสื่อมจากอรหัตตผลได้หรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
ส. พระอรหันต์ผู้อสมยวิมุตย่อมไม่เสื่อมจากอรหัตตผลหรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. พระอรหันต์ผู้สมยวิมุตย่อมไม่เสื่อมจากอรหัตตผลหรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
{๒๔๓} ส. พระอรหันต์ผู้สมยวิมุตละราคะขาดแล้ว พระอรหันต์ผู้สมยวิมุตเสื่อมจากอรหัตตผลได้หรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. พระอรหันต์ผู้อสมยวิมุตละราคะขาดแล้ว พระอรหันต์ผู้อสมยวิมุตเสื่อมจากอรหัตตผลได้หรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
- ๑ดูเทียบใน อภิ.ปุ. (แปล) ๓๖/๑-๒/๑๗๓
ส. พระอรหันต์ผู้สมยวิมุตละโทสะขาดแล้ว ... ละอโนตตัปปะขาดแล้ว พระอรหันต์ผู้สมยวิมุตเสื่อมจากอรหัตตผลได้หรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. พระอรหันต์ผู้อสมยวิมุตละโทสะขาดแล้ว ... ละอโนตตัปปะขาด แล้วพระอรหันต์ผู้อสมยวิมุตเสื่อมจากอรหัตตผลได้หรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
ส. พระอรหันต์ผู้สมยวิมุตเจริญมรรคเพื่อละขาดซึ่งราคะ พระอรหันต์ผู้สมยวิมุตเสื่อมจากอรหัตตผลได้หรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. พระอรหันต์ผู้อสมยวิมุตเจริญมรรคเพื่อละขาดซึ่งราคะ พระอรหันต์ผู้อสมยวิมุตเสื่อมจากอรหัตตผลได้หรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
ส. พระอรหันต์ผู้สมยวิมุตเจริญสติปัฏฐาน ... เจริญสัมมัปปธาน ... เจริญอิทธิบาท ... เจริญอินทรีย์ ... เจริญพละ ... เจริญโพชฌงค์เพื่อละขาดซึ่งราคะ พระอรหันต์ผู้สมยวิมุตเสื่อมจากอรหัตตผลได้หรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. พระอรหันต์ผู้อสมยวิมุตเจริญสติปัฏฐาน ... เจริญโพชฌงค์เพื่อละขาดซึ่งราคะ พระอรหันต์ผู้อสมยวิมุตเสื่อมจากอรหัตตผลได้หรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
ส. พระอรหันต์ผู้สมยวิมุตเจริญมรรคเพื่อละขาดซึ่งโทสะ ... เพื่อละขาดซึ่งอโนตตัปปะ ... เจริญโพชฌงค์เพื่อละขาดซึ่งโทสะ ... เพื่อละขาดซึ่งอโนตตัปปะ พระอรหันต์ผู้สมยวิมุตเสื่อมจากอรหัตตผลได้หรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. พระอรหันต์ผู้อสมยวิมุตเจริญมรรคเพี่อละขาดซึ่งอโนตตัปปะ ... เจริญโพชฌงค์เพี่อละขาดซึ่งอโนตตัปปะ พระอรหันต์ผู้อสมยวิมุตเสื่อมจากอรหัตตผลได้หรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
{๒๔๔} ส. พระอรหันต์ผู้สมยวิมุตเป็นผู้ปราศจากราคะ โทสะ โมหะแล้ว ทำกิจที่ควรทำเสร็จแล้ว ปลงภาระลงแล้ว บรรลุประโยชน์ตนแล้ว มีกิเลสเครื่องประกอบสัตว์ไว้ในภพหมดสิ้นแล้ว หลุดพ้นแล้วเพราะรู้โดยชอบ ถอดกิเลสดุจลิ่มได้แล้ว กลบคูกิเลสได้แล้ว ถอนเสาระเนียดขึ้นแล้ว เป็นผู้ไม่มีลิ่มสลัก เป็นพระอริยะ ลดธงคือมานะแล้ว วางภาระแล้ว หมดเครื่องผูกพันแล้ว มีชัยชนะอย่างดีวิเศษแล้ว ท่านกำหนดรู้ทุกข์ ละสมุทัย ทำให้แจ้งนิโรธ เจริญมรรคแล้ว รู้ยิ่งธรรมที่ควรรู้ยิ่ง กำหนดรู้ธรรมที่ควรกำหนดรู้ ละธรรมที่ควรละ เจริญธรรมที่ควรเจริญ ทำให้แจ้งธรรมที่ควรทำให้แจ้งแล้ว พระอรหันต์ผู้สมยวิมุตเสื่อมจากอรหัตตผลได้หรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. พระอรหันต์ผู้อสมยวิมุตเป็นผู้ปราศจากราคะโทสะแล้ว ... ทำให้แจ้งซึ่งธรรมที่ควรทำให้แจ้งแล้ว พระอรหันต์ผู้อสมยวิมุตเสื่อมจากอรหัตตผลได้หรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
{๒๔๕} [๒๖๓] ส. พระอรหันต์ผู้อสมยวิมุตละราคะขาดแล้ว พระอรหันต์ผู้อสมยวิมุตย่อมไม่เสื่อมจากอรหัตตผลหรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. พระอรหันต์ผู้สมยวิมุตละราคะขาดแล้ว พระอรหันต์ผู้สมยวิมุตย่อมไม่เสื่อมจากอรหัตตผลหรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
ส. พระอรหันต์ผู้อสมยวิมุตละโทสะขาดแล้ว ... ละอโนตตัปปะขาดแล้ว พระอรหันต์ผู้อสมยวิมุตย่อมไม่เสื่อมจากอรหัตตผลหรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. พระอรหันต์ผู้สมยวิมุตละอโนตตัปปะขาดแล้ว พระอรหันต์ผู้สมยวิมุตย่อมไม่เสื่อมจากอรหัตตผลหรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
ส. พระอรหันต์ผู้อสมยวิมุตเจริญมรรคเพื่อละขาดซึ่งราคะ ... เจริญโพชฌงค์เพื่อละขาดซึ่งราคะ พระอรหันต์ผู้อสมยวิมุตย่อมไม่เสื่อมจากอรหัตตผลหรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. พระอรหันต์ผู้สมยวิมุตเจริญมรรคเพื่อละขาดซึ่งราคะ ... เจริญโพชฌงค์เพื่อละขาดซึ่งราคะ พระอรหันต์ผู้สมยวิมุตย่อมไม่เสื่อมจากอรหัตตผลหรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
ส. พระอรหันต์ผู้อสมยวิมุตเจริญมรรคเพื่อละขาดซึ่งโทสะ ... เพื่อละขาดซึ่งอโนตตัปปะ ... เจริญโพชฌงค์เพื่อละขาดซึ่งโทสะ ... เพื่อละขาดซึ่งอโนตตัปปะ พระอรหันต์ผู้อสมยวิมุตย่อมไม่เสื่อมจากอรหัตตผลหรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. พระอรหันต์ผู้สมยวิมุตเจริญมรรคเพื่อละขาดซึ่งอโนตตัปปะ ... เจริญโพชฌงค์เพื่อละขาดซึ่งอโนตตัปปะ พระอรหันต์ผู้สมยวิมุตย่อมไม่เสื่อมจากอรหัตตผลหรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
ส. พระอรหันต์ผู้อสมยวิมุตเป็นผู้ปราศจากราคะ โทสะ (โมหะ)แล้ว ... ทำให้แจ้งซึ่งธรรมที่ควรทาให้แจ้งแล้ว พระอรหันต์ผู้อสมยวิมุตย่อมไม่เสื่อมจากอรหัตตผลหรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. พระอรหันต์ผู้สมยวิมุตเป็นผู้ปราศจากราคะ โทสะ (โมหะ)แล้ว ... ทำให้แจ้งซึ่งธรรมที่ควรทำให้แจ้งแล้ว พระอรหันต์ผู้สมยวิมุตย่อมไม่เสื่อมจากอรหัตตผลหรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
{๒๔๖} [๒๖๔] ส. พระอรหันต์เสื่อมจากอรหัตตผลได้หรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. พระสารีบุตรเถระเสื่อมแล้วจากอรหัตตผลหรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
ส. พระมหาโมคคัลลานเถระ ... พระมหากัสสปเถระ ... พระมหากัจจายนเถระ ... พระมหาโกฏฐิกเถระ ... พระมหาปันถกเถระเสื่อมแล้วจากอรหัตตผลหรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
ส. พระสารีบุตรเถระไม่ได้เสื่อมจากอรหัตตผลหรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. หากว่าพระสารีบุตรเถระไม่ได้เสื่อมจากอรหัตตผล ท่านก็ไม่ควรยอมรับว่า “พระอรหันต์เสื่อมจากอรหัตตผลได้”
ส. พระมหาโมคคัลลานเถระ ... พระมหากัสสปเถระ ... พระมหากัจจายนเถระ ... พระมหาโกฏฐิกเถระ ... พระมหาปันถกเถระไม่ได้เสื่อมจากอรหัตตผลหรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. หากว่าพระมหาโมคคัลลานเถระ ... พระมหาปันถกเถระไม่ได้เสื่อมจากอรหัตตผล ท่านก็ไม่ควรยอมรับว่า “พระอรหันต์เสื่อมจากอรหัตตผลได้”
จบ อริยปุคคลสังสันทนปริหานิ
๓. สุตตสาธนปริหานิ
ว่าด้วยการยกพระสูตรมาสาธกในเรื่องความเสื่อม
{๒๔๗} [๒๖๕] ส. พระอรหันต์เสื่อมจากอรหัตตผลได้หรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสไว้ว่า
“ก็ปฏิปทาทั้งระดับสูงที่ทำได้ง่าย และระดับต่ำที่ทำได้ยาก พระพุทธสมณะทรงประกาศไว้แล้ว พระมุนีทั้งหลายจะบรรลุนิพพานซํ้า ๒ ครั้งก็หาไม่ และจะบรรลุนิพพานด้วยมรรคจิตเพียงมรรคเดียวก็หาไม่” ดังนี้ มีพระสูตรอยู่จริง มิใช่หรือ ?
- ๑ดูเทียบใน ขุ.สุ. (แปล) ๒๕/๗๒๐/๖๖๖
ป. ถูกแล้ว
ส. ถ้าอย่างนั้น ท่านก็ไม่ควรยอมรับว่า “พระอรหันต์เสื่อมจากอรหัตตผลได้”
{๒๔๘} ส. พระอรหันต์เสื่อมจากอรหัตตผลได้หรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. บรรดากิเลสวัฏที่พระอรหันต์ตัดแล้ว ยังมีบางอย่างที่ยังจะต้องตัดอีกหรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
ส. บรรดากิเลสวัฏที่พระอรหันต์ตัดแล้ว ยังมีบางอย่างที่ยังจะต้องตัดอีกหรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสไว้ว่า
“ท่านผู้เสร็จกิจที่จำต้องทำแล้ว เป็นผู้ปราศจากตัณหา ไม่มีกิเลสเครื่องยึดถือ บรรดากิเลสวัฏที่ท่านตัดแล้ว ไม่มีอันใดที่ยังจะต้องตัดอีก ท่านถอนห้วงนํ้าและบ่วงได้แล้ว” ดังนี้ มีพระสูตรอยู่จริง มิใช่หรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. ถ้าอย่างนั้น ท่านก็ไม่ควรยอมรับว่า “บรรดากิเลสวัฏที่พระอรหันต์ตัดแล้ว ยังมีบางอย่างที่ยังจะต้องตัดอีก”{๒๔๙} [๒๖๖] ส. พระอรหันต์เสื่อมจากอรหัตตผลได้หรือ ?
ป. ถูกแล้ว
- ๑ห้วงนํ้าและบ่วง ในที่นี้หมายถึงกิเลส (อภิ.ปญฺจ.อ. ๑๖๕)
ส. กิจที่ทำแล้วต้องกลับสร้างสมอีกมีหรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
ส. กิจที่ทำแล้วต้องกลับสร้างสมอีกมีหรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสไว้ว่า
“กิจที่ควรทำและการเพิ่มพูนกิจที่ทำแล้วย่อมไม่มีแก่ภิกษุนั้นผู้หลุดพ้นแล้วโดยชอบ มีจิตสงบภูเขาศิลาเป็นแท่งทึบย่อมไม่หวั่นไหวด้วยลม ฉันใด รูป เสียง กลิ่น รส โผฏฐัพพะ และธรรมารมณ์ทั้งสิ้น ทั้งที่เป็นอิฏฐารมณ์และอนิฏฐารมณ์ ย่อมยังจิตอันตั้งมั่น หลุดพ้นวิเศษแล้วของภิกษุผู้คงที่ให้หวั่นไหวไม่ได้ ฉันนั้น และภิกษุนั้นย่อมพิจารณาเห็นความเกิดขึ้นและความเสื่อมไปแห่งจิตนั้น”
ดังนี้ มีพระสูตรอยู่จริง มิใช่หรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. ถ้าอย่างนั้น ท่านก็ไม่ควรยอมรับว่า “กิจที่ทำแล้วต้องกลับสร้างสมอีกมีอยู่”{๒๕๐} [๒๖๗] ป. ท่านไม่ควรยอมรับว่า “พระอรหันต์เสื่อมจากอรหัตตผลได้” หรือ ?
ส. ถูกแล้ว
ป. พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสไว้ว่า
- ๑ดูเทียบใน วิ.มหา. (แปล) ๕/๓/๑๔, องฺ.ฉกฺก. (แปล) ๒๒/๕๕/๕๓๖
“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ธรรม ๕ ประการนี้ย่อมเป็นไปเพื่อความเสื่อมแก่ภิกษุผู้สมยวิมุต ธรรม ๕ ประการ คืออะไรบ้าง คือ (๑) ความเป็นผู้ยินดีในการงาน (๒) ความเป็นผู้ยินดีในการพูดคุย (๓) ความเป็นผู้ยินดีในการนอน (๔) ความเป็นผู้ยินดีในการคลุกคลีด้วยหมู่คณะ (๕) ไม่พิจารณาจิตตามที่หลุดพ้นแล้ว ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ธรรม ๕ ประการนี้แลย่อมเป็นไปเพื่อความเสื่อมแก่ภิกษุผู้สมยวิมุต”
ดังนี้ มีพระสูตรอยู่จริง มิใช่หรือ ?
ส. ถูกแล้ว
ป. ถ้าอย่างนั้น พระอรหันต์ก็เสื่อมจากอรหัตตผลได้ ?
{๒๕๑} ส. พระอรหันต์มีความเพลิดเพลินในการงานหรือ ?
ป. ไม่ควรกลาวอย่างนั้น ...
ส. พระอรหันต์ยังมีความเพลิดเพลินในการงานหรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. พระอรหันต์ยังมีราคะ กามราคะ กิเลสเครื่องกลุ้มรุมจิตคือ กามราคะ กิเลสเครื่องประกอบไว้ในภพคือกามราคะ กิเลสดุจห้วงนํ้าคือกาม กิเลสเครื่องประกอบคือกาม กิเลสเครื่องกั้นจิตคือความพอใจในกามหรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
ส. พระอรหันต์ยังมีความเพลิดเพลินในการสนทนา ยังมีความเพลิดเพลินในการหลับ ยังมีความเพลิดเพลินในการคลุกคลีหรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
- ๑ดูเทียบใน องฺ.ปญฺจก. (แปล) ๒๒/๑๔๙/๒๔๕-๒๔๖
ส. พระอรหันต์ยังมีความเพลิดเพลินในการคลุกคลีหรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. พระอรหันต์ยังมีราคะ กามราคะ กิเลสเครื่องกลุ้มรุมจิตคือกามราคะ กิเลสเครื่องประกอบไว้ในภพคือกามราคะ กิเลสดุจหัวงนํ้าคือกาม กิเลสเครื่องประกอบคือกาม กิเลสเครื่องกั้นจิตคือความพอใจในกามหรือป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
{๒๕๒} [๒๖๘] ส. พระอรหันต์เสื่อมจากอรหัตตผลได้หรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. พระอรหันต์เมื่อเสื่อมจากอรหัตตผล ถูกอะไรกลุ้มรุมจึงเสื่อม ?
ป. ถูกราคะกลุ้มรุมจึงเสื่อม
ส. การกลุ้มรุมเกิดขึ้นเพราะอาศัยอะไร ?
ป. เกิดขึ้นเพราะอาศัยอนุสัย
ส. พระอรหันต์ยังมีอนุสัยหรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
ส. พระอรหันต์ยังมีอนุสัยหรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. พระอรหันต์ยังมีกามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย มานานุสัย ทิฏฐานุสัย วิจิกิจฉานุสัย ภวราคานุสัย อวิชชานุสัยหรือ ?
- ๑อนุสัย กิเลสที่นอนเนื่องอยู่ในสันดาน ๗ อย่าง คือ (๑) กามราคานุสัย กิเลสที่นอนเนื่องในสันดานคือความกำหนัดในกาม (๒) ปฏิฆานุสัย กิเลสที่นอนเนื่องในสันดานคือความกระทบกระทั่งแห่งจิต (๓) ทิฎฐานุสัย กิเลสที่นอนเนื่องในสันดานคือความเห็นผิด (๔) วิจิกิจฉานุสัย กิเลสที่นอนเนื่องในสันดานคือความสงสัย (๕) มานานุสัย กิเลสที่นอนเนื่องในสันดานคือความถือตัว (๖) ภวราคานุสัยกิเลสที่นอนเนื่องในสันดานคือความกำหนัดในภพ (๗) อวิชชานุสัย กิเลสที่นอนเนื่องในสันดานคือความไม่รู้ (ที.ปา. (แปล) .๑๑/๓๓๒/๓๔๙, สํ.สฬา.อ. ๑๔, ขุ.ปฏิ.อ. ๑/๑๒๙)
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
ป. พระอรหันต์ถูกโทสะกลุ้มรุมจึงเสื่อม ... ถูกโมหะกลุ้มรุมจึงเสื่อมส. ความกลุ้มรุมเกิดขึ้นเพราะอาศัยอะไร ?
ป. เกิดขึ้นเพราะอาศัยอนุสัย
ส. พระอรหันต์ยังมีอนุสัยหรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
ส. พระอรหันต์ยังมีอนุสัยหรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. พระอรหันต์ยังมีกามราคานุสัย ... อวิชชานุสัยหรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
{๒๕๓} ส. พระอรหันต์เสื่อมจากอรหัตตผลได้หรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. เมื่อพระอรหันต์เสื่อมจากอรหัตตผล อะไรก่อตัวขึ้น ?
ป. ราคะก่อตัวขึ้น
ส. สักกายทิฏฐิก่อตัวขึ้นหรือ วิจิกิจฉาก่อตัวขึ้นหรือ สีลัพพตปรามาสก่อตัวขึ้นหรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
ส. โทสะก่อตัวขึ้น ... โมหะก่อตัวขึ้น ... สักกายทิฏฐิก่อตัวขึ้น ... วิจิกิจฉาก่อตัวขึ้น ... สีลัพพตปรามาสก่อตัวขึ้นหรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
{๒๕๔} ส. พระอรหันต์เสื่อมจากอรหัตตผลได้หรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. พระอรหันต์ยังสะสมอยู่หรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
ส. พระอรหันต์เลิกสะสมอยู่หรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
ส. พระอรหันต์ยังละอยู่หรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
ส. พระอรหันต์ยังยึดมั่นอยู่หรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
ส. พระอรหันต์ยังชำระล้างอยู่หรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
ส. พระอรหันต์ยังหมักหมมอยู่หรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
ส. พระอรหันต์ยังกำจัดมืดอยู่หรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
ส. พระอรหันต์ยังมืดมัวอยู่หรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
ส. พระอรหันต์ยังสะสมอยู่ก็ไม่ใช่ เลิกสะสมอยู่ก็ไม่ใช่ แต่เป็นผู้เลิกสะสมแล้วดำรงอยู่ มิใช่หรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. หากว่าพระอรหันต์ยังสะสมอยู่ก็ไม่ใช่ เลิกสะสมอยู่ก็ไม่ใช่ แต่เป็นผู้เลิกสะสมแล้วดำรงอยู่ ท่านก็ไม่ควรยอมรับว่า “พระอรหันต์เสื่อมจากอรหัตตผลได้”ส. พระอรหันต์ยังละอยู่ก็ไม่ใช่ ยังยึดมั่นอยู่ก็ไม่ใช่ แต่เป็นผู้ละขาดแล้วดำรงอยู่ มิใช่หรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. หากว่าพระอรหันต์ยังละอยู่ก็ไม่ใช่ ยังยึดมั่นอยู่ก็ไม่ใช่ แต่เป็นผู้ละขาดแล้วดำรงอยู่ ท่านก็ไม่ควรยอมรับว่า “พระอรหันต์เสื่อมจากอรหัตตผลได้”ส. พระอรหันต์ยังชำระล้างอยู่ก็ไม่ใช่ ยังหมักหมมอยู่ก็ไม่ใช่ แต่เป็นผู้ชำระล้างแล้วดำรงอยู่ มิใช่หรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. หากว่าพระอรหันต์ยังชำระล้างอยู่ก็ไม่ใช่ ยังหมักหมมอยู่ก็ไม่ใช่ แต่เป็นผู้ชำระล้างแล้วดำรงอยู่ ท่านก็ไม่ควรยอมรับว่า “พระอรหันต์เสื่อมจากอรหัตตผลได้”ส. พระอรหันต์ยังกำจัดมืดอยู่ก็ไม่ใช่ ยังมืดมัวอยู่ก็ไม่ใช่ แต่เป็นผู้กำจัดมืดแล้วดำรงอยู่ มิใช่หรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. หากว่าพระอรหันต์ยังกำจัดมืดอยู่ก็ไม่ใช่ ยังมืดมัวอยู่ก็ไม่ใช่ แต่เป็นผู้กำจัดมืดแล้วดำรงอยู่ ท่านก็ไม่ควรยอมรับว่า “พระอรหันต์เสื่อมจากอรหัตตผลได้”
จบ ปริหานิกถา
๓. (ก) พรหมจริยกถา
ว่าด้วยเรื่องพรหมจรรย์
๑. สุทธพรหมจริยกถา
ว่าด้วยเรื่องพรหมจรรย์ล้วน ๆ
{๒๕๕} [๒๖๙] สกวาทีถามว่า การประพฤติพรหมจรรย์ไม่มีในหมู่เทวดาหรือ ?
ปรวาทีตอบว่า ถูกแล้ว
ส. เทวดาทั้งหมดเป็นผู้เงอะงะ เป็นใบ้ ไม่รู้เดียงสา ใช้ภาษาใบ้ ไม่สามารถรู้ความแห่งคำที่กล่าวดีกล่าวชั่ว เทวดาทั้งหมดไม่เลื่อมใสในพระพุทธเจ้า ไม่เลื่อมใสในพระธรรม ไม่เลื่อมใสในพระสงฆ์ ไม่เข้าไปนั่งใกล้พระผู้มีพระภาคพุทธเจ้า ไม่ทูลถามปัญหากะพระผู้มีพระภาคพุทธเจ้า ไม่ชื่นชมในปัญหาที่พระผู้มีพระภาคพุทธเจ้าวิสัชนาแล้ว เทวดาทั้งหมดประกอบด้วยเครื่องกั้นคือกรรม เครื่องกั้นคือกิเลส เครื่องกั้นคือวิบาก ไม่มีศรัทธา ไม่มีฉันทะ เป็นผู้มีปัญญาทราม เป็นผู้ไม่ควรเพื่อก้าวลงสู่ความแน่นอนอันเป็นทางชอบในกุศลธรรมทั้งหลาย เทวดาทั้งหมดเป็นผู้ทำมาตุฆาต เป็นผู้ทำปิตุฆาต เป็นผู้ทำอรหันตฆาต เป็นผู้ทำโลหิตุปบาท เป็นผู้ทำสังฆเภท เทวดาทั้งหมดเป็นผู้ฆ่าสัตว์ เป็นผู้ลักทรัพย์ เป็นผู้ประพฤติผิดในกาม เป็นผู้กล่าวเท็จ เป็นผู้กล่าวส่อเสียด เป็นผู้กล่าวคำหยาบ เป็นผู้กล่าวเพ้อเจ้อ เป็นผู้มากด้วยอภิชฌา เป็นผู้มีจิตพยาบาท เป็นมิจฉาทิฏฐิหรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
ส. เทวดาที่ไม่เป็นผู้เงอะงะ ไม่เป็นใบ้ เป็นผู้รู้เดียงสา ไม่ใช้ภาษาใบ้ สามารถจะรู้เนื้อความแห่งคำที่กล่าวดีกล่าวชั่วมีอยู่ เทวดาที่เลื่อมใส
จบ ปริหานิกถา