พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน · อนุโลมปัจจนียทุกทุกปัฏฐาน
เหตุทุกสเหตุกทุกนเหตุทุกนสเหตุกทุกะ
เล่ม ๔๕ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๘๙๘–๙๔๓ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๑/๖ ในอนุโลมปัจจนียทุกทุกปัฏฐานมี ๔ ฉบับ
พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ อนุโลมปัจจนียทุกทุกปัฏฐาน เหตุทุกสเหตุกทุกนเหตุทุกนสเหตุกทุกะ (ฉบับหลวง เล่ม ๔๕ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๕ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๙๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๕)
ฉบับมหามกุฏฯ พิมพ์อรรถกถาไว้ในเล่มเดียวกับพระไตรปิฎก ข้อความในหน้านี้จึงมีอรรถกถาปนอยู่
ไทย (มหามกุฏฯ) เล่ม ๙๑ หน้า ๘๔๗–๘๖๑
๖. อนุโลมปัจจนียทุกทุกปัฏฐาน
เหตุทุกสเหตุกทุกนเหตุทุกนสเหตุกทุกะ
(๑. เหตุทุกะ ๑. สเหตุกทุกะ)
ปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
สเหตุกบท
[๘๙๘] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่สเหตุกธรรม ที่เป็นนเหตุธรรมอาศัยสเหตุกธรรม ที่เป็นเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๒. ธรรมที่ไม่ใช่สเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่นเหตุธรรม
อาศัยสเหตุกธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๓. ธรรมที่ไม่ใช่สเหตุกธรรม ที่เป็นนเหตุ-
อาศัยสเหตุกธรรม ที่เป็นเหตุธรรม และสเหตุกธรรม ที่เป็นนเหตุ-ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๘๙๙] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
ในอวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ.
ปัจจนียนัย
๑. นเหตุปัจจัย
[๙๐๐] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่สเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่นเหตุธรรมอาศัยสเหตุกธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะนเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ
[๙๐๑] ในนเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ในนอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระฯลฯ ในโนวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ.
สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ สัมปยุตตวาระก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาระ.
ปัญหาวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
สเหตุกบท
[๙๐๒] ๑. สเหตุกธรรมที่เป็นเหตุธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่สเหตุกธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย
๒. อารัมมณปัจจัย
[๙๐๓] ๑. สเหตุกธรรมที่เป็นเหตุธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่สเหตุกธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณ-ปัจจัย
๒. สเหตุกธรรมที่เป็นเหตุธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรม
ที่ไม่ใช่สเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่นเหตุธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณ-ปัจจัย
๓. สเหตุกธรรมที่เป็นเหตุธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่สเหตุกธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม และธรรมที่ไม่ใช่สเหตุก-ธรรม ที่ไม่ใช่นเหตุธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย
๔. สเหตุกรรมที่เป็นนเหตุธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่สเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่นเหตุธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณ-ปัจจัย
๕. สเหตุกธรรมที่เป็นนเหตุธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่สเหตุกธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณ-ปัจจัย
๖. สเหตุกธรรมาที่เป็นนเหตุธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่สเหตุกธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม และธรรมที่ไม่ใช่สเหตุก-ธรรม ที่ไม่ใช่นเหตุธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๙๐๔] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๖ วาระในอธิปติปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ.
ปัญหาวาระพึงให้พิสดาร.
ปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
อเหตุกบท
[๙๐๕] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม ที่เป็นนเหตุธรรมอาศัยอเหตุกธรรม ที่เป็นเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๒. ธรรมที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่นเหตุธรรม
อาศัยอเหตุกธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยมี ๓ วาระ.
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๙๐๖] ในเหตุปัจจัย มี ๔ วาระ ฯลฯ
เหตุทุกสเหตุทุกนเหตุทุกนสเหตุกทุกะ จบ
เหตุทุกเหตุสัมปยุตตทุกนเหตุทุกนเหตุสัมปยุตตทุกะ
(๑. เหตุทุกะ ๒. เหตุสัมปยุตตทุกะ)
ปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
เหตุสัมปยุตตบท
[๙๐๗] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่เหตุสัมปยุตตธรรมที่เป็นนเหตุธรรมอาศัยเหตุสัมปยุตตธรรม ที่เป็นเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยมี ๓ วาระ.
เหมือนกับสเหตุกะ
เหตุวิปปยุตตบท
[๙๐๘] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่เหตุวิปปยุตตธรรม ที่เป็นนเหตุธรรมอาศัยเหตุวิปปยุตตธรรม ที่เป็นเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๒. ธรรมที่ไม่ใช่เหตุวิปปยุตตธรรม ที่ไม่ใช่นเหตุ-
ธรรม อาศัยเหตุวิปปยุตตธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๙๐๙] ในเหตุปัจจัย มี ๔ วาระ ฯลฯ
เหตุทุกเหตุสัมปยุตตทุกนเหตุทุกนเหตุสัมปยุตตทุกะ จบ
เหตุทุกเหตุสเหตุกทุกนเหตุทุกนเหตุสเหตุกทุกะ
(๑. เหตุทุกะ ๓. เหตุสเหตุกทุกะ)
ปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
เหตุสเหตุกบท
[๙๑๐] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม และไม่ใช่อเหตุกธรรมที่เป็นนเหตุธรรม อาศัยธรรมที่เป็นเหตุธรรม และสเหตุกธรรมที่เป็นเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๙๑๑] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
สเหตุกนเหตุบท
[๙๑๒] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม และไม่ใช่นเหตุธรรมที่เป็นธรรมที่ไม่ใช่นเหตุธรรม อาศัยธรรมที่เป็นสเหตุกธรรม แต่ไม่ใช่เหตุธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๙๑๓] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
เหตุทุกเหตุสเหตุกทุกนเหตุทุกนเหตุสเหตุกทุกะ จบ
เหตุทุกเหตุเหตุสัมปยุตตทุกะ
นเหตุทุกนเหตุเหตุสัมปยุตตทุกะ
(๑. เหตุทุกะ ๔. เหตุเหตุสัมปยุตตทุกะ)
ปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
เหตุเหตุสัมปยุตตบท
[๙๑๔] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม และไม่ใช่เหตุวิปปยุตต-ธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม อาศัยธรรมที่เป็นเหตุธรรม และเหตุ-สัมปยุตตธรรม ที่เป็นเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๙๑๕] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
เหตุสัมปยุตตนเหตุบท
[๙๑๖] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่เหตุวิปปยุตตธรรม และไม่ใช่นเหตุ-ธรรม ที่ไม่ใช่นเหตุธรรม อาศัยธรรมที่เป็นเหตุสัมปยุตตธรรม แต่ไม่ใช่เหตุธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๙๑๗] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
เหตุทุกเหตุเหตุสัมปยุตตทุกนเหตุทุกนเหตุเหตุสัมปยุตตทุกะ จบ
เหตุทุกนเหตุสเหตุกทุกนเหตุทุกนเหตุนสเหตุกทุกะ
(๑. เหตุทุกะ ๕. นเหตุสเหตุกทุกะ)
ปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
นเหตุสเหตุกบท
[๙๑๘] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม และไม่ใช่สเหตุกธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม แต่เป็นสเหตุกธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๙๑๙] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
นเหตุอเหตุกบท
[๙๒๐] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม และไม่ใช่อเหตุกธรรม
ที่ไม่ใช่เหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม แต่เป็นอเหตุกธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๙๒๑] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
เหตุทุกนเหตุสเหตุกทุกนเหตุทุกนเหตุนสเหตุกทุกะ จบ
เหตุทุกสัปปัจจยทุกนเหตุทุกนสัปปัจจยทุกะ
(๑. เหตุทุกะ ๖. สัปปัจจยทุกะ)
ปัญหาวาระ
อนุโลมนัย
๑. อารัมมณปัจจัย
สัปปัจจยบท
[๙๒๒] ๑. อัปปัจจยธรรมที่เป็นนเหตุธรรม เป็นปัจจัยแก่-ธรรม ที่ไม่ใช่อัปปัจจยธรรม ที่ไม่ใช่นเหตุธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย ฯลฯ
๒. ฯลฯ เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่อัปปัจจยธรรม
ที่เป็นนเหตุธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย
๓. ฯลฯ เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่อัปปัจจยธรรมที่เป็นเหตุธรรม และธรรมที่ไม่ใช่อัปปัจจยธรรม ที่ไม่ใช่นเหตุธรรมด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๙๒๓] ในอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อสังขตบท (ในสังขตทุกะที่ ๗) ก็เหมือนกับอัปปัจจยธรรม ฯลฯ
เหตุทุกสัปปัจจยทุกนเหตุทุกนสัปปัจจยทุกะ จบ
เหตุทุกสนิทัสสนทุกนเหตุทุกนสนิทัสสนทุกะ
(๑. เหตุทุกะ ๘. สนิทัสสนทุกะ)
ปัญหาวาระ
อนุโลมนัย
๑. อารัมมณปัจจัย
สนิทัสสนบท
[๙๒๔] ๑. สนิทัสสนธรรมที่เป็นนเหตุธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่สนิทัสสนธรรม ที่ไม่ใช่นเหตุธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย
๒. ฯลฯ เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่สนิทัสสนธรรมที่เป็นนเหตุธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย
๓. ฯลฯ เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่สนิทัสสนธรรมที่เป็นนเหตุธรรม และธรรมที่ไม่ใช่สนิทัสสนธรรม ที่ไม่ใช่นเหตุ-ธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๙๒๕] ในอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อนิทัสสนบท
[๙๒๖] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนธรรม ที่เป็นนเหตุธรรมอาศัยอนิทัสสนธรรม ที่เป็นเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๙๒๗] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
เหตุทุกสนิทัสสนทุกนเหตุทุกนสนิทัสสนทุกะ จบ
เหตุทุกสัปปฏิฆทุกนเหตุทุกนสัปปฏิฆทุกะ
(๑. เหตุทุกะ ๙. สัปปฏิฆทุกะ)
ปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
สัปปฏิฆบท
[๙๒๘] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่สัปปฏิฆธรรม ที่เป็นนเหตุธรรมอาศัยสัปปฏิฆธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๙๒๙] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
อัปปฏิฆบท
[๙๓๐] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่อัปปฏิฆธรรม ที่เป็นนเหตุธรรมอาศัยอัปปฏิฆธรรม ที่เป็นเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๙๓๑] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
เหตุทุกสัปปฏิฆทุกนเหตุทุกนสัปปฏิฆทุกะ จบ
เหตุทุกรูปีทุกนเหตุทุกนรูปีทุกะ
(๑. เหตุทุกะ ๑๐. รูปีทุกะ)
ปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
รูปีบท
[๙๓๒] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่รูปีธรรม ที่ไม่ใช่นเหตุธรรม อาศัยรูปีธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๙๓๓] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อรูปีบท
[๙๓๔] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่อรูปีธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม อาศัยอรูปีธรรม ที่เป็นเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๙๓๕] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
เหตุทุกรูปีทุกนเหตุทุกนรูปีทุกะ จบ
เหตุทุกโลกิยทุกนเหตุทุกนโลกิยทุกะ
(๑. เหตุทุกะ ๑๑. โลกิยทุกะ)
ปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
โลกิยบท
[๙๓๖] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่โลกิยธรรม ที่ไม่ใช่นเหตุธรรมอาศัยโลกิยธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๙๓๗] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
โลกุตตรบท
[๙๓๘] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่โลกุตตรธรรม ที่เป็นนเหตุธรรมอาศัยโลกุตตรธรรม ที่เป็นเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ฯลฯ
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๙๓๙] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
เหตุทุกโลกิยทุกนเหตุทุกนโลกิยทุก จบ
เหตุทุกเกนจิวิญเญยยทุกะ
นเหตุทุกนเกนจิวิญเญยยทุกะ
(๑. เหตุทุกะ ๑๒. เกนจิวิญเญยยทุกะ)
ปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
เกนจิวิญเญญยยบท
[๙๔๐] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่เกนจิวิญเญยยธรรม ที่เป็นนเหตุ-ธรรม อาศัยเกนจิวิญเญยยธรรม ที่เป็นเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ฯลฯ
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๙๔๑] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ
เกนจินวิญเญยยบท
[๙๔๒] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่เกนจินวิญเญยยธรรม ที่เป็นนเหตุ-ธรรม อาศัยเกนจินวิญเญยยธรรม ที่เป็นเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ฯลฯ
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๙๔๓] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ
เหตุทุกเกนจิวิญเญยยทุกนเหตุทุกนเกนจิวิญเญยยทุกะ จบ
เหตุทุกอาสวทุกนเหตุทุกโนอาสวทุกะ
(๑. เหตุทุกะ ๑๓. อาสวทุกะ)
ปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
อาสวบท
[๙๔๔] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่อาสวธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม อาศัยอาสวธรรม ที่เป็นเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ฯลฯ
จบ เหตุทุกสเหตุกทุกนเหตุทุกนสเหตุกทุกะ