arnon.onlineเข้าสู่ระบบถาม AI

พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน · อัชฌัตตัตติกะ

ปฏิจจวาร

เล่ม ๔๑

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๒๐๓๓–๒๐๖๑ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๑/๓ ในอัชฌัตตัตติกะมี ๔ ฉบับ

พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน มหาปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๒ ปัจฉิมอนุโลมติกปัฏฐาน อัชฌัตตัตติกะ ปฏิจจวาร (ฉบับหลวง เล่ม ๔๑ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๑ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๘๗ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๑)

ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๔๑ หน้า ๖๗๑–๖๗๙

หน้า ๖๗๑

๒๐. อัชฌัตตติกะ ๑. ปฏิจจวาร

๑. ปัจจยานุโลม ๑. วิภังควาร

เหตุปัจจัย

{๒๐๓๓} [๑] สภาวธรรมที่เป็นไปภายในอาศัยสภาวธรรมที่เป็นไปภายในเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นไปภายในเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ... ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ ๓ และกฏัตตารูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นไปภายใน ... เกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ... หทัยวัตถุอาศัยขันธ์ทั้งหลายเกิดขึ้น ขันธ์ทั้งหลายอาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้น มหาภูตรูป ๓

อาศัยมหาภูตรูป ๑ เกิดขึ้น ... จิตตสมุฏฐานรูป กฏัตตารูปที่เป็นอุปาทายรูปอาศัยมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น ... (๑)

{๒๐๓๔} สภาวธรรมที่เป็นไปภายนอกอาศัยสภาวธรรมที่เป็นไปภายนอกเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นไปภายนอกเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ... ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ ๓ และกฏัตตารูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นไปภายนอกเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ...

หทัยวัตถุอาศัยขันธ์ทั้งหลายเกิดขึ้น ... ขันธ์ทั้งหลายอาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้น ...

มหาภูตรูป ๓ อาศัยมหาภูตรูป ๑ เกิดขึ้น ... จิตตสมุฏฐานรูป กฏัตตารูปที่เป็นอุปาทายรูปอาศัยมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น (๑)

อารัมมณปัจจัย

{๒๐๓๕} [๒] สภาวธรรมที่เป็นไปภายในอาศัยสภาวธรรมที่เป็นไปภายในเกิดขึ้นเพราะอารัมมณปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นไปภายในเกิดขึ้น... ขันธ์ ๒ ... ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นไปภายในเกิดขึ้น... ขันธ์ทั้งหลายอาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้น (๑)

หน้า ๖๗๒

{๒๐๓๖} สภาวธรรมที่เป็นไปภายนอกอาศัยสภาวธรรมที่เป็นไปภายนอกเกิดขึ้นเพราะอารัมมณปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นไปภายนอกเกิดขึ้น ...

ขันธ์ ๒ ... ในปฏิสนธิขณะ ... ขันธ์ทั้งหลายอาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้น (๑)

อธิปติปัจจัย

{๒๐๓๗} [๓] สภาวธรรมที่เป็นไปภายในอาศัยสภาวธรรมที่เป็นไปภายในเกิดขึ้นเพราะอธิปติปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นไปภายในเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ... มหาภูตรูป ๑ ... จิตตสมุฏฐานรูปที่เป็นอุปาทายรูปอาศัยมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น (๑)

{๒๐๓๘} สภาวธรรมที่เป็นไปภายนอกอาศัยสภาวธรรมที่เป็นไปภายนอกเกิดขึ้นเพราะอธิปติปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นไปภายนอกเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ... มหาภูตรูป ๑ ... จิตตสมุฏฐานรูปที่เป็นอุปาทายรูปอาศัยมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น (๑)

อนันตราทิปัจจัย

{๒๐๓๙} [๔] สภาวธรรมที่เป็นไปภายในอาศัยสภาวธรรมที่เป็นไปภายในเกิดขึ้นเพราะอนันตรปัจจัย เพราะสมนันตรปัจจัย เพราะสหชาตปัจจัย คือ

ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นไปภายในเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒... ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ ๓ และกฏัตตารูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นไป

ภายในเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ... หทัยวัตถุอาศัยขันธ์ทั้งหลายเกิดขึ้น ขันธ์ทั้งหลายอาศัยหทัยวัตถุ เกิดขึ้น มหาภูตรูป ๓ อาศัยมหาภูตรูป ๑ เกิดขึ้น ...

จิตตสมุฏฐานรูป กฏัตตารูปที่เป็นอุปาทายรูปอาศัยมหาภูตรูปทั้งหลาย

เกิดขึ้น ... ที่มีอาหารเป็นสมุฏฐาน ... ที่มีอุตุเป็นสมุฏฐาน ... สำหรับพวกอสัญญสัตตบุคคลมีมหาภูตรูป ๓ อาศัยมหาภูตรูป ๑ เกิดขึ้น ...

กฏัตตารูปที่เป็นอุปาทายรูปอาศัยมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น (๑)

หน้า ๖๗๓

{๒๐๔๐} สภาวธรรมที่เป็นไปภายนอกอาศัยสภาวธรรมที่เป็นไปภายนอกเกิดขึ้นเพราะสหชาตปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นไปภายนอกเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ... ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ ๓ และกฏัตตารูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นไปภายนอกเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ... หทัยวัตถุอาศัยขันธ์ทั้งหลายเกิดขึ้น ขันธ์ทั้งหลายอาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้น ... มหาภูตรูป ๑ …จิตตสมุฏฐานรูป กฏัตตารูปที่เป็นอุปาทายรูปอาศัยมหาภูตรูปทั้งหลาย

เกิดขึ้น ... ที่เป็นภายนอก ... ที่มีอาหารเป็นสมุฏฐาน ... ที่มีอุตุเป็นสมุฏฐาน... สำหรับพวกอสัญญสัตตบุคคลมีมหาภูตรูป ๓ อาศัยมหาภูตรูป ๑ เกิดขึ้น... กฏัตตารูปที่เป็นอุปาทายรูปอาศัยมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น ... (๑)

อัญญมัญญาทิปัจจัย

{๒๐๔๑} [๕] สภาวธรรมที่เป็นไปภายในอาศัยสภาวธรรมที่เป็นไปภายในเกิดขึ้นเพราะอัญญมัญญปัจจัย เพราะนิสสยปัจจัย เพราะอุปนิสสยปัจจัย

เพราะปุเรชาตปัจจัย เพราะอาเสวนปัจจัย (ในปุเรชาตปัจจัยก็ดี ในอาเสวนปัจจัยก็ดีไม่มีปฏิสนธิ) เพราะกัมมปัจจัย เพราะวิปากปัจจัย

เพราะอาหารปัจจัย เพราะอินทริยปัจจัย เพราะฌานปัจจัยเพราะ

มัคคปัจจัย เพราะสัมปยุตตปัจจัย เพราะวิปปยุตตปัจจัย เพราะอัตถิปัจจัยเพราะนัตถิปัจจัย เพราะวิคตปัจจัย เพราะอวิคตปัจจัย

๑. ปัจจยานุโลม ๒. สังขยาวาร

{๒๐๔๒} [๖]ในเหตุปัจจัย มี ๒ วาร

ในอารัมมณปัจจัย ,, ๒ ,, …

ในอวิคตปัจจัย ,, ๒ ,,

จบ อนุโลม

หน้า ๖๗๔

๒. ปัจจยปัจจนียะ ๑. วิภงควาร

นเหตุปัจจัย

{๒๐๔๓} [๗] สภาวธรรมที่เป็นไปภายในอาศัยสภาวธรรมที่เป็นภายในเกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นไปภายในซึ่งเป็นอเหตุกะเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ... ในอเหตุกปฏิสนธิขณะ ...

หทัยวัตถุอาศัยขันธ์ทั้งหลายเกิดขึ้น ขันธ์ทั้งหลายอาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้น ...

มหาภูตรูป ๑ ... ที่มีอาหารเป็นสมุฏฐาน ... ที่มีอุตุเป็นสมุฏฐาน ...

สำหรับพวกอสัญญสัตตบุคคลมีมหาภูตรูป ๓ อาศัยมหาภูตรูป ๑ เกิดขึ้น ...

กฏัตตารูปที่เป็นอุปาทายรูปอาศัยมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น โมหะที่

สหรคตด้วยวิจิกิจฉาและอุทธัจจะอาศัยขันธ์ทั้งหลายที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาและอุทธัจจะเกิดขึ้น (๑)

{๒๐๔๔} สภาวธรรมที่เป็นไปภายนอกอาศัยสภาวธรรมที่เป็นไปภายนอกเกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นไปภายนอกซึ่งเป็นอเหตุกะเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ... ในอเหตุกปฏิสนธิขณะ ...

หทัยวัตถุอาศัยขันธ์ทั้งหลายเกิดขึ้น ขันธ์ทั้งหลายอาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้น ...

มหาภูตรูป ๑ ... ที่เป็นภายนอก ... ที่มีอาหารเป็นสมุฏฐาน ... ที่มีอุตุเป็นสมุฏฐาน ... สำหรับพวกอสัญญสัตตบุคคลมหาภูตรูป ๓ อาศัย

มหาภูตรูป ๑ เกิดขึ้น ... โมหะที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาและอุทธัจจะอาศัยขันธ์ทั้งหลายที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาและอุทธัจจะเกิดขึ้น ... (๑)

นอารัมมณปัจจัย

{๒๐๔๕} [๘] สภาวธรรมที่เป็นไปภายในอาศัยสภาวธรรมที่เป็นไปภายในเกิดขึ้นเพราะนอารัมมณปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ที่เป็นไปภายใน

เกิดขึ้น ... ในปฏิสนธิขณะ กฏัตตารูปอาศัยขันธ์ที่เป็นภายในเกิดขึ้น ...

หทัยวัตถุอาศัยขันธ์ทั้งหลายเกิดขึ้น ... มหาภูตรูป ๑ ... ที่มีอาหารเป็น

หน้า ๖๗๕

สมุฏฐาน ... ที่มีอุตุเป็นสมุฏฐาน ... สำหรับพวกอสัญญสัตตบุคคลมี

มหาภูตรูป ๓ อาศัยมหาภูตรูป ๑ เกิดขึ้น ... (๑)

{๒๐๔๖} สภาวธรรมที่เป็นไปภายนอกอาศัยสภาวธรรมที่เป็นไปภายนอกเกิดขึ้นเพราะนอารัมมณปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ที่เป็นไปภายนอกเกิดขึ้น ... ในปฏิสนธิขณะ กฏัตตารูปอาศัยขันธ์ที่เป็นไปภายนอกเกิดขึ้น ...

หทัยวัตถุอาศัยขันธ์ทั้งหลายเกิดขึ้น ... มหาภูตรูป ๑ ... ที่เป็นภายนอก ...

ที่มีอาหารเป็นสมุฏฐาน ... ที่มีอุตุเป็นสมุฏฐาน ... สำหรับพวกอสัญญสัตตบุคคล ... (๑)

นอธิปตยาทิปัจจัย

{๒๐๔๗} [๙] สภาวธรรมที่เป็นไปภายในอาศัยสภาวธรรมที่เป็นไปภายในเกิดขึ้นเพราะนอธิปติปัจจัย … (เหมือนกับสหชาตปัจจัยในอนุโลม ไม่มีข้อต่างกัน)เพราะนอนันตรปัจจัย เพราะนสมนันตรปัจจัย เพราะนอัญญมัญญปัจจัย

เพราะนอุปนิสสยปัจจัย เพราะนปุเรชาตปัจจัย คือ ในอรูปภูมิ ... อาศัยขันธ์๑ ที่เป็นไปภายในเกิดขึ้น ... จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ที่เป็นไปภายในเกิดขึ้น … ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ ๓ และกฏัตตารูป อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นไปภายใน เกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ... หทัยวัตถุอาศัยขันธ์ทั้งหลายเกิดขึ้น ...

ขันธ์ทั้งหลายอาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้น ... มหาภูตรูป ๑ ... ที่มีอาหารเป็นสมุฏฐาน ... ที่เป็นอุตุสมุฏฐาน ... สำหรับพวกอสัญญสัตตบุคคล ...

{๒๐๔๘} [๑๐] สภาวธรรมที่เป็นไปภายนอกอาศัยสภาวธรรมที่เป็นไปภายนอกเกิดขึ้นเพราะนปุเรชาตปัจจัย คือ ในอรูปภูมิ ... อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นไปภายนอก เกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ... จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ที่เป็นไปภายนอกเกิดขึ้น ... ในปฏิสนธิขณะ (บริบูรณ์แล้ว) ... มหาภูตรูป ๑ ...

ที่เป็นภายนอก ... ที่มีอาหารเป็นสมุฏฐาน ... ที่มีอุตุเป็นสมุฏฐาน ...

สำหรับพวกอสัญญสัตตบุคคล ...

หน้า ๖๗๖

นปัจฉาชาตาทิปัจจัย

{๒๐๔๙} [๑๑] สภาวธรรมที่เป็นไปภายในอาศัยสภาวธรรมที่เป็นไปภายในเกิดขึ้นเพราะนปัจฉาชาตปัจจัยเพราะนอาเสวนปัจจัย เพราะนกัมมปัจจัย คือเจตนาที่เป็นไปภายในอาศัยขันธ์ที่เป็นไปภายในเกิดขึ้น ... ที่มีอาหารเป็นสมุฏฐาน ... ที่มีอุตุเป็นสมุฏฐาน ... (๑)

{๒๐๕๐} สภาวธรรมที่เป็นไปภายนอกอาศัยสภาวธรรมที่เป็นไปภายนอกเกิดขึ้นเพราะนกัมมปัจจัย คือ เจตนาที่เป็นไปภายนอก อาศัยขันธ์ที่เป็นไป

ภายนอกเกิดขึ้น ... ที่เป็นภายนอก ... ที่เป็นอาสารสมุฏฐาน ... ที่มีอุตุเป็นสมุฏฐาน ... (๑)

นวิปากาทิปัจจัย

{๒๐๕๑} [๑๒] สภาวธรรมที่เป็นไปภายในอาศัยสภาวธรรมที่เป็นไปภายในเกิดขึ้นเพราะนวิปากปัจจัย (ไม่มีปฏิสนธิ) เพราะนอาหารปัจจัย คือ ... ที่มีอุตุเป็นสมุฏฐาน ... สำหรับพวกอสัญญสัตตบุคคล … (๑)

{๒๐๕๒} สภาวธรรมที่เป็นไปภายนอกอาศัยสภาวธรรมที่เป็นไปภายนอกเกิดขึ้นเพราะนอาหารปัจจัย คือ ... ที่เป็นภายนอก ... ที่มีอุตุเป็นสมุฏฐาน ...

สำหรับพวกอสัญญสัตตบุคคล ... (๑)

{๒๐๕๓} สภาวธรรมที่เป็นไปภายในอาศัยสภาวธรรมที่เป็นไปภายในเกิดขึ้นเพราะนอินทริยปัจจัย คือ ... ที่มีอาหารเป็นสมุฏฐาน ... ที่มีอุตุเป็นสมุฏฐาน... สำหรับพวกอสัญญสัตตบุคคลมีรูปชีวิตินทรีย์อาศัยมหาภูตรูปทั้งหลาย

เกิดขึ้น ... (๑)

{๒๐๕๔} สภาวธรรมที่เป็นไปภายนอกอาศัยสภาวธรรมที่เป็นไปภายนอกเกิดขึ้นเพราะนอินทริยปัจจัย คือ ... ที่เป็นภายนอก ... ที่มีอาหารเป็นสมุฏฐาน ...

ที่มีอุตุเป็นสมุฏฐาน ... สำหรับพวกอสัญญสัตตบุคคลมีรูปชีวิตินทรีย์อาศัยมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น ... (๑)

หน้า ๖๗๗

นฌานปัจจัย

{๒๐๕๕} [๑๓] สภาวธรรมที่เป็นไปภายในอาศัยสภาวธรรมที่เป็นไปภายในเกิดขึ้นเพราะนฌานปัจจัย คือ ปัญจวิญญาณสหคตะ ... ที่มีอาหารเป็นสมุฏฐาน... ที่มีอุตุเป็นสมุฏฐาน … สำหรับพวกอสัญญสัตตบุคคล … (๑)

{๒๐๕๖} สภาวธรรมที่เป็นไปภายนอกอาศัยสภาวธรรมที่เป็นไปภายนอกเกิดขึ้นเพราะนฌานปัจจัย คือ ปัญจวิญญาณสหคตะ ... ที่เป็นภายนอก … ที่

มีอาหารเป็นสมุฏฐาน ... ที่มีอุตุเป็นสมุฏฐาน ... สำหรับพวกอสัญญสัตตบุคคล ... (๑)

นมัคคาทิปัจจัย

{๒๐๕๗} [๑๔] สภาวธรรมที่เป็นไปภายในอาศัยสภาวธรรมที่เป็นไปภายในเกิดขึ้นเพราะนมัคคปัจจัย (เหมือนกับนเหตุปัจจัยไม่มีโมหะ) เพราะนสัมปยุตตขันธ์เพราะนวิปปยุตตปัจจัย คือ ในอรูปภูมิ ... ที่มีอาหารเป็นสมุฏฐาน ...

ที่มีอุตุเป็นสมุฏฐาน ... สำหรับพวกอสัญญสัตตบุคคล ... (๑)

{๒๐๕๘} สภาวธรรมที่เป็นไปภายนอกอาศัยสภาวธรรมที่เป็นไปภายนอกเกิดขึ้นเพราะนวิปปยุตตปัจจัย คือ ในอรูปภูมิ ... ที่เป็นภายนอก ... ที่มีอาหารเป็นสมุฏฐาน ... ที่มีอุตุเป็นสมุฏฐาน ... สำหรับพวกอสัญญสัตตบุคคล ...

เพราะโนนัตถิปัจจัย เพราะโนวิคตปัจจัย

๒. ปัจจยปัจจนียะ ๒. สังขยาวาร

{๒๐๕๙} [๑๕] ในนเหตุปัจจัย มี ๒ วาร

ในนอารัมมณปัจจัย ,, ๒ ,,

ในนอธิปติปัจจัย ,, ๒ ,,

ในนอนันตรปัจจัย ,, ๒ ,,

ในนสมนันตรปัจจัย ,, ๒ ,,

หน้า ๖๗๘

(ย่อ ในทุก ๆ ปัจจัยมีปัจจัยละ ๒ วาร)

ในนวิคตปัจจัย มี ๒ วาร

(พึงนับอย่างนี้) จบ ปัจจนียะ

๓. ปัจจยานุโลมปัจจนียะ

{๒๐๖๐} [๑๖]ในนอารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มี ๒ วาร

ในนวิปากปัจจัย ,, ,, ๒ ,,

ในนสัมปยุตตปัจจัย ,, ,, ๒ ,,

ในนวิปปยุตตปัจจัย ,, ,, ๒ ,,

ในนนัตถิปัจจัย ,, ,, ๒ ,,

ในนวิคตปัจจัย ,, ,, ๒ ,,

(พึงนับอย่างนี้) จบ อนุโลมปัจจนียะ

๔. ปัจจยปัจจนียานุโลม

{๒๐๖๑} [๑๗]ในอารัมมณปัจจัย กับนเหตุปัจจัย มี ๒ วาร

ในอนันตรปัจจัย ,, ,, ๒ ,,

ในมัคคปัจจัย ,, ,, ๒ ,,

ในอวิคตปัจจัย ,, ,, ๒ ,,

(พึงนับอย่างนี้) จบ ปัจจนียานุโลม

จบ ปฏิจจวาร

(สหชาตวารเหมือนกับปฏิจจวาร)

หน้า ๖๗๙

๒๐. อัชฌัตตติกะ ๓. ปัจจยวาร

๑. ปัจจยานุโลม ๑. วิภังควาร

เหตุปัจจัย

{๒๐๖๒} [๑๘] สภาวธรรมที่เป็นไปภายในอาศัยสภาวธรรมที่เป็นไปภายในเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นไปภายในเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ... ในปฏิสนธิขณะ (บริบูรณ์แล้ว) ... มหาภูตรูป ๑... ขันธ์ที่เป็นไปภายในอาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้น (๑)

{๒๐๖๓} สภาวธรรมที่เป็นไปภายนอกอาศัยสภาวธรรมที่เป็นไปภายนอกเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นไปภายนอกเกิดขึ้น ...

ในปฏิสนธิขณะ ... มหาภูตรูป ๑ ... ขันธ์ที่เป็นไปภายนอกอาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้น (๑)

อารัมมณปัจจัย

{๒๐๖๔} [๑๙] สภาวธรรมที่เป็นไปภายในอาศัยสภาวธรรมที่เป็นไปภายในเกิดขึ้นเพราะอารัมมณปัจจัย (เหมือนกับปฏิจจวาร) คือ จักขุวิญญาณอาศัย

จักขายตนะเกิดขึ้น ... กายวิญญาณอาศัยกายายตนะ เกิดขึ้น ... ขันธ์ที่เป็นไปภายในอาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้น ... (๑)

{๒๐๖๕} สภาวธรรมที่เป็นไปภายนอกอาศัยสภาวธรรมที่เป็นไปภายนอกเกิดขึ้นเพราะอารัมมณปัจจัย (เหมือนกับปฏิจจวาร) คือ จักขายตนะ ... กายายตนะ... ขันธ์ที่เป็นไปภายนอกอาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้น ... (๑)

อธิปตยาทิปัจจัย

{๒๐๖๖} [๒๐] สภาวธรรมที่เป็นไปภายในอาศัยสภาวธรรมที่เป็นภายในเกิดขึ้นเพราะอธิปติปัจจัย (เพิ่มหทัยวัตถุเหมือนกับปฏิจจวาร) เพราะอนันตรปัจจัย