arnon.onlineเข้าสู่ระบบถาม AI

พระอภิธรรมปิฎก · วรรคที่ ๙

รูปังสารัมมณันติกถา

เล่ม ๓๗

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๓๒๑–๑๓๒๖ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๓/๑๒ ในวรรคที่ ๙มี ๔ ฉบับ

_______

๙. นวมวคฺค

(๘๖) ๓. รูปํสารมฺมณนฺติกถา

๓. รูปังสารัมมณันติกถา (๘๖)

ว่าด้วยรูปที่รับรู้อารมณ์ได้

พระอภิธรรมปิฎก กถาวัตถุ วรรคที่ ๙ รูปังสารัมมณันติกถา (ฉบับหลวง เล่ม ๓๗ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๗ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๘๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๗)

บาลี (มหาจุฬาฯ) เล่ม ๓๗ หน้า ๓๓๘–๓๓๙ · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๓๗ หน้า ๖๐๐–๖๐๒

บาลี (มหาจุฬาฯ)

*รูปํ สารมฺมณนฺติ? อามนฺตา. อตฺถิ ตสฺส อาวชฺชนา อาโภโค สมนฺนาหาโร มนสิกาโร เจตนา ปตฺถนา ปณิธีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ นนุ นตฺถิ ตสฺส อาวชฺชนา อาโภโค ฯเปฯ ปณิธีติ? อามนฺตา. หญฺจิ นตฺถิ ตสฺส อาวชฺชนา อาโภโค ฯเปฯ ปณิธิ, โน จ วต เร วตฺตพฺเพ “รูปํ สารมฺมณนฺ”ติ.

*ผสฺโส สารมฺมโณ, อตฺถิ ตสฺส อาวชฺชนา อาโภโค ฯเปฯ ปณิธีติ? อามนฺตา. รูปํ สารมฺมณํ อตฺถิ ตสฺส อาวชฺชนา อาโภโค ฯเปฯ ปณิธีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ

*เวทนา ฯเปฯ สญฺญา ... เจตนา ... จิตฺตํ ... สทฺธา ... วีริยํ ... สติ ... สมาธิ ... ปญฺญา ... ราโค ... โทโส ... โมโห ... มาโน ... ทิฏฺฐิ ... วิจิกิจฺฉา ... ถีนํ ... อุทฺธจฺจํ ... อหิริกํ ฯเปฯ อโนตฺตปฺปํ สารมฺมณํ, อตฺถิ ตสฺส อาวชฺชนา อาโภโค ฯเปฯ ปณิธีติ? อามนฺตา. รูปํ สารมฺมณํ อตฺถิ ตสฺส อาวชฺชนา อาโภโค ฯเปฯ ปณิธีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ

*รูปํ สารมฺมณํ, นตฺถิ ตสฺส อาวชฺชนา อาโภโค ฯเปฯ ปณิธีติ? อามนฺตา. ผสฺโส สารมฺมโณ, นตฺถิ ตสฺส อาวชฺชนา อาโภโค ฯเปฯ ปณิธีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ

*รูปํ สารมฺมณํ, นตฺถิ ตสฺส อาวชฺชนา อาโภโค ฯเปฯ ปณิธีติ? อามนฺตา. เวทนา ฯเปฯ อโนตฺตปฺปํ สารมฺมณํล นตฺถิ ตสฺส อาวชฺชนา อาโภโค ฯเปฯ ปณิธีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

สก. รูปเป็นสภาวธรรมที่รับรู้อารมณ์ได้ใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. รูปนั้นมีความนึกถึง ความผูกใจ ความสนใจ ความใฝ่ใจ ความจงใจ ความปรารถนา ความตั้งใจใช่ไหมปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. รูปนั้นไม่มีความนึกถึง ไม่มีความผูกใจ ฯลฯ ไม่มีความตั้งใจมิใช่หรือ

ปร. ใช่

สก. หากรูปนั้นไม่มีความนึกถึง ไม่มีความผูกใจ ฯลฯ ไม่มีความตั้งใจ ท่านก็ไม่ควรยอมรับว่า “รูปเป็นสภาวธรรมที่รับรู้อารมณ์ได้”สก. ผัสสะเป็นสภาวธรรมที่รับรู้อารมณ์ได้ มีความนึกถึง มีความผูกใจ ฯลฯ มีความตั้งใจใช่ไหมปร. ใช่

สก. รูปเป็นสภาวธรรมที่รับรู้อารมณ์ได้ มีความนึกถึง มีความผูกใจ ฯลฯ มีความตั้งใจใช่ไหม

ปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. เวทนา ... สัญญา ... เจตนา ... จิต ... สัทธา ... วิริยะ ... สติ ... สมาธิ ... ปัญญา ... ราคะ ... โทสะ ... โมหะ ... มานะ ... ทิฏฐิ ... วิจิกิจฉา ... ถีนะ ... อุทธัจจะ ... อหิริกะ ... อโนตตัปปะ เป็นสภาวธรรมที่รับรู้อารมณ์ได้ มีความนึกถึง มีความผูกใจ ฯลฯ มีความตั้งใจใช่ไหมปร. ใช่

สก. รูปเป็นสภาวธรรมที่รับรู้อารมณ์ได้ มีความนึกถึง มีความผูกใจ ฯลฯ มีความตั้งใจใช่ไหม

ปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. รูปเป็นสภาวธรรมที่รับรู้อารมณ์ได้ ไม่มีความนึกถึง ไม่มีความผูกใจ ฯลฯ ไม่มีความตั้งใจใช่ไหมปร. ใช่

สก. ผัสสะเป็นสภาวธรรมที่รับรู้อารมณ์ได้ ไม่มีความนึกถึง ไม่มีความผูกใจ ฯลฯ ไม่มีความตั้งใจใช่ไหมปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. รูปเป็นสภาวธรรมที่รับรู้อารมณ์ได้ ไม่มีความนึกถึง ไม่มีความผูกใจ ฯลฯ ไม่มีความตั้งใจใช่ไหมปร. ใช่

สก. เวทนา ฯลฯ อโนตตัปปะ เป็นสภาวธรรมที่รับรู้อารมณ์ได้ ไม่มีความ นึกถึง ไม่มีความผูกใจ ฯลฯ ไม่มีความตั้งใจใช่ไหมปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

เชิงอรรถ (ไทย (มหาจุฬาฯ ๒))
  1. ๑ปร. หมายถึงภิกษุในนิกายอุตตราปถกะ (อภิ.ปญฺจ.อ. ๕๕๒-๕๕๓/๒๔๓)
  2. ๒เพราะมีความเห็นว่า รูปทุกชนิดรับรู้อารมณ์ได้ ซึ่งต่างกับความเห็นของสกวาทีที่เห็นว่า รูปรับรู้อารมณ์ ไม่ได้ แต่เป็นอารัมมณปัจจัยได้ (อภิ.ปญฺจ.อ. ๕๕๒-๕๕๓/๒๔๓)
บาลี (มหาจุฬาฯ)

*น วตฺตพฺพํ “รูปํ สารมฺมณนฺ”ติ? อามนฺตา. นนุ รูปํ สปฺปจฺจยนฺติ? อามนฺตา. หญฺจิ รูปํ สปฺปจฺจยํ, เตน วต เร วตฺตพฺเพ “รูปํ สารมฺมณนฺ”ติ. รูปํสารมฺมณนฺติกถา นิฏฺฐิตา.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ปร. ท่านไม่ยอมรับว่า “รูปเป็นสภาวธรรมที่รับรู้อารมณ์ได้” ใช่ไหม

สก. ใช่

ปร. รูปมีปัจจัยมิใช่หรือ

สก. ใช่

ปร. หากรูปมีปัจจัย ดังนั้น ท่านจึงควรยอมรับว่า “รูปเป็นสภาวธรรม ที่รับรู้อารมณ์ได้”

รูปังสารัมมณันติกถา จบ