พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน · ปรามาสสัมปยุตตทุกะ
สังสัฏฐวาร
เล่ม ๔๒ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๗๐๗–๗๐๙ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๓/๔ ในปรามาสสัมปยุตตทุกะมี ๔ ฉบับ
พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน มหาปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๓ ปรามาสสัมปยุตตทุกะ สังสัฏฐวาร (ฉบับหลวง เล่ม ๔๒ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๒ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๘๘ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๒)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๔๒ หน้า ๕๔๗–๕๔๘
๕๒. ปรามาสสัมปยุตตทุกะ ๕. สังสัฏฐวาร
๑-๔. ปัจจยานุโลมาทิ
{๗๐๗} [๖๑] สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยปรามาส เจือปนกับสภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยปรามาสเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
สุทธนัย
{๗๐๘} [๖๒] ในเหตุปัจจัย มี ๒ วาร
ในอารัมมณปัจจัย ” ๒ ”
(ในทุก ๆ ปัจจัย มีปัจจัยละ ๒ วาร)
ในวิปากปัจจัย มี ๑ วาร ...
ในอวิคตปัจจัย ” ๒ ”
{๗๐๙} ในนเหตุปัจจัย ” ๑ ”
ในนอธิปติปัจจัย ” ๒ ”
ในนปุเรชาตปัจจัย ” ๒ ”
ในนปัจฉาชาตปัจจัย ” ๒ ”
ในนอาเสวนปัจจัย ” ๒ ”
ในนกัมมปัจจัย ” ๒ ”
ในนวิปากปัจจัย ” ๒ ”
ในนฌานปัจจัย ” ๑ ”
ในนมัคคปัจจัย ” ๑ ”
ในนวิปปยุตตปัจจัย ” ๒ ”
(โดยนัยนี้ การนับทั้ง ๒ นอกนี้ก็ดี สัมปยุตตวารก็ดีก็พึงจัดไว้ด้วย)
๕๒. ปรามาสสัมปยุตตทุกะ ๗. ปัญหาวาร
๑. ปัจจยานุโลม ๑. วิภังควาร
เหตุปัจจัย
{๗๑๐} [๖๓] สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยปรามาสเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยปรามาสโดยเหตุปัจจัย คือ สภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งสัมปยุตด้วยปรามาสเป็นปัจจัยแก่สัมปยุตตขันธ์ทั้งหลายโดยเหตุปัจจัย (พึงเพิ่มมูลบทเข้ามา) สภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งสัมปยุตด้วยปรามาสเป็นปัจจัยแก่ จิตตสมุฏฐานรูปโดยเหตุปัจจัย (พึงเพิ่มมูลบทเข้ามา) สภาวธรรมที่เป็น เหตุซึ่งสัมปยุตด้วยปรามาสเป็นปัจจัยแก่สัมปยุตตขันธ์ทั้งหลายและจิตตสมุฏฐานรูปโดยเหตุปัจจัย (๓)สภาวธรรมที่วิปปยุตจากปรามาสเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่วิปปยุตจากปรามาสโดยเหตุปัจจัย คือ สภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งวิปปยุตจากปรามาสเป็นปัจจัยแก่สัมปยุตตขันธ์ทั้งหลายและจิตตสมุฏฐานรูปทั้งหลายโดยเหตุปัจจัย ในปฏิสนธิขณะ ... (๑)
อารัมมณปัจจัย
{๗๑๑} [๖๔] สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยปรามาสเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยปรามาสโดยอารัมมณปัจจัย คือ บุคคลยินดีเพลิดเพลินราคะเพราะปรารภราคะ ราคะที่สัมปยุตด้วยปรามาสจึงเกิดขึ้น ยินดีเพลิดเพลิน ขันธ์ที่สัมปยุตด้วยปรามาส เพราะปรารภสภาวธรรมนั้น ราคะที่สัมปยุตด้วยปรามาสจึงเกิดขึ้น (๑)
สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยปรามาสเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่วิปปยุตจากปรามาสโดยอารัมมณปัจจัย คือ พระอริยะทั้งหลายพิจารณากิเลสที่ละได้แล้วซึ่งสัมปยุตด้วยปรามาส พิจารณากิเลสที่ข่มได้แล้ว รู้กิเลสที่เคย
จบ สังสัฏฐวาร