พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน · อนุโลมปัจจนียทุกัตติกปัฏฐาน
อัชฌัตติกทุกกุสลัตติกนอัชฌัตติกทุกนกุสลัตติกะ
เล่ม ๔๕ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๒๙๒–๓๐๐ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๗/๑๑ ในอนุโลมปัจจนียทุกัตติกปัฏฐานมี ๔ ฉบับ
๖๖. อัชฌัตติกทุกะ ๑. กุสลติกะ
พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ อนุโลมปัจจนียทุกัตติกปัฏฐาน อัชฌัตติกทุกกุสลัตติกนอัชฌัตติกทุกนกุสลัตติกะ (ฉบับหลวง เล่ม ๔๕ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๕ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๙๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๕)
บาลี (มหาจุฬาฯ) เล่ม ๔๕ หน้า ๑๙๕–๑๙๘ · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๔๕ หน้า ๓๑๓–๓๑๘
อชฺฌตฺติกํ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอชฺฌตฺติโก นกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. พาหิรํ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอชฺฌตฺติโก นกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. อชฺฌตฺติกํ กุสลญฺจ พาหิรํ กุสลญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอชฺฌตฺติโก นกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. เหตุยา ตีณิ ฯเปฯ อวิคเต ตีณิ.
อชฺฌตฺติกํ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอชฺฌตฺติโก นอกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. พาหิรํ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอชฺฌตฺติโก นอกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. อชฺฌตฺติกํ อกุสลญฺจ พาหิรํ อกุสลญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอชฺฌตฺติโก นอกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. เหตุยา ตีณิ ฯเปฯ อวิคเต ตีณิ.. (อพฺยากตมูลํ ตีณิเยว ปจฺจยวเสน.) ๖๗. อุปาทาทุก ๑. กุสลตฺติก
สภาวธรรมที่ไม่ใช่เป็นภายในซึ่งไม่เป็นกุศลอาศัยสภาวธรรมที่เป็นภายใน ซึ่งเป็นกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่เป็นภายในซึ่งไม่เป็นกุศลอาศัยสภาวธรรมที่เป็นภายนอกซึ่งเป็น กุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่เป็นภายในซึ่งไม่เป็นกุศลอาศัยสภาวธรรมที่เป็นภายในและ ที่เป็นภายนอกซึ่งเป็นกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่ไม่ใช่เป็นภายในซึ่งไม่เป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรมที่เป็นภายในซึ่งเป็น อกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่เป็นภายในซึ่งไม่เป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรมที่เป็นภายนอก ซึ่งเป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่เป็นภายในซึ่งไม่เป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรมที่เป็นภายในและ ที่เป็นภายนอกซึ่งเป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
(บทที่มีอัพยากฤตเป็นมูล มี ๓ วาระเท่านั้นด้วยอำนาจปัจจัย)
โนอุปาทา กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นโนอุปาทา นกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. เหตุยา ตีณิ ฯเปฯ อวิคเต ตีณิ. โนอุปาทา อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นโนอุปาทา นอกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. เหตุยา ตีณิ ฯเปฯ อวิคเต ตีณิ. (อพฺยากตมูลํ เอกํเยว ปจฺจยวเสน.) ๖๘. อุปาทินฺนทุก ๑. กุสลตฺติก
๖๗. อุปาทาทุกะ ๑. กุสลติกะ
สภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นอุปาทายรูปซึ่งไม่เป็นกุศลอาศัยสภาวธรรมที่ไม่ เป็นอุปาทายรูปซึ่งเป็นกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นอุปาทายรูปซึ่งไม่เป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็น อุปาทายรูปซึ่งเป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
(บทที่มีอัพยากฤตเป็นมูล มี ๑ วาระเท่านั้นด้วยอำนาจปัจจัย)
อนุปาทินฺนํ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอุปาทินฺโน นกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. เหตุยา เอกํ ฯเปฯ อวิคเต เอกํ.
อนุปาทินฺนํ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอุปาทินฺโน นอกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. เหตุยา เอกํ ฯเปฯ อวิคเต เอกํ. (อพฺยากตมูลํ เอกํเยว ปจฺจยวเสน.) มหนฺตรทุกํ นิฏฺฐิตํ. ๖๙. ทฺวิโคจฺฉก ๑. กุสลตฺติก
๖๘. อุปาทินนทุกะ ๑. กุสลติกะ
สภาวธรรมที่ไม่ใช่กรรมอันประกอบด้วยตัณหาและทิฏฐิยึดถือซึ่งไม่เป็น กุศลอาศัยสภาวธรรมที่กรรมอันประกอบด้วยตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดถือซึ่งเป็นกุศล เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่ไม่ใช่กรรมอันประกอบด้วยตัณหาและทิฏฐิยึดถือซึ่งไม่เป็นอกุศล อาศัยสภาวธรรมที่กรรมอันประกอบด้วยตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดถือซึ่งเป็นอกุศลเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
เหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ
(บทที่มีอัพยากฤตเป็นมูล มี ๑ วาระเท่านั้นด้วยอำนาจปัจจัย)
มหันตรทุกะ จบ
โนอุปาทานํ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ โนอุปาทาโน นกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. เหตุยา เอกํ ฯเปฯ อวิคเต เอกํ.
อุปาทานํ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ โนอุปาทาโน นอกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. เหตุยา ตีณิ ฯเปฯ อวิคเต ตีณิ.
โนกิเลสํ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ โนกิเลโส นกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. เหตุยา เอกํ ฯเปฯ อวิคเต เอกํ. (สงฺขิตฺตํ.) ๘๓. ทสฺสเนนปหาตพฺพทุก ๑. กุสลตฺติก
๖๙. ทวิโคจฉกะ ๑. กุสลติกะ
สภาวธรรมที่ไม่เป็นอุปาทานซึ่งไม่เป็นกุศลอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็น อุปาทานซึ่งเป็นกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
เหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ
สภาวธรรมที่ไม่เป็นอุปาทานซึ่งไม่เป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอุปาทาน ซึ่งเป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่ไม่เป็นกิเลสซึ่งไม่เป็นกุศลอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกิเลสซึ่งเป็น กุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
เหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ (ย่อ)
นทสฺสเนน ปหาตพฺพํ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นทสฺสเนน ปหาตพฺโพ นกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. เหตุยา เอกํ ฯเปฯ อวิคเต เอกํ.
ทสฺสเนน ปหาตพฺพํ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นทสฺสเนน ปหาตพฺโพ นอกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. นทสฺสเนน ปหาตพฺพํ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นทสฺสเนน ปหาตพฺโพ นอกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. เหตุยา เทฺว ฯเปฯ อวิคเต เทฺว. นทสฺสเนน ปหาตพฺพํ อพฺยากตํ ธมฺมํ ปจฺจยา นนทสฺสเนน ปหาตพฺโพ นอพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. เหตุยา เทฺว ฯเปฯ อวิคเต เทฺว. ๘๔. ภาวนายปหาตพฺพทุก ๑. กุสลตฺติก
๘๓. ทัสสเนนปหาตัพพทุกะ ๑. กุสลติกะ
สภาวธรรมที่ไม่ต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคซึ่งไม่เป็นกุศลอาศัย สภาวธรรมที่ไม่ต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคซึ่งเป็นกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
เหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ
สภาวธรรมที่ไม่ต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคซึ่งไม่เป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรม ที่ต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคซึ่งเป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่ไม่ต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคซึ่งไม่เป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรม ที่ไม่ต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคซึ่งเป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
เหตุปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๒ วาระ
สภาวธรรมที่มิใช่ไม่ต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคซึ่งไม่เป็นอัพยากฤตอาศัย สภาวธรรมที่ไม่ต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคซึ่งเป็นอัพยากฤตเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
เหตุปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๒ วาระ
นภาวนาย ปหาตพฺพํ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นภาวนาย ปหาตพฺโพ นกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. เหตุยา เอกํ ฯเปฯ อวิคเต เอกํ.
ภาวนาย ปหาตพฺพํ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นภาวนาย ปหาตพฺโพ นอกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. เหตุยา เทฺว ฯเปฯ อวิคเต เทฺว.
นภาวนาย ปหาตพฺพํ อพฺยากตํ ธมฺมํ ปจฺจยา นนภาวนาย ปหาตพฺโพ นอพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. เหตุยา เทฺว ฯเปฯ อวิคเต เทฺว. ๘๕. ทสฺสเนนปหาตพฺพเหตุกทุก ๑. กุสลตฺติก
๘๔. ภาวนายปหาตัพพทุกะ ๑. กุสลติกะ
สภาวธรรมที่ไม่ต้องประหาณด้วยมรรคเบื้องบน ๓ ซึ่งไม่เป็นกุศลอาศัย สภาวธรรมที่ไม่ต้องประหาณด้วยมรรคเบื้องบน ๓ ซึ่งเป็นกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
เหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ
สภาวธรรมที่ไม่ต้องประหาณด้วยมรรคเบื้องบน ๓ ซึ่งไม่เป็นอกุศลอาศัย สภาวธรรมที่ต้องประหาณด้วยมรรคเบื้องบน ๓ ซึ่งเป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
เหตุปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๒ วาระ
สภาวธรรมที่มิใช่ไม่ต้องประหาณด้วยมรรคเบื้องบน ๓ ซึ่งไม่เป็นอัพยากฤต อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ต้องประหาณด้วยมรรคเบื้องบน ๓ ซึ่งเป็นอัพยากฤตเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
เหตุปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๒ วาระ
นทสฺสเนน ปหาตพฺพเหตุกํ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นทสฺสเนน ปหาตพฺพเหตุโก นกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. เหตุยา เอกํ ฯเปฯ อวิคเต เอกํ.
ทสฺสเนน ปหาตพฺพเหตุกํ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นทสฺสเนน ปหาตพฺพเหตุโก นอกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. เหตุยา ตีณิ ฯเปฯ อวิคเต ตีณิ.
นทสฺสเนน ปหาตพฺพเหตุกํ อพฺยากตํ ธมฺมํ ปจฺจยา นนทสฺสเนน ปหาตพฺพเหตุโก นอพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. เหตุยา เทฺว, อารมฺมเณ ตีณิ ฯเปฯ อวิคะต ตีณิ. (อพฺยากตวาเร สพฺพตฺถ ปจฺจยวเสน คเณตพฺพํ.) ๘๖. ภาวนายปหาตพฺพเหตุกทุก ๑. กุสลตฺติก
๘๕. ทัสสเนนปหาตัพพเหตุกทุกะ ๑. กุสลติกะ
สภาวธรรมที่มีเหตุไม่ต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคซึ่งไม่เป็นกุศล อาศัยสภาวธรรมที่มีเหตุไม่ต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคซึ่งเป็นกุศลเกิดขึ้นเพราะ เหตุปัจจัย
เหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ
สภาวธรรมที่มีเหตุไม่ต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคซึ่งไม่เป็นอกุศลอาศัย สภาวธรรมที่มีเหตุต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคซึ่งเป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่มีเหตุมิใช่ไม่ต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคซึ่งไม่เป็นอัพยากฤต อาศัยสภาวธรรมที่มีเหตุไม่ต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคซึ่งเป็นอัพยากฤตเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
เหตุปัจจัย มี ๒ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
(ในอัพยากตวารทุกแห่งพึงนับด้วยอำนาจปัจจัย)
นภาวนาย ปหาตพฺพเหตุกํ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นภาวนาย ปหาตพฺพเหตุโก นกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. เหตุยา เอกํ ฯเปฯ อวิคเต เอกํ. ภาวนาย ปหาตพฺพเหตุกํ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นภาวนาย ปหาตพฺพเหตุโก นอกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. เหตุยา ตีณิ ฯเปฯ อวิคเต ตีณิ. (อพฺยากตมูลํ เทฺว.) เหตุยา เทฺว, อารมฺมเณ ตีณิ ฯเปฯ อวิคเต ตีณิ. ๘๗. สวิตกฺกทุก ๑. กุสลตฺติก
๘๖. ภาวนายปหาตัพพเหตุกทุกะ ๑. กุสลติกะ
สภาวธรรมที่มีเหตุไม่ต้องประหาณด้วยมรรคเบื้องบน ๓ ซึ่งไม่เป็นกุศล อาศัยสภาวธรรมที่มีเหตุไม่ต้องประหาณด้วยมรรคเบื้องบน ๓ ซึ่งเป็นกุศลเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
เหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ
สภาวธรรมที่มีเหตุไม่ต้องประหาณด้วยมรรคเบื้องบน ๓ ซึ่งไม่เป็นอกุศลอาศัย สภาวธรรมที่มีเหตุต้องประหาณด้วยมรรคเบื้องบน ๓ ซึ่งเป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะ เหตุปัจจัย
เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
(บทที่มีอัพยากฤตเป็นมูล มี ๒ วาระ)
เหตุปัจจัย มี ๒ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
จบ อัชฌัตติกทุกกุสลัตติกนอัชฌัตติกทุกนกุสลัตติกะ