arnon.onlineเข้าสู่ระบบถาม AI

พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน · ปัจจนียานุโลมติกติกปัฏฐาน

นทัสสนัตติกนกุสลัตติกทัสสนัตติกกุสลัตติกะ

เล่ม ๔๕

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๐๔๐–๑๐๘๕ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๕/๘ ในปัจจนียานุโลมติกติกปัฏฐานมี ๔ ฉบับ

๘. ทัสสนติกะ ๑. กุสลติกะ

พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ ปัจจนียานุโลมติกติกปัฏฐาน นทัสสนัตติกนกุสลัตติกทัสสนัตติกกุสลัตติกะ (ฉบับหลวง เล่ม ๔๕ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๕ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๙๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๕)

บาลี (มหาจุฬาฯ) เล่ม ๔๕ หน้า ๔๐๕–๔๐๘ · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๔๕ หน้า ๖๗๕–๖๘๐

บาลี (มหาจุฬาฯ)

นทสฺสเนน ปหาตพฺพํ นกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เนวทสฺสเนน นภาวนาย ปหาตพฺโพ กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา ตีณิ ฯเปฯ อวิคเต ตีณิ.

นทสฺสเนน ปหาตพฺพํ นอกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ทสฺสเนน ปหาตพฺโพ อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา ฉ ฯเปฯ อวิคเต ฉ.

นทสฺสเนน ปหาตพฺพํ นอพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เนวทสฺสเนน นภาวนาย ปหาตพฺโพ อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา ฉ, อธิปติยา ฉ ฯเปฯ อวิคเต ฉ. ๙. ทสฺสนเหตุตฺติก ๑. กุสลตฺติก

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

สภาวธรรมที่ไม่ต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องบน ๓ ซึ่งเป็นกุศลอาศัยสภาวธรรมที่ไม่ต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคซึ่งไม่เป็นกุศลเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)

เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ

สภาวธรรมที่ต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคซึ่งเป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรม ที่ไม่ต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคซึ่งไม่เป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)

เหตุปัจจัย มี ๖ วาระ ฯลฯ

อวิคตปัจจัย มี ๖ วาระ

สภาวธรรมที่ไม่ต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องบน ๓ ซึ่งเป็น อัพยากฤตอาศัยสภาวธรรมที่ไม่ต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคซึ่งไม่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)

เหตุปัจจัย มี ๖ วาระ

อธิปติปัจจัย มี ๖ วาระ ฯลฯ

อวิคตปัจจัย มี ๖ วาระ

บาลี (มหาจุฬาฯ)

นทสฺสเนน ปหาตพฺพเหตุกํ นกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เนวทสฺสเนน นภาวนาย ปหาตพฺพเหตุโก กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา ตีณิ ฯเปฯ อวิคเต ตีณิ.

นทสฺสเนน ปหาตพฺพเหตุกํ นอกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ทสฺสเนน ปหาตพฺพเหตุโก อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา ฉ, อารมฺมเณ นว, อธิปติยา ฉ ฯเปฯ อวิคเต ฉ. นเนวทสฺสเนน นภาวนาย ปหาตพฺพเหตุกํ นอพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เนวทสฺสเนน นภาวนาย ปหาตพฺพเหตุโก อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา ฉ, อธิปติยา ฉ ฯเปฯ อวิคเต ฉ. ๑๐. อาจยคามิตฺติก ๑. กุสลตฺติก

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

๙. ทัสสนเหตุติกะ ๑. กุสลติกะ

สภาวธรรมที่มีเหตุไม่ต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องบน ๓ ซึ่งเป็นกุศลอาศัยสภาวธรรมที่มีเหตุไม่ต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคซึ่งไม่เป็น กุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)

เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ

สภาวธรรมที่มีเหตุต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคซึ่งเป็นอกุศลอาศัย สภาวธรรมที่มีเหตุไม่ต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคซึ่งไม่เป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะ เหตุปัจจัย (ย่อ)

เหตุปัจจัย มี ๖ วาระ

อารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ

อธิปติปัจจัย มี ๖ วาระ ฯลฯ

อวิคตปัจจัย มี ๖ วาระ

สภาวธรรมที่มีเหตุไม่ต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องบน ๓ ซึ่งเป็นอัพยากฤตอาศัยสภาวธรรมที่มีเหตุมิใช่ไม่ต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรค และมรรคเบื้องบน ๓ ซึ่งไม่เป็นอัพยากฤตเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)

เหตุปัจจัย มี ๖ วาระ

อธิปติปัจจัย มี ๖ วาระ ฯลฯ

อวิคตปัจจัย มี ๖ วาระ

บาลี (มหาจุฬาฯ)

นอาจยคามึ นกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อาจยคามี กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา ฉ ฯเปฯ อวิคเต ฉ.

นอาจยคามึ นอกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อาจยคามี อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา ตีณิ ฯเปฯ อวิคเต ตีณิ.

นอาจยคามึ นอพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เนวาจยคามินาปจยคามี อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา ปญฺจ, อธิปติยา ปญฺจ ฯเปฯ อวิคเต ปญฺจ. ๑๑. เสกฺขตฺติก ๑. กุสลตฺติก

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

๑๐. อาจยคามิติกะ ๑. กุสลติกะ

สภาวธรรมที่เป็นเหตุให้ถึงปฏิสนธิและจุติซึ่งเป็นกุศลอาศัยสภาวธรรม ที่ไม่เป็นเหตุให้ถึงปฏิสนธิและจุติซึ่งไม่เป็นกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)

เหตุปัจจัย มี ๖ วาระ ฯลฯ

อวิคตปัจจัย มี ๖ วาระ

สภาวธรรมที่เป็นเหตุให้ถึงปฏิสนธิและจุติซึ่งเป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรมที่ไม่ เป็นเหตุให้ถึงปฏิสนธิและจุติซึ่งไม่เป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)

เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ

สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุให้ถึงปฏิสนธิ จุติ และนิพพานซึ่งเป็นอัพยากฤตอาศัย สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุให้ถึงปฏิสนธิและจุติซึ่งไม่เป็นอัพยากฤตเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)

เหตุปัจจัย มี ๕ วาระ

อธิปติปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ

อวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ

บาลี (มหาจุฬาฯ)

นเสกฺขํ นกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เสกฺโข กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา ฉ ฯเปฯ อวิคเต ฉ.

นเสกฺขํ นอกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เนวเสกฺขนาเสกฺโข อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา ตีณิ ฯเปฯ อวิคเต ตีณิ.

นเสกฺขํ นอพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เนวเสกฺขนาเสกฺโข อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา ปญฺจ, อธิปติยา ปญฺจ ฯเปฯ อวิคเต ปญฺจ. ๑๒. ปริตฺตตฺติก ๑. กุสลตฺติก

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

๑๑. เสกขติกะ ๑. กุสลติกะ

สภาวธรรมที่เป็นของเสขบุคคลซึ่งเป็นกุศลอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นของ เสขบุคคลซึ่งไม่เป็นกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)

เหตุปัจจัย มี ๖ วาระ ฯลฯ

อวิคตปัจจัย มี ๖ วาระ

สภาวธรรมที่ไม่เป็นของเสขบุคคลและอเสขบุคคลซึ่งเป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรม ที่ไม่เป็นของเสขบุคคลซึ่งไม่เป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)

เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ

สภาวธรรมที่ไม่เป็นของเสขบุคคลและอเสขบุคคลซึ่งเป็นอัพยากฤตอาศัย สภาวธรรมที่ไม่เป็นของเสขบุคคลซึ่งไม่เป็นอัพยากฤตเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)

เหตุปัจจัย มี ๕ วาระ

อธิปติปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ

อวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ

บาลี (มหาจุฬาฯ)

นมหคฺคตํ นกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ มหคฺคโต กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา นว ฯเปฯ อวิคเต นว.

นมหคฺคตํ นอกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ปริตฺโต อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา ตีณิ ฯเปฯ อวิคเต ตีณิ. นปริตฺตํ นอพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ปริตฺโต อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา ฉ, อธิปติยา ฉ ฯเปฯ อวิคเต ฉ. ๑๓. ปริตฺตารมฺมณตฺติก ๑. กุสลตฺติก

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

๑๒. ปริตตติกะ ๑. กุสลติกะ

สภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะซึ่งเป็นกุศลอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นมหัคคตะ ซึ่งไม่เป็นกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)

เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ

อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ

สภาวธรรมที่เป็นปริตตะซึ่งเป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นมหัคคตะซึ่งไม่ เป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)

เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ

สภาวธรรมที่เป็นปริตตะซึ่งเป็นอัพยากฤตอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นปริตตะซึ่ง ไม่เป็นอัพยากฤตเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)

เหตุปัจจัย มี ๖ วาระ

อธิปติปัจจัย มี ๖ วาระ ฯลฯ

อวิคตปัจจัย มี ๖ วาระ

บาลี (มหาจุฬาฯ)

นปริตฺตารมฺมณํ นกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ปริตฺตารมฺมโณ กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา เอกวีส ฯเปฯ อวิคเต เอกวีส.

นปริตฺตารมฺมณํ นอกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ปริตฺตารมฺมโณ อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา จุทฺทส ฯเปฯ อวิคเต จุทฺทส.

นปริตฺตารมฺมโณ นอพฺยากโต ธมฺโม ปริตฺตารมฺมณสฺส อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณ- ปจฺจเยน ปจฺจโย. (สงฺขิตฺตํ.) อารมฺมเณ เอกวีส, อธิปติยา นว, อนนฺตเร สมนนฺตเร เอกวีส, อุปนิสฺสเย เอกวีส, นตฺถิยา วิคเต เอกวีส. ๑๔. หีนตฺติก ๑. กุสลตฺติก

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

๑๓. ปริตตารัมมณติกะ ๑. กุสลติกะ

สภาวธรรมที่มีปริตตะเป็นอารมณ์ซึ่งเป็นกุศลอาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่มี ปริตตะเป็นอารมณ์ซึ่งไม่เป็นกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)

เหตุปัจจัย มี ๒๑ วาระ ฯลฯ

อวิคตปัจจัย มี ๒๑ วาระ

สภาวธรรมที่มีปริตตะเป็นอารมณ์ซึ่งเป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่มีปริตตะ เป็นอารมณ์ซึ่งไม่เป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)

เหตุปัจจัย มี ๑๔ วาระ ฯลฯ

อวิคตปัจจัย มี ๑๔ วาระ

สภาวธรรมที่ไม่ใช่มีปริตตะเป็นอารมณ์ซึ่งไม่เป็นอัพยากฤตเป็นปัจจัยแก่ สภาวธรรมที่มีปริตตะเป็นอารมณ์ซึ่งเป็นอัพยากฤตโดยอารัมมณปัจจัย (ย่อ)

อารัมมณปัจจัย มี ๒๑ วาระ

อธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ

อนันตรปัจจัย มี ๒๑ วาระ

สมนันตรปัจจัย มี ๒๑ วาระ

อุปนิสสยปัจจัย มี ๒๑ วาระ

นัตถิปัจจัย มี ๒๑ วาระ

วิคตปัจจัย มี ๒๑ วาระ

บาลี (มหาจุฬาฯ)

นหีนํ นกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ มชฺฌิโม กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา ฉ ฯเปฯ อวิคเต ฉ.

นหีนํ นอกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ หีโน อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา ตีณิ ฯเปฯ อวิคเต ตีณิ.

นหีนํ นอพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ มชฺฌิโม อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา ฉ, อธิปติยา ฉ ฯเปฯ อวิคเต ฉ. ๑๕. มิจฺฉตฺตนิยตตฺติก ๑. กุสลตฺติก

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

๑๔. หีนติกะ ๑. กุสลติกะ

สภาวธรรมชั้นกลางซึ่งเป็นกุศลอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นชั้นต่ำซึ่งไม่เป็น กุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)

เหตุปัจจัย มี ๖ วาระ ฯลฯ

อวิคตปัจจัย มี ๖ วาระ

สภาวธรรมชั้นต่ำซึ่งเป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นชั้นต่ำซึ่งไม่เป็นอกุศล เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)

เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ

สภาวธรรมชั้นกลางซึ่งเป็นอัพยากฤตอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นชั้นต่ำซึ่งไม่เป็น อัพยากฤตเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)

เหตุปัจจัย มี ๖ วาระ

อธิปติปัจจัย มี ๖ วาระ ฯลฯ

อวิคตปัจจัย มี ๖ วาระ

บาลี (มหาจุฬาฯ)

นมิจฺฉตฺตนิยตํ นกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สมฺมตฺตนิยโต กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา ฉ ฯเปฯ อวิคเต ฉ.

นมิจฺฉตฺตนิยตํ นอกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ มิจฺฉตฺตนิยโต อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา ฉ ฯเปฯ อวิคเต ฉ. นมิจฺฉตฺตนิยตํ นอพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อนิยโต อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา ฉ, อธิปติยา ฉ ฯเปฯ อวิคเต ฉ. ๑๖. มคฺคารมฺมณตฺติก ๑. กุสลตฺติก

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

๑๕. มิจฉัตตนิยตติกะ ๑. กุสลติกะ

สภาวธรรมที่มีสภาวะชอบและให้ผลแน่นอนซึ่งเป็นกุศลอาศัยสภาวธรรม ที่ไม่ใช่มีสภาวะผิดและให้ผลแน่นอนซึ่งไม่เป็นกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)

เหตุปัจจัย มี ๖ วาระ ฯลฯ

อวิคตปัจจัย มี ๖ วาระ

สภาวธรรมที่มีสภาวะผิดและให้ผลแน่นอนซึ่งเป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่ มีสภาวะผิดและให้ผลแน่นอนซึ่งไม่เป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)

เหตุปัจจัย มี ๖ วาระ ฯลฯ

อวิคตปัจจัย มี ๖ วาระ

สภาวธรรมที่ไม่แน่นอนโดยอาการทั้งสองนั้นซึ่งเป็นอัพยากฤตอาศัยสภาวธรรม ที่ไม่ใช่มีสภาวะผิดและให้ผลแน่นอนซึ่งไม่เป็นอัพยากฤตเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)

เหตุปัจจัย มี ๖ วาระ

อธิปติปัจจัย มี ๖ วาระ ฯลฯ

อวิคตปัจจัย มี ๖ วาระ