arnon.onlineเข้าสู่ระบบ

พระอภิธรรมปิฎก · วรรคที่ ๑๔

อปริยาปันนกถา

เล่ม ๓๗

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๕๙๔–๑๕๙๕ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๙/๙ ในวรรคที่ ๑๔มี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ

พระอภิธรรมปิฎก กถาวัตถุ วรรคที่ ๑๔ อปริยาปันนกถา (ฉบับหลวง เล่ม ๓๗ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๗ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๘๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๗)

ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๓๗ หน้า ๘๒๒–๘๒๓

หน้า ๘๒๒

{๑๕๙๓} ส. ทิฏฐิป็นอัพยากฤตหรือ ?

ป. ถูกแล้ว

ส. พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสไว้ว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย กายกรรมที่สมาทานให้บริบูรณ์ตามทิฏฐิ ... วจีกรรมที่สมาทานให้บริบูรณ์ตามทิฏฐิ ... มโนกรรมที่สมาทานให้บริบูรณ์ตามทิฏฐิ ๑ เจตนา ๑ ความปรารถนา ๑ ความตั้งใจ ๑ สังขาร ๑ ของบุคคลผู้มีมิจฉาทิฏฐิ ทั้งหมดนั้นย่อมเป็นไปเพื่อผลที่ไม่น่าปรารถนา ไม่น่าใคร่ ไม่น่าพอใจ ไม่เป็นประโยชน์เกื้อกูลเพื่อทุกข์” ดังนี้ มีพระสูตรอยู่จริง มิใช่หรือ ?

ป. ถูกแล้ว

ส. ถ้าอย่างนั้น ท่านก็ไม่ควรยอมรับว่า “ทิฏฐิเป็นอัพยากฤต”

จบ อัพยากตกถา

(๑๔๔) ๙. อปริยาปันนกถา

ว่าด้วยเรื่องทิฏฐิเป็นอปริยาบัน

{๑๕๙๔} [๗๐๙] สกวาทีถามว่า ทิฏฐิเป็นอปริยาบันหรือ ?'

ปรวาทีตอบว่า ถูกแล้ว

ส. ทิฏฐิเป็นมรรค เป็นผล เป็นนิพพาน เป็นโสดาปัตติมรรค เป็นโสดาปัตติผล เป็นสกทาคามิมรรค เป็นสกทาคามิผล เป็นอนาคามิมรรค

เชิงอรรถ (ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙))
  1. ๑พึงดูเทียบใน องฺ.เอกก. (แปล) ๒๐/๓๐๖/๕๗
  2. ๒อปริยาบัน หรือ อปริยาปันนธรรม หมายถึงธรรมที่ไม่นับเนื่องในทุกข์คือการเวียนว่ายตายเกิดอยู่ในภูมิทั้ง ๓ (เตภูมิกวัฏฏทุกข์) ธรรมที่พ้นจากโลกิยะ หรือโลกุตตรธรรม (อภิ.สงฺ.อ. ๙๓,๙๘)
  3. ๓ปรวาที ในกถานี้หมายถึงพวกภิกษุนิกายปุพพเสลิยะ ซึ่งมีความเห็นว่าทิฏฐิเป็นอปริยาบัน คือเป็นโลกุตตรธรรม (อภิ.ปญฺจ.อ. ๒๗๘)
หน้า ๘๒๓

เป็นอนาคามิผล เป็นอรหัตตมรรค เป็นอรหัตตผล เป็นสติปัฏฐาน เป็นสัมมัปปธาน เป็นอิทธิบาท เป็นอินทรีย์ เป็นพละ เป็นโพชฌงค์หรือ ?

ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...

{๑๕๙๕} [๗๑๐] ป. ท่านไม่ยอมรับว่า “ทิฏฐิเป็นอปริยาบัน” หรือ ?

ส. ถูกแล้ว

ป. ปุถุชน ท่านยอมรับว่า “เป็นผู้ปราศจากความกำหนัดในกามทั้งหลาย” หรือ ?

ส. ถูกแล้ว

ป. ท่านควรกล่าวว่า “เป็นผู้ปราศจากทิฏฐิ” หรือ ?

ส. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...

ป. ถ้าอย่างนั้น ทิฏฐิก็ต้องเป็นอปริยาบัน

จบ อปริยาปันนกถา

จบ จุททสมวรรค

รวมกถาที่มีในวรรคนี้ คือ

๑. กุสลากุสลปฏิสันทหนกถา ๒. สฬายตนุปปัตติกถา

๓. อนันตรปัจจยกถา ๔. อริยรูปกถา

๕. อัญโญอนุสโยติกถา ๖. ปริยุฏฐานจิตตวิปปยุตตันติกถา

๗. ปริยาปันนกถา ๘. อัพยากตกถา

๙. อปริยาปันนกถา