arnon.onlineเข้าสู่ระบบถาม AI

พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน · เสกขัตติกะ

ปฏิจจวาร

เล่ม ๔๑

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๑๗๓–๑๒๐๒ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๑/๔ ในเสกขัตติกะมี ๔ ฉบับ

พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน มหาปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๒ ปัจฉิมอนุโลมติกปัฏฐาน เสกขัตติกะ ปฏิจจวาร (ฉบับหลวง เล่ม ๔๑ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๑ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๘๗ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๑)

ฉบับมหามกุฏฯ พิมพ์อรรถกถาไว้ในเล่มเดียวกับพระไตรปิฎก ข้อความในหน้านี้จึงมีอรรถกถาปนอยู่

ไทย (มหามกุฏฯ) เล่ม ๘๗ หน้า ๒๘๖–๒๙๙

หน้า ๒๘๖

๑๐. เสกขติกะ

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๑๑๗๓] ๑. เสกขธรรม อาศัยเสกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นเสกธรรม ฯลฯ ขันธ์ ๒ ฯลฯ

๒. เนวเสกขานาเสกขธรรม อาศัยเสกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

คือ จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ทั้งหลายที่เป็นเสกธรรม.

๓. เสกขธรรม และเนวเสกขธรรม อาศัย

เสกขธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

[๑๑๗๔] ๔. อเสกขธรรม อาศัยอเสกขธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

คือ ฯลฯ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นอเสกขธรรม ฯลฯ

๕. เนวเสกขานาเสกขธรรม อาศัยอเสกขธรรม ฯลฯ

คือ จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ทั้งหลายที่เป็นอเสกขธรรม.

หน้า ๒๘๗

๖. อเสกขธรรม และเนวเสกขานาธรรม อาศัย

อเสกขธรรม ฯลฯ

คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นอเสกขธรรมฯลฯ ขันธ์ ๒ ฯลฯ

[๑๑๗๕] ๗. เนวเสกขานาเสกขธรรม อาศัยเนวเสกขานา-เสกขธรรม ฯลฯ

คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นเนวเสกขานา-เสกขธรรม ฯลฯ ขันธ์ ๒ ฯลฯ

ในปฏิสนธิขณะ หทยวัตถุ อาศัยขันธ์ทั้งหลายที่เป็นเนวเสกขานา-เสกขธรรม. ขันธ์ทั้งหลายอาศัยหทยวัตถุ. มหาภูตรูป ๓ อาศัยมหาภูตรูป ๑ฯลฯ มหาภูตรูป ๒ อาศัยมหาภูตรูป ๒. จิตตสมุฏฐานรูป กฏัตตารูป ที่เป็นอุปาทานรูปอาศัยมหาภูตรูปทั้งหลาย.

[๑๑๗๖] ๘. เนวเสกขานาเสกขธรรม อาศัยเสกขธรรม และเนวเสกขานาเสกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

คือ จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ที่เป็นเสกธรรม และมหาภูตรูปทั้งหลาย

[๑๑๗๗] ๙. เนวเสกขานาเสกขธรรม อาศัยอเสกขธรรมและเนวเสกขานาเสกธรรม เกิดขึ้น เพระเหตุปัจจัย

หน้า ๒๘๘

คือ จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ที่เป็นอเสกขธรรม และมหาภูตรูปทั้งหลาย.

๒. อารัมมณปัจจัย ฯลฯ ๑๑. อาเสวนปัจจัย

[๑๑๗๘] ๑. เสกขธรรม อาศัยเสกขธรรม เกิดขึ้น เพราะอารัมมณปัจจัย, เพราะ อธิปติปัจจัย ปฏิสนธิ ไม่มี.

เพราะ อนันตรปัจจัย เพราะ สมนันตรปัจจัย เพราะ สห-ชาตปัจจัย พึงกระทำมหาภูตรูปทั้งหมด.

เพราะ อัญญมัญญปัจจัย เพราะ นิสสยปัจจัย เพราะ อุป-นิสสยปัจจัย เพราะ ปุเรชาตปัจจัย เพราะ อาเสวนปัจจัย

คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นเสกขธรรม ฯลฯ ขันธ์ ๒ ฯลฯ

[๑๑๗๙] ๒. เนวเสกขานาเสกขธรรม อาศัยเนวเสกขานา-เสกขธรรม ฯลฯ เพราะอาเสวนปัจจัย

คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นเนวเสกขานาเสกธรรม ฯลฯ ขันธ์ ๒ฯลฯ

๑๒. กัมมปัจจัย ๑๓. วิปากปัจจัย

เพราะ กัมมปัจจัย เพราะ วิปากปัจจัย

คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นเสกขธรรม ซึ่งเป็นวิบาก ฯลฯ ขันธ์๒ ฯลฯ มี ๓ วาระ พึงใส่ให้เต็ม. (๓ วาระเหมือนข้อ ๑๑๗๓)

หน้า ๒๘๙

[๑๑๘๐] ๔. อเสกขธรรม อาศัยอเสกขธรรม เกิดขึ้น เพราะวิปากปัจจัย

คือ ฯลฯ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นอเสกขธรรม ฯลฯ มี ๓ วาระ (เหมือนข้อ ๑๑๗๔)

[๑๑๘๑] ๗. เนวเสกขาเสกขธรรม อาศัยเนวเสกขานา-เสกขธรรม เกิดขึ้น เพราะวิปากปัจจัย

คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นเนวเสกขานา-เสกขธรรม ซึ่งเป็นวิบาก ฯลฯ ขันธ์ ๒ ฯลฯ.

ในปฏิสนธิขณะ หทยวัตถุ อาศัยขันธ์ทั้งหลาย, ขันธ์ทั้งหลาย อาศัยหทยวัตถุ.

มหาภูตรูป ๑ ฯลฯ.

[๑๑๘๒] ๘. เนวเสกขานาเสกธรรม อาศัยเสกขธรรม และเนวเสกขานาเสกขธรรม เกิดขึ้น เพราะวิปากปัจจัย

คือ จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ที่เป็นเสกขธรรม ซึ่งเป็นวิบาก และมหาภูตรูปทั้งหลาย.

[๑๑๘๓] ๙. เนวเสกขานาเสกขธรรม อาศัยอเสกขธรรม และเนวเสกขานาเสกธรรม เกิดขึ้น เพราะวิปากปัจจัย

หน้า ๒๙๐

คือ จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ที่เป็นอเสกขธรรม และมหาภูตรูปทั้งหลาย.

๑๔. อาหารปัจจัย ฯลฯ ๒๓. อวิคตปัจจัย

[๑๑๘๔] เสกขธรรม อาศัยธรรม อาศัยเสกขธรรม เกิดขึ้น เพราะอาหาร-ปัจจัย เพราะ อินทริยปัจจัย เพราะ ฌานปัจจัย เพราะ มัคคปัจจัยเพราะ สัมปยุตตปัจจัย เพราะ วิปปยุตตปัจจัย เพราะ อัตถิปัจจัยเพราะ นัตถิปัจจัย เพราะ วิคตปัจจัย เพราะ อวิคตปัจจัย.

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๑๘๕] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระในอธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ ในอนันตรปัจจัย มี ๓ วาระ ในสมนันตรปัจจัยมี ๓ วาระ ในสหชาตปัจจัย มี ๙ วาระ ในอัญญมัญญปัจจัย มี ๓ วาระในนิสสยปัจจัย มี ๙ วาระ ในอุปนิสสยปัจจัย มี ๓ วาระ ในปุเรชาตปัจจัยมี ๓ วาระ ในอาเสวนปัจจัย มี ๒ วาระ ในกัมมปัจจัย มี ๙ วาระ ใน-วิปากปัจจัย มี ๙ วาระ ในอาหารปัจจัย มี ๙ วาระ ในอินทริยปัจจัย มี ๙วาระ ในฌานปัจจัย มี ๙ วาระ ในมัคคปัจจัย มี ๙ วาระ ในสัมปยุตตปัจจัยมี ๓ วาระ ในวิปยุตตปัจจัย มี ๙ วาระ ในอัตถิปัจจัย มี ๙ วาระ ใน-นัตถิปัจจัย มี ๓ วาระ ในวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ ในอวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ.

พึงนับอย่างนี้.

อนุโลมนัย จบ

หน้า ๒๙๑

ปัจจนียนัย

๑. นเหตุปัจจัย

[๑๑๘๖] ๑. เนวเสกขานาเสกขธรรม อาศัยเนวเสกขานา-เสกขธรรม เกิดขึ้น เพราะนเหตุปัจจัย

คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นเนวเสกขานา-เสกขธรรม ซึ่งเป็นอเหตุกะ ฯลฯ ขันธ์ ๒ ฯลฯ

ในอเหตุกปฏิสนธิขณะ หทยวัตถุ อาศัยขันธ์ทั้งหลาย, ขันธ์ทั้งหลายอาศัยหทยวัตถุ.

อาศัยมหาภูตรูป ๑ ฯลฯ พาหิรรูป... อาหารสมุฏฐานรูป... อุตุ-สมุฏฐานรูป ฯลฯ ส่วนอสัญญสัตว์ทั้งหลาย ฯลฯ อาศัยมหาภูตรูป ๑ ฯลฯ

โมหะที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉา ที่สหรคตด้วยอุทธัจจะ อาศัยขันธ์ทั้ง-หลายที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉา ที่สหรคตด้วยอุทธัจจะ.

๒. นอารัมมณปัจจัย

[๑๑๘๗] ๑. เนวเสกขานาเสกขธรรม อาศัยเสกธรรม เกิดขึ้น เพราะนอารัมมณปัจจัย

คือ จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ทั้งหลายที่เป็นเสกขธรรม.

[๑๑๘๘] ๒. เนวเสกขานาเสกขธรรม อาศัยอเสกขธรรมเกิดขึ้น เพราะนอารัมมณปัจจัย

คือ จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ทั้งหลายที่เป็นอเสกขธรรม.

หน้า ๒๙๒

[๑๑๘๙] ๓. เนวเสกขานาเสกขธรรม อาศัยเนวเสกขานา-เสกขธรรม เกิดขึ้น เพราะนอารัมมณปัจจัย

คือ จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ทั้งหลายที่เป็นเนวเสกขานาเสกข-ธรรม.

ในปฏิสนธิขณะ หทยวัตถุ อาศัยขันธ์ทั้งหลาย.

มหาภูตรูป ฯลฯ ส่วนอสัญญสัตว์ทั้งหลาย ฯลฯ

[๑๑๙๐] ๔. เนวเสกขานาเสกขธรรม อาศัยเสกธรรม และเนวเสกขานาเสกขธรรม เกิดขึ้น เพราะนอารัมมณปัจจัย

คือ จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ที่เป็นเสกขธรรม และมหาภูตรูปทั้งหลาย.

[๑๑๙๑] ๕. เนวเสกขานาเสกขธรรม อาศัยอเสกธรรม และเนวเสกขานาเสกขธรรม เกิดขึ้น เพราะนอารัมมณปัจจัย

คือ จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ที่เป็นอเสกขธรรม และมหาภูตรูปทั้งหลาย.

๓. นอธิปติปัจจัย

[๑๑๙๒] ๑. เสกขธรรม อาศัยเสกขธรรม ฯลฯ เพราะน-อธิปติปัจจัย

หน้า ๒๙๓

คือ อธิปติธรรมที่เป็นเสกขธรรม อาศัยขันธ์ทั้งหลายที่เป็นเสกขธรรม.

๒. อเสกขธรรม อาศัยอเสกขธรรม ฯลฯ เพราะน

อธิปติปัจจัย

คือ อธิปติธรรมที่เป็นอเสกขธรรม อาศัยขันธ์ทั้งหลายที่เป็นอเสกข-ธรรม.

๓. เนวเสกขานาเสกขธรรม อาศัยเนวเสกขานา-

เสกขธรรม เกิดขึ้น เพราะนอธิปติปัจจัย พึงใส่ให้เต็ม.

ปฏิสนธิก็ดี มหาภูตรูปทั้งหลายก็ดี พึงกระทำทั้งหมด.

๔. นอนันตรปัจจัย ฯลฯ ๙. นปัจฉาชาตปัจจัย

เพราะนอันนตรปัจจัย เพราะนสมนันตรปัจจัย เพราะนอัญญมัญญปัจจัย เพราะนอุปนิสสยปัจจัย (ทั้ง ๔ ปัจจัย มี ๕ วาระ)

เพราะนปุเรชาตปัจจัย มี ๗ วาระ เหมือนกับกุศลติกะ.

เพราะนปัจฉาชาตปัจจัย ฯลฯ (มี ๙ วาระ)

๑๐. นอาเสวนปัจจัย

[๑๑๙๓] ๑. เสกขธรรมอาศัยเสกขธรรม เกิดขึ้น เพราะน-อาเสวนปัจจัย

คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นเสกขธรรม ซึ่งเป็นวิปาก ฯลฯ ขันธ์๒ ฯลฯ

๒. เนวเสกขานาเสกขธรรม อาศัยเสกขธรรม เกิดขึ้น เพราะนอาเสวนปัจจัย

หน้า ๒๙๔

คือ จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ทั้งหลายที่เป็นเสกขธรรม.

๓. เสกขธรรม และเนวเสขานาเสกขธรรม อาศัยเสกขธรรม ฯลฯ เพราะนอาเสวนปัจจัย

คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นเสกขธรรมซึ่งเป็นวิบาก ฯลฯ ขันธ์ ๒ ฯลฯ.

๔. อเสกขธรรม อาศัยอเสกขธรรม เกิดขึ้น มี ๓วาระ (วาระที่ ๔-๕-๖)

๗. เนวเสกขานาเสกขธรรม อาศัยเนวเสกขานา-

เสกขธรรม เกิดขึ้น เพราะนอาเสวนปัจจัย

คือ ขันธ์ ๑ ที่เป็นเนวเสกขานาเสกขธรรม ฯลฯ พึงใส่ให้เต็ม.

๘. ฯลฯ อาศัยเสกขธรรม และเนวเสกขานาเสกข-

ธรรม เกิดขึ้น ปัจจัยสงเคราะห์พึงใส่ให้เต็มแม้ทั้ง ๒ วาระ รวมเป็น ๙ วาระ.

๑๑. นกัมมปัจจัย

[๑๑๙๔] ๑. ฯลฯ เพราะนกัมมปัจจัย

คือ เจตนาที่เป็นเสกขธรรม อาศัยขันธ์ทั้งหลายที่เป็นเสกขธรรม.

๒. เนวเสกขานาเสกขธรรม อาศัยเนวเสกขานา-

เสกขธรรม เกิดขึ้น เพราะนกัมมปัจจัย

คือ เจตนาที่เป็นเนวเสกขนาเสกขธรรม อาศัยขันธ์ทั้งหลายที่เป็นเนวเสกขานาเสกขธรรม.

พาหิรรูป...อาหารสมุฏฐานรูป...อุตุสมุฏฐานรูป ฯลฯ มหาภูตรูป๑ ฯลฯ

หน้า ๒๙๕

๑๒. นวิปากปัจจัย

[๑๑๙๕] ๑. เสกขธรรม อาศัยเสกขธรรม เกิดขึ้น เพราะน-วิปากปัจจัย

คือ ฯลฯ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นเสกขธรรม.

๒. เนวาเสกขานาเสกขธรรม อาศัยเสกขธรรม เกิดขึ้น เพราะนวิปากปัจจัย

คือ จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ทั้งหลายที่เป็นเสกขธรรม.

๓. เสกขธรรม และเนวเสกขานาเสกขธรรม อาศัยเสกขธรรม เกิดขึ้น เพราะนวิปากปัจจัย

คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นเสกขธรรม ฯลฯ

[๑๑๙๖] ๔. เนวเสกขานาเสกขธรรม อาศัยเนวเสกขานา-เสกขธรรม เกิดขึ้น เพราะนวิปากปัจจัย พึงใส่ให้เต็ม ปฏิสนธิไม่มี.

[๑๑๙๗] ๕. เนวเสกขานาเสกขธรรม อาศัยเสกขธรรม และเนวเสกขานาเสกขธรรม เกิดขึ้น เพราะวิปากปัจจัย

คือ จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ที่เป็นเสกขธรรม และมหาภูตรูปทั้งหลาย.

หน้า ๒๙๖

๑๓. นอาหารปัจจัย ฯลฯ ๑๖. นมัคคปัจจัย

[๑๑๙๘] เนวเสกขานาเสกขธรรม อาศัยเนวเสกขานาเสกข-ธรรม เกิดขึ้น เพราะนอาหารปัจจัย เพราะนอินทริยปัจจัย เพราะนฌานปัจจัย เพราะนมัคคปัจจัย (ทุกปัจจัย มี ๑ วาระ)

๑๗. นสัมปยุตตปัจจัย

๑. เนวเสกขานาเสกขธรรม อาศัยเสกขธรรม เกิด

ขึ้น เพราะนสัมปยุตตปัจจัย (มี ๕ วาระ)

๑๘. นวิปปยุตตปัจจัย

[๑๑๙๙] ๑. เสกขธรรม อาศัยเสกขธรรม เกิดขึ้น เพราะน-วิปปยุตตปัจจัย

คือ ในอรูปภูมิ ขันธ์ ๑ ที่เป็นเสกขธรรม ฯลฯ.

๒. อเสกขธรรม อาศัยอเสกขธรรม เกิดขึ้น เพราะ

นวิปปยุตตปัจจัย

คือ ในอรูปภูมิ ขันธ์ ๑ ที่เป็นอเสกขธรรม ฯลฯ.

๓. เนวเสกขานาเสกขธรรม อาศัยเนวเสกขานา-

เสกขธรรม เกิดขึ้น เพราะนวิปปยุตตปัจจัย

คือ ในอรูปภูมิขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นเนวเสกขานาเสกขธรรมฯลฯ.

พาหิรรูป...อาหารสมุฏฐานรูป...อุตุสมุฏฐานรูป ฯลฯ

ส่วนอสัญญสัตว์ทั้งหลาย ฯลฯ.

หน้า ๒๙๗

๑๙. โนนัตถิปัจจัย ๒๐. โนวิคตปัจจัย

เพราะโนนัตถิปัจจัย เพราะโนวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ.

การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ

[๑๒๐๐] ในนเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ในนอารัมมณปัจจัย มี ๕ วาระในนอธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ในนอนันตรปัจจัย ในนสมนันตรปัจจัย ในน-อัญญมัญญปัจจัย ในนอุปนิสสยปัจจัย แต่ละปัจจัย มี ๕ วาระ ในนปุเรชาตปัจจัย มี ๗ วาระ ในนปัจฉาชาตปัจจัย มี ๙ วาระ ในนอาเสวนปัจจัย มี ๙ วาระในนกัมมปัจจัย มี ๒ วาระ ในนวิปากปัจจัย มี ๕ วาระ ในนอาหารปัจจัย มี ๑วาระ ในนอินทริยปัจจัย มี ๑ วาระ ในนฌานปัจจัย มี ๑ วาระ ในนมัคค-ปัจจัย มี ๑ วาระ ในนสัมปยุตตปัจจัย มี ๕ วาระ ในนวิปปยุตตปัจจัย มี ๑๓ วาระ ในโนนัตถิปัจจัย มี ๕ วาระ ในโนวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ.

พึงนับอย่างนี้.

ปัจจนียนัย จบ

อนุโลมปัจจนียนัย

การนับจำวนววาระในอนุโลมปัจจนียะ

[๑๒๐๑] เพราะเหตุปัจจัย ในนอารัมมณปัจจัย มี ๕ วาระ...

ในนอธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ในนอนันตรปัจจัย ในนสมนันตรปัจจัย ในน-อัญญมัญญปัจจัย ในนอุปนิสสยปัจจัย แต่ละปัจจัย มี๕วาระ ในนปุเรชาติปัจจัย

หน้า ๒๙๘

มี ๗ วาระ ในนปัจฉาชาตปัจจัย มี ๙ วาระ ในนอาเสวนปัจจัย มี ๙ วาระในนกัมมปัจจัย มี ๒ วาระ ในนวิปากปัจจัย มี ๕ วาระ ในนสัมปยุตตปัจจัยมี ๕ วาระ ในนวิปปยุตตปัจจัย มี ๓ วาระ ในโนนัตถิปัจจัย มี ๕ วาระในโนวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ.

พึงนับอย่างนี้

อนุโลมปัจจนียนัย จบ

ปัจจนียานุโลม

การนับจำนวนวาระในปัจจนียานุโลม

[๑๒๐๒] เพราะนเหตุปัจจัย ในอารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ... ในอนันตรปัจจัย ในสมนันตรปัจจัย ในสหชาตปัจจัย ในอัญญมัญญปัจจัย ในนิสสยปัจจัย ในอุปนิสสยปัจจัย ในปุเรชาตปัจจัย ในอาเสวนปัจจัย ในกัมม-ปัจจัย ในวิปากปัจจัย ในอาหารปัจจัย ในอินทริยปัจจัย ในฌานปัจจัย ในมัคคปัจจัย ในสัมปยุตตปัจจัย ในวิปปยุตตปัจจัย ในอัตถิปัจจัย ในนัตถิปัจจัย ในวิคตปัจจัย ในอวิคตปัจจัย แต่ละปัจจัยมี ๑ วาระ.

พึงนับอย่างนี้.

ปัจจนียานุโลมนัย จบ

ปฏิจจาวาระ จบ

สหชาตวาระ เหมือนกับปฏิจจวาระ.

หน้า ๒๙๙

ปัจจยวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๑๒๐๓] ๑. เสกขธรรม อาศัยเสกขธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ เหมือนกับปฏิจจวาระ.

๔. อเสกขธรรม อาศัยอเสกขธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระเหมือนกับปฏิจจวาระ.

[๑๒๐๔] ๗. เนวเสกขานาเสกธรรม อาศัยเนวเสกขานา-เสกขธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย พึงใส่ให้เต็ม.

จิตตสมุฏฐานรูป กฏัตตารูปที่เป็นอุปาทารูป อาศัยมหาภูตรูปทั้งหลายขันธ์ทั้งหลายที่เป็นเนวเสกขานาเสกขธรรม อาศัยหทยวัตถุ.

๘. เสกขธรรม อาศัยเนวเสกขานาเสกขธรรม เกิด

ขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

คือ ขันธ์ทั้งหลายที่เป็นเสกขธรรม อาศัยหทยวัตถุ.

๙. อเสกขธรรม อาศัยเนวเสกขานาเสกขธรรม เกิดขึ้น เพราะปัจจัย

คือ ขันธ์ทั้งหลายที่เป็นอเสกขธรรม อาศัยหทยวัตถุ.

๑๐. เสกขธรรม และเนวเสกขานาเสกขธรรม อาศัยเนวเสกขานาเสกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย