พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน · อนุโลมปัจจนียติกทุกปัฏฐาน
อุปาทินนุปาทานิยัตติกเหตุทุกะ
เล่ม ๔๕ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๔๖๘–๔๙๙ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๑๐/๑๙ ในอนุโลมปัจจนียติกทุกปัฏฐานมี ๔ ฉบับ
๔. อุปาทินนติกะ ๑. เหตุทุกะ
พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ อนุโลมปัจจนียติกทุกปัฏฐาน อุปาทินนุปาทานิยัตติกเหตุทุกะ (ฉบับหลวง เล่ม ๔๕ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๕ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๙๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๕)
บาลี (มหาจุฬาฯ) เล่ม ๔๕ หน้า ๒๓๗–๒๔๐ · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๔๕ หน้า ๓๘๔–๓๘๙
อุปาทินฺนุปาทานิยํ เหตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอุปาทินฺนุปาทานิโย นเหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. อุปาทินฺนุปาทานิยํ เหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอนุปาทินฺนุปาทานิโย นเหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. อุปาทินฺนุปาทานิยํ เหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอนุปาทินฺนอนุปาทานิโย นเหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. อุปาทินฺนุปาทานิยํ เหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอุปาทินฺนุปาทานิโย นเหตุ จ นอนุปาทินฺนอนุ- ปาทานิโย นเหตุ จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา. อุปาทินฺนุปาทานิยํ เหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอนุปา-ทินฺนุปาทานิโย นเหตุ จ นอนุปาทินฺนอนุปาทานิโย นเหตุ จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา. (๕)
อนุปาทินฺนุปาทานิยํ เหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอุปาทินฺนุปาทานิโย นเหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. ตีณิ.
อนุปาทินฺนอนุปาทานิยํ เหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอนุปาทินฺนอนุปาทานิโย นเหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. ปญฺจ. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา เตรส, อารมฺมเณ นว, อธิปติยา อฎฺฐ ฯเปฯ อาเสวเน ฉ ฯเปฯ วิปาเก ทส ฯเปฯ อวิคเต เตรส.
สภาวธรรมที่ไม่ใช่กรรมอันประกอบด้วยตัณหาและทิฏฐิยึดถือและเป็น อารมณ์ของอุปาทานซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่กรรมอันประกอบด้วยตัณหา และทิฏฐิยึดถือและเป็นอารมณ์ของอุปาทานซึ่งเป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่ใช่กรรมอันประกอบด้วยตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดถือแต่เป็นอารมณ์ ของอุปาทานซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่กรรมอันประกอบด้วยตัณหาและทิฏฐิ ยึดถือและเป็นอารมณ์ของอุปาทานซึ่งเป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่ใช่กรรมอันประกอบด้วยตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดถือและไม่เป็น อารมณ์ของอุปาทานซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่กรรมอันประกอบด้วยตัณหา และทิฏฐิยึดถือและเป็นอารมณ์ของอุปาทานซึ่งเป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่กรรมอันประกอบด้วยตัณหาและทิฏฐิยึดถือเป็นอารมณ์ของ อุปาทานและที่ไม่ใช่กรรมอันประกอบด้วยตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดถือไม่เป็นอารมณ์ของ อุปาทานซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่กรรมอันประกอบด้วยตัณหาและทิฏฐิยึดถือ และเป็นอารมณ์ของอุปาทานซึ่งเป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่กรรมอันประกอบด้วยตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดถือแต่เป็นอารมณ์ ของอุปาทานและที่ไม่ใช่กรรมอันประกอบด้วยตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดถือไม่เป็นอารมณ์
ของอุปาทานซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่กรรมอันประกอบด้วยตัณหาและทิฏฐิ ยึดถือและเป็นอารมณ์ของอุปาทานซึ่งเป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๕)สภาวธรรมที่ไม่ใช่กรรมอันประกอบด้วยตัณหาและทิฏฐิยึดถือและเป็นอารมณ์ของ อุปาทานซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่กรรมอันประกอบด้วยตัณหาและทิฏฐิไม่ ยึดถือแต่เป็นอารมณ์ของอุปาทานซึ่งเป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระสภาวธรรมที่ไม่ใช่กรรมอันประกอบด้วยตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดถือและไม่เป็น อารมณ์ของอุปาทานซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่กรรมอันประกอบด้วยตัณหา และทิฏฐิไม่ยึดถือและไม่เป็นอารมณ์ของอุปาทานซึ่งเป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๕ วาระ (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๑๓ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๘ วาระ ฯลฯ
อาเสวนปัจจัย มี ๖ วาระ ฯลฯ
วิปากปัจจัย มี ๑๐ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๑๓ วาระ
อุปาทินฺนุปาทานิยํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอนุปาทินฺนุปาทานิโย นนเหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. ตีณิ. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา นว, อารมฺมเณ นว, อธิปติยา ฉ ฯเปฯ อาเสวเน ฉ ฯเปฯ วิปาเก ฉ ฯเปฯ อวิคเต นว. ๕. สงฺกิลิฏฺฐตฺติก ๑. เหตุทุก
สภาวธรรมที่ไม่ใช่กรรมอันประกอบด้วยตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดถือแต่เป็น อารมณ์ของอุปาทานซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่กรรมอันประกอบด้วยตัณหา และทิฏฐิยึดถือและเป็นอารมณ์ของอุปาทานซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๖ วาระ ฯลฯ
อาเสวนปัจจัย มี ๖ วาระ ฯลฯ
วิปากปัจจัย มี ๖ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ
สงฺกิลิฏฺฐสง์กิเลสิกํ เหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นสงฺกิลิฏฺฐสงฺกิเลสิโก นเหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา เตรส, อารมฺมเณ นว ฯเปฯ วิปาเก อฏฺฐ ฯเปฯ อวิคเต เตรส.
สงฺกิลิฏฺฐสงฺกิเลสิกํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอสงฺกิลิฏฺฐสงฺกิเลสิโก นนเหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. ตีณิ. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา นว ฯเปฯ วิปาเก ฉ ฯเปฯ อวิคเต นว. ๖. วิตกฺกตฺติก ๑. เหตุทุก
๕. สังกิลิฏฐติกะ ๑. เหตุทุกะ
สภาวธรรมที่ไม่ใช่กิเลสทำให้เศร้าหมองและเป็นอารมณ์ของกิเลสซึ่งไม่เป็น เหตุอาศัยสภาวธรรมที่กิเลสทำให้เศร้าหมองและเป็นอารมณ์ของกิเลสซึ่งเป็นเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๑๓ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ
วิปากปัจจัย มี ๘ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๑๓ วาระ
สภาวธรรมที่มิใช่กิเลสไม่ทำให้เศร้าหมองแต่เป็นอารมณ์ของกิเลสซึ่งมิใช่ไม่เป็น เหตุอาศัยสภาวธรรมที่กิเลสทำให้เศร้าหมองและเป็นอารมณ์ของกิเลสซึ่งไม่เป็นเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ
วิปากปัจจัย มี ๖ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ
สวิตกฺกสวิจารํ เหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นสวิตกฺกสวิจาโร นเหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา ปณฺณรส ฯเปฯ อวิคเต ปณฺณรส.
สวิตกฺกสวิจารํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอวิตกฺกวิจารมตฺโต นนเหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา อฏฺฐวึส, อารมฺมเณ อฏฺฐวึส, อธิปติยา เอกูนวีส ฯเปฯ ปุเรชาเต อาเสวเน เอกูนวีส ฯเปฯ อวิคเต อฏฺฐวีส. ๗. ปีติตฺติก ๑. เหตุทุก
๖. วิตักกติกะ ๑. เหตุทุกะ
สภาวธรรมที่ไม่ใช่มีทั้งวิตกและวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่มีทั้ง วิตกและวิจารซึ่งเป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๑๕ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๑๕ วาระ
สภาวธรรมที่มิใช่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่มีทั้ง วิตกและวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๒๘ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๒๘ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๑๙ วาระ ฯลฯ
ปุเรชาตปัจจัย มี ๑๙ วาระ
อาเสวนปัจจัย มี ๑๙ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๒๘ วาระ
ปีติสหคตํ เหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นปีติสหคโต นเหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา อฏฺฐวีส ฯเปฯ อวิคเต อฏฺฐวีส.
ปีติสหคตํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอุเปกฺขาสหคโต นนเหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา อฏฺฐารส ฯเปฯ อวิคเต อฏฺฐารส. ๘. ทสฺสนตฺติก ๑. เหตุทุก
๗. ปีติติกะ ๑. เหตุทุกะ
สภาวธรรมที่ไม่สหรคตด้วยปีติซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่สหรคต ด้วยปีติซึ่งเป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๒๘ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๒๘ วาระ
สภาวธรรมที่ไม่สหรคตด้วยปีติซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่สหรคตด้วย ปีติซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๑๘ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๑๘ วาระ
ทสฺสเนน ปหาตพฺพํ เหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นทสฺสเนน ปหาตพฺโพ นเหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา เตรส, อารมฺมเณ นว ฯเปฯ วิปาเก ตีณิ ฯเปฯ อวิคเต เตรส. ทสฺสเนน ปหาตพฺพํ นเหตํํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นภาวนาย ปหาตพฺโพ นนเหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา นว, อารมฺมเณ นว ฯเปฯ วิปาเก ตีณิ ฯเปฯ อวิคเต นว. ๙. ทสฺสนเหตุตฺติก ๑. เหตุทุก
๘. ทัสสนติกะ ๑. เหตุทุกะ
สภาวธรรมที่ไม่ต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัย สภาวธรรมที่ต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคซึ่งเป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๑๓ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ
วิปากปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๑๓ วาระ
สภาวธรรมที่ไม่ต้องประหาณด้วยมรรคเบื้องบน ๓ ซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ
วิปากปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ
ทสฺสเนน ปหาตพฺพเหตุกํ เหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นทสฺสเนน ปหาตพฺพเหตุโก นเหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา โสฬส, อารมฺมเณ ทฺวาทส, อธิปติยา เตรส ฯเปฯ วิปาเก ตีณิ ฯเปฯ อวิคเต โสฬส.
ทสฺสเนน ปหาตพฺพเหตุกํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นภาวนาย ปหาตพฺพเหตุโก นนเหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา นว ฯเปฯ วิปาเก ตีณิ ฯเปฯ อวิคเต นว. ๑๐. อาจยคามิตฺติก ๑. เหตุทุก
๙. ทัสสนเหตุติกะ ๑. เหตุทุกะ
สภาวธรรมที่มีเหตุไม่ต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัย สภาวธรรมที่มีเหตุต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคซึ่งเป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๑๖ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๑๒ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๑๓ วาระ ฯลฯ
วิปากปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๑๖ วาระ
สภาวธรรมที่มีเหตุไม่ต้องประหาณด้วยมรรคเบื้องบน ๓ ซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุ อาศัยสภาวธรรมที่มีเหตุต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะ เหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ
วิปากปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ
อาจยคามึ เหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอาจยคามี นเหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา เตรส, อารมฺมเณ นว ฯเปฯ วิปาเก ตีณิ ฯเปฯ อวิคเต เตรส.
อาจยคามึ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอปจยคามี นนเหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา นว ฯเปฯ วิปาเก ตีณิ ฯเปฯ อวิคเต นว. ๑๑. เสกฺขตฺติก ๑. เหตุทุก
๑๐. อาจยคามิติกะ ๑. เหตุทุกะ
สภาวธรรมที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้ถึงปฏิสนธิและจุติซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัย สภาวธรรมที่เป็นเหตุให้ถึงปฏิสนธิและจุติซึ่งเป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๑๓ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ
วิปากปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๑๓ วาระ
สภาวธรรมที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้ถึงนิพพานซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่เป็น เหตุให้ถึงปฏิสนธิและจุติซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ
วิปากปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ
เสกฺขํ เหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเสกฺโข นเหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา เตรส, อารมฺมเณ นว ฯเปฯ อาเสวเน ฉ ฯเปฯ อวิคเต เตรส.
เสกฺขํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอเสกฺโข นนเหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา นว ฯเปฯ อาเสวเน ฉ ฯเปฯ อวิคเต นว. ๑๒. ปริตฺตตฺติก ๑. เหตุทุก
๑๑. เสกขติกะ ๑. เหตุทุกะ
สภาวธรรมที่ไม่เป็นของเสขบุคคลซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่เป็นของ เสขบุคคลซึ่งเป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๑๓ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ
อาเสวนปัจจัย มี ๖ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๑๓ วาระ
สภาวธรรมที่ไม่เป็นของอเสขบุคคลซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่เป็นของ เสขบุคคลซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ
อาเสวนปัจจัย มี ๖ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ
จบ อุปาทินนุปาทานิยัตติกเหตุทุกะ