พระอภิธรรมปิฎก ยมก · ขันธยมก
ปทโสธนมูลจักกวาร ๒
เล่ม ๓๘ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๔๒–๖๖ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๓/๙ ในขันธยมกมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก ขันธยมก ปทโสธนมูลจักกวาร ๒ (ฉบับหลวง เล่ม ๓๘ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๘ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๘๒ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๘)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๓๘ หน้า ๔๕–๕๔
ปฏิ. สภาวธรรมที่ไม่ใช่สังขารขันธ์ไม่ใช่สังขารหรือ ?
วิ. เว้นสังขารขันธ์เสียแล้ว สังขารที่เหลือนอกนั้นไม่ใช่สังขารขันธ์เป็นแต่สังขาร เว้นสังขารและสังขารขันธ์เสียแล้ว สภาวธรรมที่เหลือนอกนั้นไม่ใช่สังขาร และไม่ใช่สังขารขันธ์{๔๑} อนุ. สภาวธรรมที่ไม่ใช่วิญญาณไม่ใช่วิญญาณขันธ์หรือ ?
วิ. ถูกแล้ว
ปฏิ. สภาวธรรมที่ไม่ใช่วิญญาณขันธ์ไม่ใช่วิญญาณหรือ ?
วิ. ถูกแล้ว
๒. ปทโสธนมูลจักกวาร
อนุโลม
{๔๒} [๒๘] อนุ. รูปคือรูปขันธ์หรือ ?
วิ. ปิยรูป สาตรูปเรียกว่ารูป แต่ไม่ใช่รูปขันธ์ รูปขันธ์เป็นรูปด้วย เป็นรูปขันธ์ด้วยปฏิ. ขันธ์คือเวทนาขันธ์หรือ ?
วิ. เวทนาขันธ์เป็นขันธ์ด้วย เป็นเวทนาขันธ์ด้วย ขันธ์ที่เหลือนอกนั้นเป็นขันธ์ แต่ไม่ใช่เวทนาขันธ์{๔๓} อนุ. รูปคือรูปขันธ์หรือ ?
วิ. ปิยรูป สาตรูปเรียกว่ารูป แต่ไม่ใช่รูปขันธ์ รูปขันธ์เป็นรูปด้วย เป็นรูปขันธ์ด้วยปฏิ. ขันธ์คือสัญญาขันธ์หรือ ?
วิ. สัญญาขันธ์เป็นขันธ์ด้วย เป็นสัญญาขันธ์ด้วย ขันธ์ที่เหลือนอกนั้นเป็นขันธ์ แต่ไม่ใช่สัญญาขันธ์
{๔๔} อนุ. รูปคือรูปขันธ์หรือ ?
วิ. ปิยรูป สาตรูปเรียกว่ารูป แต่ไม่ใช่รูปขันธ์ รูปขันธ์เป็นรูปด้วย เป็นรูปขันธ์ด้วยปฏิ. ขันธ์คือสังขารขันธ์หรือ ?
วิ. สังขารขันธ์เป็นขันธ์ด้วย เป็นสังขารขันธ์ด้วย ขันธ์ที่เหลือนอกนั้นเป็นขันธ์ แต่ไม่ใช่สังขารขันธ์{๔๕} อนุ. รูปคือรูปขันธ์หรือ ?
วิ. ปิยรูป สาตรูปเรียกว่ารูป แต่ไม่ใช่รูปขันธ์ รูปขันธ์เป็นรูปด้วย เป็นรูปขันธ์ด้วยปฏิ. ขันธ์คือวิญญาณขันธ์หรือ ?
วิ. วิญญาณขันธ์เป็นขันธ์ด้วย เป็นวิญญาณขันธ์ด้วย ขันธ์ที่เหลือนอกนั้นเป็นขันธ์ แต่ไม่ใช่วิญญาณขันธ์{๔๖} [๒๙] อนุ. เวทนาคือเวทนาขันธ์หรือ ?
วิ. ถูกแล้ว
ปฏิ. ขันธ์คือรูปขันธ์หรือ ?
วิ. รูปขันธ์เป็นขันธ์ด้วย เป็นรูปขันธ์ด้วย ขันธ์ที่เหลือนอกนั้นเป็นขันธ์ แต่ไม่ใช่รูปขันธ์{๔๗} อนุ. เวทนาคือเวทนาขันธ์หรือ ?
วิ. ถูกแล้ว
ปฏิ. ขันธ์คือสัญญาขันธ์หรือ ?
วิ. สัญญาขันธ์เป็นขันธ์ด้วย เป็นสัญญาขันธ์ด้วย ขันธ์ที่เหลือนอกนั้นเป็นขันธ์ แต่ไมใช่สัญญาขันธ์
{๔๘} อนุ. เวทนาคือเวทนาขันธ์หรือ ?
วิ. ถูกแล้ว
ปฏิ. ขันธ์คือสังขารขันธ์หรือ ?
วิ. สังขารขันธ์เป็นขันธ์ด้วย เป็นสังขารขันธ์ด้วย ขันธ์ที่เหลือนอกนั้นเป็นขันธ์ แต่ไม่ใช่สังขารขันธ์{๔๙} อนุ. เวทนาคือเวทนาขันธ์หรือ ?
วิ. ถูกแล้ว
ปฏิ. ขันธ์คือวิญญาณขันธ์หรือ ?
วิ. วิญญาณขันธ์เป็นขันธ์ด้วย เป็นวิญญาณขันธ์ด้วย ขันธ์ที่เหลือนอกนั้นเป็นขันธ์ แต่ไม่ใช่วิญญาณขันธ์{๕๐} [๓๐] อนุ.สัญญาคือสัญญาขันธ์หรือ ?
วิ. ทิฏฐิสัญญาเป็นสัญญา แต่ไมใช่สัญญาขันธ์ สัญญาขันธ์เป็นสัญญาด้วย เป็นสัญญาขันธ์ด้วยปฏิ. ขันธ์คือรูปขันธ์หรือ ?
วิ. รูปขันธ์เป็นขันธ์ด้วย เป็นรูปขันธ์ด้วย ขันธ์ที่เหลือนอกนั้นเป็นขันธ์ แต่ไม่ใช่รูปขันธ์{๕๑} อนุ. สัญญาคือสัญญาขันธ์หรือ ?
วิ. ทิฏฐิสัญญาเป็นสัญญา แต่ไม่ใช่สัญญาขันธ์ สัญญาขันธ์เป็นสัญญาด้วย เป็นสัญญาขันธ์ด้วยปฏิ. ขันธ์คือเวทนาขันธ์หรือ ?
วิ. เวทนาขันธ์เป็นขันธ์ด้วย เป็นเวทนาขันธ์ด้วย ขันธ์ที่เหลือ นอกนั้นเป็นขันธ์ แต่ไม่ใช่เวทนาขันธ์{๕๒} อนุ. สัญญาคือสัญญาขันธ์หรือ ?
วิ. ทิฏฐิสัญญาเป็นสัญญา แต่ไม่ใช่สัญญาขันธ์ สัญญาขันธ์เป็นสัญญาด้วย เป็นสัญญาขันธ์ด้วย
ปฏิ. ขันธ์คือสังขารขันธ์หรือ ?
วิ. สังขารขันธ์เป็นขันธ์ด้วย เป็นสังขารขันธ์ด้วย ขันธ์ที่เหลือนอกนั้นเป็นขันธ์ แต่ไม่ใช่สังขารขันธ์
{๕๓} อนุ. สัญญาคือสัญญาขันธ์หรือ ?
วิ. ทิฏฐิสัญญาเป็นสัญญา แต่ไม่ใช่สัญญาขันธ์ สัญญาขันธ์เป็นสัญญาด้วย เป็นสัญญาขันธ์ด้วย
ปฏิ. ขันธ์คือวิญญาณขันธ์หรือ ?
วิ. วิญญาณขันธ์เป็นขันธ์ด้วย เป็นวิญญาณขันธ์ด้วย ขันธ์ที่เหลือนอกนั้นเป็นขันธ์ แต่ไม่ใช่วิญญาณขันธ์
{๕๔} [๓๑] อนุ. สังขารคือสังขารขันธ์หรือ ?
วิ. เว้นสังขารขันธ์เสียแล้ว สังขารที่เหลือนอกนั้นเป็นสังขาร แต่ไม่ใช่สังขารขันธ์ สังขารขันธ์เป็นสังขารด้วย เป็นสังขารขันธ์ด้วยปฏิ. ขันธ์คือรูปขันธ์หรือ ?
วิ. รูปขันธ์เป็นขันธ์ด้วย เป็นรูปขันธ์ด้วย ขันธ์ที่เหลือนอกนั้นเป็นขันธ์ แต่ไม่ใช่รูปขันธ์
{๕๕} อนุ. สังขารคือสังขารขันธ์หรือ ?
วิ. เว้นสังขารขันธ์เสียแล้ว สังขารที่เหลือนอกนั้นเป็นสังขาร แต่ไม่ใช่สังขารขันธ์ สังขารขันธ์เป็นสังขารด้วย เป็นสังขารขันธ์ด้วยปฏิ. ขันธ์คือเวทนาขันธ์หรือ ?
วิ. เวทนาขันธ์เป็นขันธ์ด้วย เป็นเวทนาขันธ์ด้วย ขันธ์ที่เหลือนอกนั้นเป็นขันธ์ แต่ไม่ใช่เวทนาขันธ์
{๕๖} อนุ. สังขารคือสังขารขันธ์หรือ ?
วิ. เว้นสังขารขันธ์เสียแล้ว สังขารที่เหลือนอกนั้นเป็นสังขาร แต่ไม่ใช่สังขารขันธ์ สังขารขันธ์เป็นสังขารด้วย เป็นสังขารขันธ์ด้วยปฏิ. ขันธ์คือสัญญาขันธ์หรือ ?
วิ. สัญญาขันธ์เป็นขันธ์ด้วย เป็นสัญญาขันธ์ด้วย ขันธ์ที่เหลือนอกนั้นเป็นขันธ์ แต่ไม่ใช่สัญญาขันธ์
{๕๗} อนุ. สังขารคือสังขารขันธ์หรือ ?
วิ. เว้นสังขารขันธ์เสียแล้ว สังขารที่เหลือนอกนั้นเป็นสังขาร แต่ไม่ใช่สังขารขันธ์ สังขารขันธ์เป็นสังขารด้วย เป็นสังขารขันธ์ด้วยปฏิ. ขันธ์คือวิญญาณขันธ์หรือ ?
วิ. วิญญาณขันธ์เป็นขันธ์ด้วย เป็นวิญญาณขันธ์ด้วย ขันธ์ที่เหลือนอกนั้นเป็นขันธ์ แต่ไม่ใช่วิญญาณขันธ์
{๕๘} [๓๒] อนุ.วิญญาณคือวิญญาณขันธ์หรือ ?
วิ. ถูกแล้ว
ปฏิ. ขันธ์คือรูปขันธ์หรือ ?
วิ. รูปขันธ์เป็นขันธ์ด้วย เป็นรูปขันธ์ด้วย ขันธ์ที่เหลือนอกนั้นเป็นขันธ์ แต่ไม่ใช่รูปขันธ์
{๕๙} อนุ. วิญญาณคือวิญญาณขันธ์หรือ ?
วิ. ถูกแล้ว
ปฏิ. ขันธ์คือเวทนาขันธ์หรือ ?
วิ. เวทนาขันธ์เป็นขันธ์ด้วย เป็นเวทนาขันธ์ด้วย ขันธ์ที่เหลือนอกนั้นเป็นขันธ์ แต่ไม่ใช่เวทนาขันธ์
{๖๐} อนุ. วิญญาณคือวิญญาณขันธ์หรือ ?
วิ. ถูกแล้ว
ปฏิ. ขันธ์คือสัญญาขันธ์หรือ ?
วิ. สัญญาขันธ์เป็นขันธ์ด้วย เป็นสัญญาขันธ์ด้วย ขันธ์ที่เหลือนอกนั้นเป็นขันธ์ แต่ไม่ใช่สัญญาขันธ์{๖๑} อนุ. วิญญาณคือวิญญาณขันธ์หรือ ?
วิ. ถูกแล้ว
ปฏิ. ขันธ์คือสังขารขันธ์หรือ ?
วิ. สังขารขันธ์เป็นขันธ์ด้วย เป็นสังขารขันธ์ด้วย ขันธ์ที่เหลือนอกนั้นเป็นขันธ์ แต่ไม่ใช่สังขารขันธ์
ปัจจนีกะ
{๖๒} [๓๓] อนุ. สภาวธรรมที่ไม่ใช่รูปไม่ใช่รูปขันธ์หรือ ?
วิ. ถูกแล้ว
ปฏิ. สภาวธรรมที่ไม่ใช่ขันธ์ไม่ใช่เวทนาขันธ์หรือ ?
วิ. ถูกแล้ว
อนุ. สภาวธรรมที่ไม่ใช่รูปไม่ใช่รูปขันธ์หรือ ?
วิ. ถูกแล้ว
ปฏิ. สภาวธรรมที่ไม่ใช่ขันธ์ไม่ใช่สัญญาขันธ์หรือ ?
วิ. ถูกแล้ว
อนุ. สภาวธรรมที่ไมใช่รูปไม่ใช่รูปขันธ์หรือ ?
วิ. ถูกแล้ว
ปฏิ. สภาวธรรมที่ไม่ใช่ขันธ์ไม่ใช่สังขารขันธ์หรือ ?
วิ. ถูกแล้ว
อนุ. สภาวธรรมที่ไม่ใช่รูปไม่ใช่รูปขันธ์หรือ ?
วิ. ถูกแล้ว
ปฏิ. สภาวธรรมที่ไม่ใช่ขันธ์ไม่ใช่วิญญาณขันธ์หรือ ?
วิ. ถูกแล้ว
{๖๓} [๓๔] อนุ. สภาวธรรมที่ไม่ใช่เวทนาไม่ใช่เวทนาขันธ์หรือ ?
วิ. ถูกแล้ว
ปฏิ. สภาวธรรมที่ไม่ใช่ขันธ์ไมใช่รูปขันธ์หรือ ?
วิ. ถูกแล้ว
อนุ. สภาวธรรมที่ไม่ใช่เวทนาไม่ใช่เวทนาขันธ์หรือ ?
วิ. ถูกแล้ว
ปฏิ. สภาวธรรมที่ไม่ใช่ขันธ์ไม่ใช่สัญญาขันธ์หรือ ?
วิ. ถูกแล้ว
อนุ. สภาวธรรมที่ไม่ใช่เวทนาไม่ใช่เวทนาขันธ์หรือ ?
วิ. ถูกแล้ว
ปฏิ. สภาวธรรมที่ไม่ใช่ขันธ์ไม่ใช่สังขารขันธ์หรือ ?
วิ. ถูกแล้ว
อนุ. สภาวธรรมที่ไม่ใช่เวทนาไม่ใช่เวทนาขันธ์หรือ ?
วิ. ถูกแล้ว
ปฏิ. สภาวธรรมที่ไม่ใช่ขันธ์ไม่ใช่วิญญาณขันธ์หรือ ?
วิ. ถูกแล้ว
{๖๔} [๓๕] อนุ. สภาวธรรมที่ไม่ใช่สัญญาไม่ใช่สัญญาขันธ์หรือ ?
วิ. ถูกแล้ว
ปฏิ. สภาวธรรมที่ไม่ใช่ขันธ์ไม่ใช่รูปขันธ์หรือ ?
วิ. ถูกแล้ว
อนุ. สภาวธรรมที่ไม่ใช่สัญญาไมใช่สัญญาขันธ์หรือ ?
วิ. ถูกแล้ว
ปฏิ. สภาวธรรมที่ไม่ใช่ขันธ์ไม่ใช่เวทนาขันธ์หรือ ?
วิ. ถูกแล้ว
อนุ. สภาวธรรมที่ไมใช่สัญญาไม่ใช่สัญญาขันธ์หรือ ?
วิ. ถูกแล้ว
ปฏิ. สภาวธรรมที่ไม่ใช่ขันธ์ไม่ใช่สังขารขันธ์หรือ ?
วิ. ถูกแล้ว
อนุ. สภาวธรรมที่ไม่ใช่สัญญาไม่ใช่สัญญาขันธ์หรือ ?
วิ. ถูกแล้ว
ปฏิ. สภาวธรรมที่ไม่ใช่ขันธ์ไม่ใช่วิญญาณขันธ์หรือ ?
วิ. ถูกแล้ว
{๖๕} [๓๖] อนุ. สภาวธรรมที่ไม่ใช่สังขารไม่ใช่สังขารขันธ์หรือ ?
วิ. ถูกแล้ว
ปฏิ. สภาวธรรมที่ไม่ใช่ขันธ์ไม่ใช่รูปขันธ์หรือ ?
วิ. ถูกแล้ว
อนุ. สภาวธรรมที่ไม่ใช่สังขารไม่ใช่สังขารขันธ์หรือ ?
วิ. ถูกแล้ว
ปฏิ. สภาวธรรมที่ไม่ใช่ขันธ์ไม่ใช่เวทนาขันธ์หรือ ?
วิ. ถูกแล้ว
อนุ. สภาวธรรมที่ไม่ใช่สังขารไม่ใช่สังขารขันธ์หรือ ?
วิ. ถูกแล้ว
ปฏิ. สภาวธรรมที่ไม่ใช่ขันธ์ไม่ใช่สัญญาขันธ์หรือ ?
วิ. ถูกแล้ว
อนุ. สภาวธรรมที่ไม่ใช่สังขารไม่ใช่สังขารขันธ์หรือ ?
วิ. ถูกแล้ว
ปฏิ. สภาวธรรมที่ไม่ใช่ขันธ์ไม่ใช่วิญญาณขันธ์หรือ ?
วิ. ถูกแล้ว
{๖๖} [๓๗] อนุ. สภาวธรรมที่ไม่ใช่วิญญาณไม่ใช่วิญญาณขันธ์หรือ ?
วิ. ถูกแล้ว
ปฏิ. สภาวธรรมที่ไม่ใช่ขันธ์ไม่ใช่รูปขันธ์หรือ ?
วิ. ถูกแล้ว
อนุ. สภาวธรรมที่ไม่ใช่วิญญาณไม่ใช่วิญญาณขันธ์หรือ ?
วิ. ถูกแล้ว
ปฏิ. สภาวธรรมที่ไม่ใช่ขันธ์ไม่ใช่เวทนาขันธ์หรือ ?
วิ. ถูกแล้ว
อนุ. สภาวธรรมที่ไม่ใช่วิญญาณไม่ใช่วิญญาณขันธ์หรือ ?
วิ. ถูกแล้ว
ปฏิ. สภาวธรรมที่ไม่ใช่ขันธ์ไม่ใช่สัญญาขันธ์หรือ ?
วิ. ถูกแล้ว
อนุ. สภาวธรรมที่ไม่ใช่วิญญาณไม่ใช่วิญญาณขันธ์หรือ ?
วิ. ถูกแล้ว
ปฏิ. สภาวธรรมที่ไม่ใช่ขันธ์ไม่ใช่สังขารขันธ์หรือ ?
วิ. ถูกแล้ว
๓. สุทธขันธวาร
อนุโลม
{๖๗} [๓๘] อนุ. รูปคือขันธ์หรือ ?
วิ. ถูกแล้ว
ปฏิ. ขันธ์คือรูปขันธ์หรือ ?
วิ. รูปขันธ์เป็นขันธ์ด้วย เป็นรูปขันธ์ด้วย ขันธ์ที่เหลือนอกนั้นเป็นแต่ขันธ์ ไม่ใช่รูปขันธ์{๖๘} อนุ. เวทนาคือขันธ์หรือ ?
วิ. ถูกแล้ว
ปฏิ. ขันธ์คือเวทนาขันธ์หรือ ?
วิ. เวทนาขันธ์เป็นขันธ์ด้วย เป็นเวทนาขันธ์ด้วย ขันธ์ที่เหลือนอกนั้นเป็นแต่ขันธ์ ไม่ใช่เวทนาขันธ์{๖๙} อนุ. สัญญาคือขันธ์หรือ ?
วิ. ถูกแล้ว
ปฏิ. ขันธ์คือสัญญาขันธ์หรือ ?
วิ. สัญญาขันธ์เป็นขันธ์ด้วย เป็นสัญญาขันธ์ด้วย ขันธ์ที่เหลือนอกนั้นเป็นแต่ขันธ์ ไม่ใช่สัญญาขันธ์-----
อนุ. สัญญาคือขันธ์หรือ ?
วิ. ถูกแล้ว
ปฏิ. ขันธ์คือสังขารขันธ์หรือ ?
วิ. สังขารขันธ์เป็นขันธ์ด้วย เป็นสังขารขันธ์ด้วย ขันธ์ที่เหลือนอกนั้นเป็นแต่ขันธ์ ไม่ใช่สัญญาขันธ์อนุ. วิญญาณคือขันธ์หรือ ?
วิ. ถูกแล้ว
ปฏิ. ขันธ์คือวิญญาณขันธ์หรือ ?
วิ. วิญญาณขันธ์เป็นขันธ์ด้วย เป็นวิญญาณขันธ์ด้วย ขันธ์ที่เหลือนอกนั้นเป็นแต่ขันธ์ ไม่ใช่วิญญาณขันธ์
ปัจจนีกะ
{๗๒} [๓๙] อนุ. สภาวธรรมที่ไม่ใช่รูปไม่ใช่ขันธ์หรือ ?
วิ. เว้นรูปเสียแล้ว ขันธ์ที่เหลือนอกนั้นไม่ใช่รูป เป็นแต่ขันธ์ เว้นรูปและขันธ์เสียแล้ว สภาวธรรมที่เหลือนอกนั้นไม่ใช่รูปและไม่ใช่ขันธ์ปฏิ. ไม่ใช่ขันธ์ไมใช่รูปขันธ์หรือ ?
วิ. ถูกแล้ว
{๗๓} อนุ. ไม่ใช่เวทนาไมใช่ขันธ์หรือ ?
วิ. เว้นเวทนาเสียแล้ว ขันธ์ที่เหลือนอกนั้นไม่ใช่เวทนา เป็นแต่ขันธ์ เว้นเวทนาและขันธ์เสียแล้ว สภาวธรรมที่เหลือนอกนั้นไมใช่เวทนาและไม่ใช่ขันธ์ปฏิ. ไม่ใช่ขันธ์ไม่ใช่เวทนาขันธ์หรือ ?
วิ. ถูกแล้ว
จบ ปทโสธนมูลจักกวาร ๒