พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน · อนุโลมปัจจนียทุกัตติกปัฏฐาน
เหตุทุกวิปากัตติกนเหตุทุกนวิปากัตติกะ
เล่ม ๔๕ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๒๓๙–๒๔๗ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๒/๑๑ ในอนุโลมปัจจนียทุกัตติกปัฏฐานมี ๔ ฉบับ
พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ อนุโลมปัจจนียทุกัตติกปัฏฐาน เหตุทุกวิปากัตติกนเหตุทุกนวิปากัตติกะ (ฉบับหลวง เล่ม ๔๕ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๕ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๙๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๕)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๔๕ หน้า ๒๔๗–๒๕๒
สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่สัมปยุตด้วยสุขเวทนา อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งสัมปยุตด้วยสุขเวทนา เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑)สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่สัมปยุตด้วยสุขเวทนา อาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งสัมปยุตด้วยสุขเวทนา และที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งสัมปยุตด้วยสุขเวทนา เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑) (ย่อ){๒๓๔} ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร
ในอารัมมณปัจจัย ” ๓ ” ...
ในอวิคตปัจจัย ” ๓ ”
(สหชาตวารก็ดี ... ปัญหาวารก็ดี พึงให้พิสดาร)
{๒๓๕} [๙] สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่สัมปยุตด้วยทุกขเวทนา อาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งสัมปยุตด้วยทุกขเวทนา เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ){๒๓๖} ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร
(พึงให้พิสดารในทุก ๆ ปัจจัย)
{๒๓๗} [๑๐] สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนาอาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งสัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนา เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ){๒๓๘} ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร
(พึงให้พิสดารในทุก ๆ ปัจจัย)
๑. เหตุทุกะ ๓. วิปากติกะ
{๒๓๙} [๑๑] สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่เป็นวิบาก อาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นวิบาก เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร
สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่เป็นเหตุให้เกิดวิบาก อาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นเหตุให้เกิดวิบาก เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร
สภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งมิใช่ไม่เป็นวิบาก และที่ไม่เป็นเหตุให้เกิดวิบาก อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่เป็นวิบาก และที่ไม่เป็นเหตุให้เกิดวิบาก เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร
๑. เหตุทุกะ ๔. อุปาทินนติกะ
{๒๔๐} [๑๒] สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่ใช่อันตัณหาทิฏิฐิยึดครอง และเป็นอารมณ์ของอุปาทาน อาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งอันตัณหาทิฏฐิยึดครอง และเป็นอารมณ์ของอุปาทาน เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร
สภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่ใช่อันตัณหาทิฏฐิไม่ยึดครอง และเป็นอารมณ์ของอุปาทาน อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งอันตัณหาทิฏฐิไม่ยึดครองและไม่เป็นอารมณ์ของอุปาทาน เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร
สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งมิใช่ไม่ใช่อันตัณหาทิฏฐิยึดครอง และไม่เป็นอารมณ์ของอุปาทาน อาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งไม่ใช่อันตัณหาทิฏฐิยึดครอง และไม่เป็นอารมณ์ของอุปาทาน เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร
๑. เหตุทุกะ ๕. สังกิลิฏฐติกะ
{๒๔๑} [๑๓] สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่เศร้าหมองแต่เป็นอารมณ์ของสังกิเลส อาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเศร้าหมอง และเป็นอารมณ์ของสังกิเลส เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร
สภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งมิใช่กิเลสไม่ทำให้เศร้าหมอง แต่เป็นอารมณ์ของสังกิเลสอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่เศร้าหมองแต่เป็นอารมณ์ของสังกิเลส เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร
สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งมิใช่กิเลสไม่ทำให้เศร้าหมองและไม่เป็นอารมณ์ของสังกิเลส อาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งไม่เศร้าหมองและไม่เป็นอารมณ์ของสังกิเลส เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร
๑. เหตุทุกะ ๖. วิตักกติกะ
{๒๔๒} [๑๔] สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่ใช่มีวิตกมีวิจาร อาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งมีวิตกมีวิจาร เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร
สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่ใช่ไม่มีวิตกมีแต่เพียงวิจาร อาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งไม่มีวิตกมีแต่เพียงวิจาร เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร
สภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่ใช่ไม่มีวิตกไม่มีวิจาร อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่มีวิตกไม่มีวิจาร เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร
๑. เหตุทุก ๗. ปีติติกะ
{๒๔๓} [๑๕] สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่สหรคตด้วยปีติ อาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งสหรคตด้วยปีติ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร
สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่สหรคตด้วยสุขเวทนา อาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งสหรคตด้วยสุขเวทนา เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร
สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่สหรคตด้วยอุเบกขาเวทนา อาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งสหรคตด้วยอุเบกขาเวทนา เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร
๑. เหตุทุกะ ๘. ทัสสนติกะ
{๒๔๔} [๑๖] สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณอาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร
สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่ใช่อันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณอาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุอันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร
สภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งมิใช่ไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรค และที่ไม่ใช่อันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและที่ไม่ใช่อันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร
๑. เหตุทุกะ ๙. ทัสสนเหตุติกะ
{๒๔๕} [๑๗] สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งมีเหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณ อาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งมีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร
สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่มีเหตุอันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ อาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งมีเหตุอันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร
สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งมีเหตุมิใช่ไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรค และที่ไม่ใช่อันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ อาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งมีเหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรค และที่ไม่ใช่อันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยในเหตุปัจจัย มี ๑ วาร
๑. เหตุทุกะ ๑๐. อาจยคามิติกะ
{๒๔๖} [๑๘] สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่เป็นเหตุให้ถึงจุติและปฏิสนธิ อาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นเหตุให้ถึงจุติและปฏิสนธิ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร
สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่เป็นเหตุให้ถึงพระนิพพาน อาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นเหตุให้ถึงพระนิพพาน เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร
สภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุให้จุติและปฏิสนธิและที่ไม่เป็นเหตุให้ถึงพระนิพพาน อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่เป็น
เหตุให้จุติและปฏิสนธิและที่ไม่เป็นเหตุให้ถึงพระนิพพาน เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร
๑. เหตุทุกะ ๑๑. เสกขติกะ
{๒๔๗} [๑๙] สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่เป็นของเสกขบุคคล อาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นของเสกขบุคคล เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร
สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่เป็นของอเสกขบุคคล อาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นของอเสกขบุคคล เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร
สภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งมิใช่ไม่เป็นของเสกขบุคคลและที่ไม่เป็นของอเสกขบุคคล อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่เป็นของเสกขบุคคล และที่ไม่เป็นของอเสกขบุคคล เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร
๑. เหตุทุกะ ๑๒. ปริตตติกะ
{๒๔๘} [๒๐] สภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่เป็นปริตตะ อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นปริตตะ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วารสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่เป็นมหัคคตะ อาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุที่เป็นมหัคคตะ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร
สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่เป็นอัปปมาณะ อาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งเป็นอัปปมาณะ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
จบ เหตุทุกวิปากัตติกนเหตุทุกนวิปากัตติกะ