พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน · คันถคันถนิยทุกะ
ปฏิจจวาร
เล่ม ๔๒ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๕๖๔ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๑/๒ ในคันถคันถนิยทุกะมี ๔ ฉบับ
เหตุ
๒๙. คันถคันถนิยทุกะ ๑. ปฏิจจวาร
เหตุปัจจัย
พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน มหาปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๓ คันถคันถนิยทุกะ ปฏิจจวาร (ฉบับหลวง เล่ม ๔๒ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๒ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๘๘ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๒)
บาลี (มหาจุฬาฯ) เล่ม ๔๒ หน้า ๒๗๗–๒๗๘ · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๔๒ หน้า ๓๘๑–๓๘๑
คนฺถญฺเจว คนฺถนิยญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ คนฺโถ เจว คนฺถนิโย จ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. สีลพฺพตปรามาสํ กายคนฺถํ ปฏิจฺจ อภิชฺฌากายคนฺโถ, อภิชฺฌากายคนฺถํ ปฏิจฺจ สีลพฺพตปรามาโส กายคนฺโถ, อิทํสจฺจาภินิเวสกายคนฺถํ ปฏิจฺจ อภิชฺฌากายคนฺโถ, อภิชฺฌากายคนฺถํ ปฏิจฺจ อิทํสจฺจาภินิเวสกายคนฺโถ. (๑)
คนฺถญฺเจว คนฺถนิยญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ คนฺถนิโย เจว โน จ คนฺโถ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. คนฺเถ ปฏิจฺจ สมฺปยุตฺตกา ขนฺธา จิตฺตสมุฏฺฐานญฺจ รูปํ. (๒)
คนฺถญฺเจว คนฺถนิยญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ คนฺโถ เจว คนฺถนิโย จ คนฺถนิโย เจว โน จ คนฺโถ จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา. (๑)
(ปฏิจฺจวาโร (๑) ปิ สหชาตวาโรปิ ปจฺจยวาโรปิ นิสฺสยวาโรปิ สํสฏฺฐวาโรปิ สมฺปยุตฺตวาโร ๑ ปิ คนฺถทุกสทิสา, (๒) นินฺนานากรณํ. (๓) ) ๒๙. คนฺถคนฺถนิยทุก ๗. ปญฺหาวาร ๑. ปจฺจยานุโลม ๑. วิภงฺควาร
- ๑- ๑ ฉ.ม. ...วารมฺปิ
- ๒ฉ. คนฺถทุกสทิสํ
- ๓ฉ. ...ณํ
สภาวธรรมที่เป็นคันถะและเป็นอารมณ์ของคันถะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นคันถะและเป็นอารมณ์ของคันถะเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย ได้แก่ อภิชฌากายคันถะอาศัยสีลัพพตปรามาสกายคันถะเกิดขึ้น สีลัพพตปรามาสกายคันถะอาศัยอภิชฌากายคันถะเกิดขึ้น อภิชฌากายคันถะอาศัยอิทังสัจจาภินิเวสกายคันถะเกิดขึ้น อิทังสัจจาภินิเวสกายคันถะอาศัยอภิชฌากายคันถะเกิดขึ้น (๑)สภาวธรรมที่เป็นอารมณ์ของคันถะแต่ไม่เป็นคันถะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นคันถะและเป็นอารมณ์ของคันถะเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย ได้แก่ สัมปยุตตขันธ์และ จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยคันถะเกิดขึ้น (๒)
สภาวธรรมที่เป็นคันถะเป็นอารมณ์ของคันถะและที่เป็นอารมณ์ของคันถะแต่ไม่เป็นคันถะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นคันถะและเป็นอารมณ์ของคันถะเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑)
(ปฏิจจวาร สหชาตวาร ปัจจยวาร นิสสยวาร สังสัฏฐวาร และสัมปยุตตวาร เหมือนกับคันถทุกะ ไม่มีข้อแตกต่างกัน)
จบ ปฏิจจวาร